Девет политички филмови што го објаснуваат современиот свет

Преку политички филмови и документарци често се прикажуваат глобални конфликти, лидери и системи на моќ. Во последните неколку години, големите историски настани силно го привлекоа вниманието на публиката — доволно е да се потсетиме на „Опенхајмер“ или серијата „Чернобил“.

Особено се издвојува низа филмови што директно или индиректно се занимаваат со рускиот и американскиот политички систем. Еден од најочекуваните наслови годинава беше „Волшебникот од Кремљ“ (The Wizard of the Kremlin), политичка драма фокусирана на внатрешните механизми на власта и начинот на кој се обликува политичкиот наратив во современа Русија, каде улогата на рускиот претседател ја толкува Џуд Ло.

Џуд Ло изјави дека улогата на рускиот претседател за него била како „искачување на Еверест“. Филмот „Волшебникот од Кремљ“ на Филмскиот фестивал во Венеција доби 12-минутни овации и беше опишан како редок увид зад Железната завеса./Depositphotos 

Во истиот контекст веќе постои цела низа американски филмови и документарци за Владимир Путин и неговиот систем на власт. На пример, тоа е документарниот филм „Навални“ (Navalny) за опозицискиот лидер Алексеј Навални, кој освои Оскар за најдобар документарен филм. Сличен меѓународен одек имаше и документарецот „Господин Никој против Путин“ (Mr. Nobody Against Putin), кој годинава исто така освои Оскар за најдобар документарен филм.

Сепак, за да ги видиме актуелните геополитички тензии прикажани на филм, ќе треба уште малку да почекаме. Режисерите најчесто избегнуваат филмови за тековната политика затоа што темите сè уште се „жешки“ — постои ризик од политички притисок, тужби и обвинувања за пристрасност. Таквите филмови бараат и време: сериозен политички филм бара истражување, а дури по неколку години може јасно да се согледа што навистина значел одреден настан.

Во меѓувреме, еве неколку политички филмови што се занимаваат со современата политика и истакнати лидери. Ако сте ги пропуштиле, добра идеја за викенд-маратон.

Путин

„Волшебникот од Кремљ“ (The Wizard of the Kremlin) е политичка драма што ги истражува механизмите на моќ и обликувањето на политичкиот наратив во современа Русија. Приказната е насочена кон млад руски филмски режисер кој станува неочекуван советник на Путин додека тој се искачува кон власта во постсоветска Русија.

Џуд Ло, кој го толкува Путин, ја опиша улогата како „искачување на Еверест“, додавајќи дека целта му била да го прикаже рускиот лидер како „човек без лице“, фокусирајќи се на неговото тивко искачување, а не на сензационалистичка карикатура.

 

 

„Случајот Голдман“ (The Goldman Case) (2023)

Правна драма заснована на вистинскиот случај од судењето на Пјер Голдман, левичарски револуционер обвинет за четири убиства, која отвора прашања за правдата, идеологијата, антисемитизмот и политичката поларизација во Франција во 1970-тите.

Приказната следи интензивен судски процес во кој судницата се претвора во политичка арена, додека обвинетиот истовремено станува симбол на поширока општествена поделба.

ЦИА 

„Арго“ (Argo) од 2012 година е трилер базиран на вистинска операција на ЦИА за време на иранската криза во 1979 година, во која се организира тајно извлекување на американски заложници под маска на филмска екипа. Приказната го следи агентот Тони Мендез, кој создава лажен холивудски проект за да ги извлече луѓето од Техеран.

Во главните улоги се Бен Афлек, кој воедно е и режисер, Брајан Кренстон и Алан Аркин. Филмот освои три Оскари во 2013 година. Иако беше наградуван, често беше критикуван поради историски неточности и разубавување на улогата на ЦИА.

„Арго“ на Бен Афлек го освои Оскарот за најдобар филм во 2013 година./Depositphotos

Истата година за Оскар се натпреваруваше и политичкиот трилер „00:30 Тајна операција“ (Zero Dark Thirty) (2012), заснован на вистински настани, кој ја следи повеќегодишната потрага на ЦИА по Осама бин Ладен по нападите на 11 септември. Приказната е фокусирана на аналитичарката Маја и сложената разузнавачка работа што води до конечната операција во Пакистан.

Во главните улоги се Џесика Честејн, Џејсон Кларк и Кајл Чендлер. Филмот беше номиниран за пет Оскари и освои еден за звук, но доби и критики поради оценките дека прикажува тортура како неопходен метод за добивање информации.

Доналд Трамп

„Приправникот“ (The Apprentice) е филм за раните години на Доналд Трамп и неговиот однос со Рој Кон, моќен и контроверзен адвокат. Приказната следи како Трамп ги учи правилата на моќта, медиумите и преговарањето во Њујорк во 1970-тите и 1980-тите.

Во главните улоги се Себастијан Стен како Доналд Трамп и Џереми Стронг како Рој Кон.

Филмот „Меланија“ на „Амазон“ е една од најскапите лиценци/Al Drago/Bloomberg

Социјални мрежи

„Социјалната дилема“ (The Social Dilemma) (2020) е документарец за влијанието на социјалните мрежи врз политиката, јавното мислење и поларизацијата на општеството. Комбинира интервјуа со поранешни вработени во големи технолошки компании и драматизирани сцени што прикажуваат како алгоритмите влијаат врз однесувањето на корисниците.

 

Американскиот актер Џеси Ајзенберг го толкува ликот на Марк Закерберг во филмот „Социјалната мрежа“/Depositphotos

Американски избори

Американските избори се еден од најследените настани во светот, а многу филмови се занимаваат со самиот процес — или со можни нерегуларности. На пример, „Без преседан“ (Unprecedented) (2022) е документарна мини-серија што ги следи американските избори во 2020 година и периодот по нив, од внатрешна перспектива на Трамп и неговото опкружување.

Тука е и „Ријалити“ (Reality) (2023), филм заснован на вистинското испрашување од ФБИ на Ријалити Винер, поранешна американска разузнавачка преведувачка обвинета за протекување доверливи информации, чија улога ја толкува Сидни Свини.

„Куќа од динамит“ (A House of Dynamite) (2025)

Политички трилер што се занимава со носење одлуки во кризни услови во американскиот систем на власт во ситуација на нуклеарна закана. Приказната следи како различни нивоа на власта се соочуваат со информација што може да доведе до глобална ескалација. Во главната улога е Идрис Елба.

 

 

„Официјални тајни“ (Official Secrets) (2019)

 

Политичка драма заснована на вистинската приказна за свиркачката Кетрин Ган, која откри обид на американските и британските разузнавачки служби да влијаат врз гласањето во Обединетите нации пред инвазијата на Ирак во 2003 година. Приказната ја следи нејзината одлука да објави доверливи информации и последиците што тоа ги има врз нејзиниот живот.

Во главните улоги се Кира Најтли, Мет Смит и Ралф Фајнс.

Кира Најтли/Depositphotos

„Ничија земја“ (No Other Land) (2024)

Документарен филм што го прикажува конфликтот меѓу Израел и Палестина преку лични приказни и секојдневниот живот на луѓето во зоната на судирот. Приказната е фокусирана на палестински жители кои се соочуваат со уривање на домовите и присуство на израелската војска на Западниот Брег, низ перспектива на локални активисти и новинари.

Филмот го освои Оскарот за најдобар документарен филм на 97. доделување на наградите на Академијата во 2025 година.