Дали Јутјуб стана нов регрутен центар на Холивуд?

Во последните години сѐ поголем број автори од Јутјуб постигнуваат забележителни успеси во кината, особено во хорор-жанрот. Филмот „Опсесија“ (Obsession) на режисерот Кари Баркер од мај наваму бележи невообичаен пат на киноблагајните, остварувајќи поголеми приходи во вториот и третиот викенд од прикажувањето благодарение на препораките од публиката. Марк „Маркиплаер“ Фишбах (Mark "Markiplier" Fischbach) на почетокот на годината самостојно ја објави филмската адаптација на видеоиграта „Железно белодробие“ (Iron Lung), која заработи повеќе од 50 милиони долари ширум светот. Минатата година дебитантскиот хорор „Заедно“ (Together) на режисерот Мајкл Шенкс оствари приход од 34,5 милиони долари, додека Дени и Мајкл Филипу претходно постигнаа успех со филмовите „Разговарај со мене“ (Talk to Me) и „Врати ја назад“ (Bring Her Back).

Гледани како целина, овие примери покажуваат дека Јутјуб повеќе не е само платформа на која младите автори ја претставуваат својата работа. Тој стана своевидна дигитална филмска академија што наградува многу од вештините клучни за успех на жанровскиот филм: оригинални идеи, ефикасно раскажување и способност вниманието на публиката да се освои речиси веднаш.

Економијата дополнително објаснува зошто токму хоророт стана најплодната почва за овој тренд. Буџетите се релативно мали, па и ризикот за студијата е ограничен. „Железно белодробие“ чинеше само три милиони долари, додека „Опсесија“ е снимен за 750.000 долари. Во исто време, хоророт е еден од ретките жанрови што не зависат пресудно од познати актери. Истражување на аналитичарот на филмската индустрија Стивен Фолоус, покажало дека романтичните комедии и комедиите во голема мера се потпираат на препознатливи актерски имиња, додека хоророт е најмалку зависен од ѕвезди.

Уште позначајно од резултатите во кината е износот што студијата се подготвени да го платат за овие филмови. „Неон“ (Neon), според достапните информации, издвои 17 милиони долари за „Заедно“ по неговото прикажување на фестивалот „Санденс“ (Sundance), што претставува еден од најголемите договори во историјата на фестивалот. „Фокус фичрс“ (Focus Features) плати 15 милиони долари за правата на „Опсесија“ по премиерата на Меѓународниот филмски фестивал во Торонто. По успехот на филмот, едно студио наводно било подготвено да му понуди на Баркер 10 милиони долари за нов проект, без претходно да го види сценариото. Во меѓувреме, Баркер е ангажиран и на римејкот на култниот хорор „Масакрот со моторна пила во Тексас“ (The Texas Chainsaw Massacre) за „А24“.

Таквите износи не претставуваат облог на непроверени автори. Станува збор за инвестиции во творци кои веќе изградиле сопствена публика на Јутјуб.

Фишбах покажа до каде може да оди лојалноста на таквата публика. Благодарение на интересот на гледачите, „Железно белодробие“ доби дистрибуција на повеќе од 4.000 киносали, што е исклучително достигнување за независно продуциран филм.

Времето во кое се случува овој тренд не е случајно. Генерацијата Зет во 2025 година стана најактивната кино-публика во САД, со просечно 6,1 посети на кино годишно, според податоците на „Синема јунајтед“ (Cinema United). Во исто време, истражување на „Пју рисрч центар“ (Pew Research Center) покажа дека околу 90 отсто од тинејџерите користат Јутјуб.

Холивуд со години стравуваше дека оваа платформа ја одвлекува младата публика од кината. Денес сѐ повеќе изгледа дека токму Јутјуб е местото каде што новата генерација филмски автори учи како да создава содржини што истата таа публика повторно ќе ја доведат пред големото платно.

„Ова е сценарио од соништата“, изјави за „Варајети“ (Variety) аналитичарот на „Комскор“ (Comscore), Пол Дергарабедијан. „Ако авторите од Јутјуб успеат да ја префрлат публиката од лаптопите во кината, тоа е огромна работа.“

Секако, постојат и ограничувања. Засега овој тренд главно е поврзан со хорор-жанрот, кој веќе со децении има историја на нискобуџетни филмови што прераснуваат во големи хитови, од „Проектот Вештерката од Блер“ (The Blair Witch Project) и „Паранормална активност“ (Paranormal Activity) до „Бегај!“ (Get Out).

Доколку повеќе автори го следат патот на Дејвид Ф. Сандберг, кој од Јутјуб премина на хорор-филмови, а потоа и на суперхеројската франшиза „Шазам!“ (Shazam!), моделот би можел да се прошири и на други жанрови.

Сепак, Холивуд се соочува и со друго прашање: дали овој тренд навистина го проширува пристапот до филмската индустрија или само ги репродуцира постојните обрасци. Засега меѓу највидливите автори кои преминуваат од Јутјуб на големото платно претежно се бели мажи. Доколку студијата инвестираат само во најекспонираните приказни за успех, ризикуваат да ги повторат истите нееднаквости што веќе постојат во филмската индустрија.

Тука е и проблемот со перцепцијата. Додека студијата се натпреваруваа за правата на филмовите „Опсесија“ и „Заедно“, Фишбах не успеа да најде дистрибутер за „Железно белодробие“.

„Сѐ уште постои стигма кон Јутјуб“, изјави тој за „Холивуд репортер“ (The Hollywood Reporter) во февруари. „Не можам сам да ја урнам таа бариера. Таа мора да биде урната, па повторно урната, сѐ додека не стане нешто сосема нормално.“

Со филмот „Бекрумс“ таа бариера повторно е разнишана. Успехот на тоа остварување, заедно со филмовите „Опсесија“ и „Железно белодробие“, покажува дека местото на авторите од Јутјуб во Холивуд повеќе не е тема на расправа. Вистинското прашање сега е колку агресивно студијата ќе бидат подготвени да инвестираат во нив.