Главниот град на Португалија, сместен на брегот на реката Тежо и Атлантскиот Океан, е еден од најстарите градови во светот и втората најстара престолнина во Европа, по Атина. Историските извори наведуваат дека го основале Феникијците уште околу 1200 година пред нашата ера, а низ вековите останал раскрсница на култури, трговија и поморски патишта.
Како најзападна престолнина во континентална Европа, Лисабон се простира на седум ридови, поради што го одликуваат стрмни и живописни улици, впечатлива архитектура и препознатливите керамички плочки, кои му даваат посебен шарм и уникатен визуелен идентитет.
Поголемиот дел од денешните градби биле обновени или изградени по катастрофалниот земјотрес во 1755 година, кој уништил голем дел од тогашниот град, вклучувајќи згради, улици и плоштади.
Градот на седумте ридови
Како и Рим, Лисабон е познат како „градот на седумте ридови“ (Cidade das Sete Colinas). Ридестата конфигурација на историското јадро нуди спектакуларни видиковци, од кои се отвораат незаборавни погледи кон градот и реката Тежо.
Класична лисабонска улица/Nataša Kočiš
Највисокиот рид се вика Сао Жорже, а на неговиот врв се наоѓа замокот Сао Жорже (Castelo de São Jorge), маварска тврдина што нуди незаборавен панорамски поглед од 360 степени кон населбата Алфама и реката Тежо. За посета на ова историско здание одвојте два до три часа, период во кој ќе можете да ги разгледате археолошките остатоци, единаесетте кули и прочуените пауни што слободно шетаат низ комплексот.
Како еден од најзначајните споменици на стариот Лисабон, замокот е исклучително популарна туристичка атракција, па бидете подготвени на гужви.
Замокот Сао Жорже/Nataša Kočiš
Во близина на замокот се наоѓа Лисабонската катедрала (Sé de Lisboa), која се смета за најстарата црква во португалската престолнина. Нејзината изградба започнала во 1147 година.
Дел од објектот бил уништен во споменатиот земјотрес, по што меѓу 1761 и 1785 година била обновена капелата на Светилиштето и јужната кула, а покривот и новиот олтар биле изградени меѓу 1769 и 1771 година.
Црквата од 1910 година е прогласена за национален споменик. Денес во неа можат да се видат вредни дела од религиозната уметност и културни артефакти што ја откриваат првобитната намена на предметите користени во литургиските обреди.
Лисабонската катедрала/Nataša Kočiš
Под Лисабонската катедрала се наоѓа прочуената римокатоличка црква Свети Антониј Лисабонски, заштитник на Лисабон и Падова и еден од најпочитуваните светци во Католичката црква. Според преданието, црквата, која е прогласена за национален споменик, е изградена на местото каде што светецот е роден во 1195 година и каде што го поминал детството.
Свети Антониј, кој се смета за заштитник на изгубените предмети, сиромашните, патниците, морнарите, рибарите, жетвите, коњите, постарите лица и бремените жени, починал во Падова на 13 јуни 1231 година. Таму денес се наоѓа и неговата базилика.
Белем – квартот на големите откритија
Во градот вреди да се посети и Споменикот на откритијата (Padrão dos Descobrimentos) во квартот Белем. Овој величествен споменик, посветен на великаните на португалската историја, висок е 52 метри и има форма на каравела, брод со кој Португалците тргнувале во големите истражувачки експедиции.
Споменик на откритијата/Nataša Kočiš
Над влезот на споменикот се наоѓа мечот на владејачката куќа Авиз, симбол на христијанската вера под чија заштита Португалците тргнувале во воени и истражувачки походи. На споменикот се поставени 33 статуи, меѓу кои владетели, истражувачи, картографи, уметници и мисионери кои директно или индиректно придонеле за големите откритија и за ширењето на португалското влијание, претворајќи ја земјата во колонијална сила во 15 и 16 век.
Недалеку од споменикот се наоѓа и манастирот Жеронимуш (Jerónimos), ремек-дело на португалската архитектура. Тој е прогласен за национален споменик во 1907 година, а во 1983 година е впишан на листата на светско наследство на УНЕСКО. Неговите фасади и внатрешност претставуваат врв на португалското уметничко наследство.
Манастирот Жеронимуш/Nataša Kočiš
Музеи што го чуваат светот
Лисабон сериозно ја негува својата музејска сцена. Музејот на Ориентот чува две големи колекции.
Првата е посветена на португалското присуство во Азија и вклучува ретки дела од намбанската уметност, како и значајна збирка поврзана со културите на народите од Тимор.
Втората е позната како Колекција Квок Он (Kwok On Collection) и ги документира главните азиски религии и нивните ритуални манифестации.
Експонат во лисабонската катедрала/Nataša Kočiš
Топла препорака е да го посетите Националниот музеј на кочии, еден од најнеобичните музеи во Европа, кој се гордее со исклучителна колекција возила од 16 до 19 век, користени претежно од португалските владетели и благородништво.
Во овој импресивен музеј се изложени околу 70 кочии. Најстарите примероци датираат од 16 век, додека најновиот експонат е поштенска кочија со коњска запрега од 19 век.
Кочијата на кралот Филип II, најстариот експонат во колекцијата од 16 век/Nataša Kočiš
Музејот на плочки, иако моментално е затворен, останува симбол на градот во кој керамичките плочки се дел од секојдневниот живот – на фасадите, клупите, црквите, железничките станици и домовите.
Azuležos pločice | Nataša Kočiš
Лисабонските култни азулежо (azulejos) – глазирани керамички плочки – водат потекло од периодот на маварската власт на Пиринејскиот Полуостров во 13 век.
Nataša Kočiš
Богати вкусови под магичниот „виолетов дожд“
Лисабон изобилува со паркови и зелени површини, а доколку имате можност да го посетите од средината на мај до крајот на јуни, ќе уживате во опојниот мирис на жакарандата (jacaranda). Токму тогаш овие дрвја цветаат, а нивните впечатливи виолетови ливчиња ги прекриваат улиците и му даваат на градот изглед на магичен „виолетов дожд“.
Жакарандата е заштитен знак на португалските градови/Nataša Kočiš
Гастрономската понуда во Лисабон е исклучително богата. Атлантското влијание, колонијалната историја и локалната традиција се споиле во кујна што е едноставна, но мошне препознатлива – од свежи морски плодови од Атлантикот и вкусниот солен бакалар, до извонредни десерти, меѓу кои и светски познатите пастеиш де ната.
Традизионален ботего бар/Nataša Kočiš
Безброј автентични ресторани и бистроа, попознати како таска, се места каде што храната е изобилна, а оброците се подготвуваат со многу посветеност. Сепак, најдобар начин да го почувствувате ритамот на градот е да застанете во некој од шармантните киосци (quiosques), павилјони во стилот на Арт Нуво од 19 век, распослани низ градските плоштади и паркови, каде што се служи сè – од кафе и порто до вкусни локални закуски.
Емпанада од киоск – вкусно традиционално печиво полнето со различни филови/ Nataša Kočiš
Португалците тврдат дека имаат 365 рецепти за бакалар – по еден за секој ден во годината. Свежата риба таму е стандард, а не луксуз. Дури и во најобичната таска можете да добиете риба што истото утро била уловена во Атлантскиот Океан.
Интересно е што темпурата, денес еден од симболите на јапонската кујна, всушност потекнува од Португалија. Ја донеле португалски мисионери во 16 век, а нејзиното име потекнува од латинскиот збор tempora, кој ги означува деновите на пост.
Пастеиш де ната се најпознатите португалски колачиња – кошнички од лиснато тесто исполнети со крем од јајца и млеко, печени додека површината не добие темна, карамелизирана кора/Nataša Kočiš
Доколку сакате на едно место да вкусите сè што нуди Лисабон, задолжително посетете го Тајм аут Маркет (Time Out Market). Тоа е совршен спој на традиционални вкусови, современи интерпретации и најдобрите локални готвачи – мал гастрономски свет под еден покрив. Идеално место за оние што сакаат да пробаат многу различни специјалитети без да талкаат низ градот.
Ако сакате да ја изгасите жедта, препорака е да го пробате Вињо Верде – освежително младо португалско вино од регионот Мињо, кое одлично се комбинира со риба, морски плодови и други деликатеси. Тука е и Порто, ароматично и слатко португалско збогатено вино што се произведува исклучиво во долината Доуро и најчесто се служи како аперитив или дигестив.
Киоск во Лисабон/Nataša Kočiš
Препорака е да ја пробате и џињиња, слатко-кисел ликер од вишни, кој се смета за неофицијален национален пијалак на Лисабон.
По секој оброк нарачајте и португалско еспресо – бика. Тоа не е само кафе, туку и израз на португалскиот идентитет и традиција на која локалното население е особено гордо. Иако наликува на еспресо, бика се подготвува во поголема количина од нејзиниот италијански пандан.
Името потекнува од начинот на кој кафето тече од апаратот во шолјата, потсетувајќи на извор или фонтана, а и двата поими на португалски јазик можат да се наречат „бика“.
Лисабон е дом и на најстарата активна книжарница во светот – „Ливрариа Бетранд“ (Livraria Bertrand), која непрекинато работи од 1732 година. Купувањето книга овде станува вистински ритуал, бидејќи љубезниот персонал со задоволство става печат што потврдува дека книгата е купена во најстарата книжарница на планетата, што ја прави и прекрасен сувенир или подарок.
Вака изгледа печатот што потврдува дека книгата е купена во најстарата книжарница во светот/Nataša Kočiš
Како да се движите низ градот
Најдобар начин да го запознаете Лисабон е со комбинација од јавен превоз – автобуси, трамваи и жичници. Можете да го разгледувате и пеш, но имајте предвид дека улиците се стрмни и често поплочени со лизгави камени коцки, па затоа се препорачува удобна обувка со нелизгачки ѓон.
Како и да одлучите да го истражувате, едно е сигурно – Лисабон никого не остава рамнодушен. По првата посета, многумина веднаш почнуваат да ја планираат следната.
.webp){kind=icon}
