ФИФА е победник на Мундијалот, но вредноста на играчите скока и до 50 отсто

Светското фудбалско првенство во 2026 година не е само најголемиот спортски настан, туку и огромен деловен проект од кој ФИФА очекува речиси девет милијарди долари приходи. Проширувањето на турнирот на 48 репрезентации и рекордни 104 натпревари отвора нови пазари, создава нови ѕвезди и поттикнува трансфери вредни милиони. За тоа кои се најголемите финансиски победници, како турнирот влијае врз вредноста на играчите и што тоа значи за хрватскиот фудбал, за „Блумберг Адрија“ зборуваше Денис Селимовиќ, основач и сопственик на спортската агенција „Рбона“ (Rabona).

Златен рудник на ФИФА, спортот во втор план?

Проширеното издание на Светското првенство со 48 репрезентации носи повеќе натпревари и, последователно, поголеми приходи. Но, се поставува прашањето дали овој потег е пред сè добар за спортот или за работењето на ФИФА. Селимовиќ смета дека одговорот е јасен.

„Мое мислење е дека тоа е пред сè добро за ФИФА и за нејзиното работење. Секако, фудбалот ќе стигне и до помали држави како што се Хаити или Зеленортските Острови, но генерално квалитетот на фудбалот малку се разводнува“, истакнува Селимовиќ.

Дека ФИФА е апсолутен победник на турнирот потврдува и фактот дека практично сите приходи од билети, ТВ права, спонзори и туристичката потрошувачка одат токму кај неа.

„Имаме пример со Чикаго, кој го одби домаќинството бидејќи сите приходи оделе кај ФИФА. Тогашниот градоначалник кажа дека тоа нема смисла бидејќи станува збор за пари на даночните обврзници. ФИФА тука апсолутно ги прибира сите приходи“, објаснува Селимовиќ.

Може ли „сокерот“ да ја освои Америка?

Иако првенството се одржува во САД, најголемиот спортски пазар во светот, Селимовиќ е скептичен дали фудбалот може да ја загрози доминацијата на традиционалните американски спортови.

„Сигурно е дека интересот за фудбалот ќе порасне, но мислам дека никогаш не може да му биде конкурент на НФЛ. Сепак, тоа е традиционален американски спорт. Нивната лига МЛС се следи, со просек од околу 25.000 гледачи, што е на ниво на НБА лигата, но имаат проблем со ТВ правата. Фудбалот таму никогаш нема да биде ниту блиску до НФЛ“, тврди тој.

Фабрика за милионери: Како турнирот лансира кариери

Еден добар турнир може драстично да ја промени кариерата и пазарната вредност на играчот. Зголемувањето може да изнесува 20 или 50 отсто, а понекогаш и неколку пати повеќе.

Како свеж пример, Селимовиќ го наведува хрватскиот напаѓач Петар Муса и неговиот гол против Англија.

„Сигурно е дека тој гол ќе ја зголеми неговата пазарна вредност. Ако неговиот клуб Далас пред првенството очекувал одредена сума, сега сигурно очекува повеќе. Петар е во најдобрите години, да беше неколку години помлад, цената би била неколку пати поголема бидејќи тогаш клубовите купуваат потенцијал. Но мислам дека е реално неговата цена од 15 да се искачи на 25 милиони евра, особено ако продолжи со добри игри“, проценува Селимовиќ.

Најголеми добитници од првенството, според неговото мислење, ќе бидат токму играчите од помали, фудбалски помалку познати земји како Панама или Хаити, бидејќи ќе добијат можност да се претстават на најголемата сцена.

Хрватски модел на преживување

Хрватска со години е позната како голем извозник на фудбалски таленти. Селимовиќ смета дека хрватскиот фудбал мора да остане на тој модел за да преживее.

„Хрватска мора да остане во тој модел. Само така може да преживее, со концентрација на пласман во групните фази на европските натпреварувања. Не гледам дека хрватските клубови можат значително да ги подобрат приходите од ТВ правата, маркетингот или билетите“, вели тој, додавајќи дека има уште многу простор за напредок.

„Норвешка, земја со слична големина, во една година извезе играч за 150 милиони евра. Тука Хрватска може многу подобро, со подобрување на инфраструктурата и организацијата на лигата.“

Агент во ерата на вештачката интелигенција: Брендот против квалитетот

Во модерниот фудбал, каде клубовите вложуваат милиони во анализа на податоци и вештачка интелигенција, улогата на агентот се промени.

„Денес на топ-клуб не можеш да му понудиш играч за кој тие не знаат. Тоа е тешко. Фудбалот е жива работа, па клубовите се потпираат на агентите за информации за карактерот на играчот, нешто што податоците не можат да го откријат“, објаснува Селимовиќ.

Иако квалитетот секогаш е пресуден, личниот бренд на играчот станува сè поважен.

„Ако имаме двајца играчи со сличен квалитет, клубот ќе избере оној кој е препознатлив бренд. Пример е американскиот играч Кристијан Пулишиќ. Тој е одличен играч, но не сум сигурен дека има квалитет за врвни клубови како Челзи или Милан. Но неговиот бренд и препознатливоста во Америка одиграа пресудна улога да заврши во тие клубови“, заклучува Селимовиќ.