Европските технолошки компании, чија вкупна вредност изнесува околу 1,2 билион евра, во последната деценија излегоа на странски берзи или завршија во рацете на странски купувачи, покажува истражување.
Студијата ја спроведе шведската компанија за приватен капитал „И-кју-ти“ (EQT AB), во соработка со консултантската фирма „Мекинзи“ (McKinsey & Co). Меѓу 2014 и 2025 година се регистрирани околу 700 милијарди евра аквизиции од страна на неевропски компании и јавни понуди на технолошки фирми. Според процените од јануари, вредноста на тие компании пораснала на приближно 1,2 билион евра.
Истражувањето ја открива сериозноста на предизвиците со кои се соочува Европа, бидејќи локалните технолошки компании, како производителот на чипови „Арм“ (Arm Holdings Plc) и „Спотифај“ (Spotify Technologies SA), се насочуваат кон САД, каде што се достапни поголеми финансиски ресурси. Заминувањето има економски последици за Европа, како што се изгубени можности за вработување, но и потешко мерливи ефекти, како губење локално знаење и потенцијални идни основачи на технолошки компании, објасни Виктор Енглесон, партнер и раководител за инвестиции во рана фаза на технологија во „И-кју-ти“.
Прочитај повеќе
Европа лансира фонд од 5 милијарди евра за задржување на еднорозите
Фондот е наменет за стартапи во доцна фаза што бараат големи рунди на капитал за глобално проширување.
13.03.2026
Работа оддома, па преместување во САД: Функционира и на Балканот
Како што вработувањето странски работници во САД станува поскапо и покомплицирано, американските компании сè почесто ангажираат професионалци од Европа и Балканот што работат од далечина.
23.01.2026
Како изгледа длабокотехнолошката индустрија во регионот Адрија
Индустријата за длабока технологија влегува во нова ера на раст, а регионот Адрија почнува да се позиционира меѓу пазарите што развиваат свои дронови, напреден хардвер и производствени капацитети од светска класа.
12.12.2025
Македонска компанија има решение: Како од стартап до глобален успех
„Нест“ е компанија што во Македонија се профилираше како еден од клучните играчи за поврзувањето на стартапите со вистинските инвеститори.
28.10.2025
„Кога европска компанија се листира на берза во САД, фокусот на растот често трајно се префрла“, додаде Енглесон. „Одлуката може да изгледа финансиска, но всушност одредува каде компанијата ќе расте и ќе се развива.“
„И-кју-ти“ во минатото веќе продаде или котираше некои технолошки инвестиции на странски берзи. Минатата година за 1,1 милијарда долари го продаде стартапот за вештачка интелигенција „Сана“ (Sana) на компанијата „Воркдеј“ (Workday Inc.), а моментално размислува за листирање на сајбер-осигурителната компанија Си-еф-си (CFC) на њујоршката берза, објави „Блумберг“ (Bloomberg).
„САД ефикасно ги искористија пазарите на капитал како главен извор на финансирање на компаниите, што Европа делумно го пропушти“, објаснува Бјорн Сиберн, извршен директор на „Сикс“ (SIX Group AG), која управува со швајцарската берза. „Во тој поглед САД се пред Европа, па Европа мора да го надомести заостанувањето.“
За да го запре одливот на технолошки компании, Европската Унија подготвува фонд „Скејл Јуроп“ (Scale Europe) во вредност од пет милијарди евра, со кој ќе финансира локални фирми од областа на квантното компјутерство, вештачката интелигенција и други напредни технологии. Меѓу кандидатите за управување со фондот е и „И-кју-ти“, пренесоа извори на „Блумберг“.
„Европа мора да продолжи да насочува дополнителен капитал кон своите пазари за да ја зачува конкурентноста во однос на САД“, нагласи Лаура Фројхауф, правна советничка во „Фрешфилдс“ (Freshfields). „Во областа на одбраната, вештачката интелигенција и напредните технологии, статусот на европски шампион може да претставува значајна конкурентска предност во однос на меѓународните ривали.“
Се чини дека американските пазари постепено губат дел од својата привлечност. Компанијата за платежни услуги „Самап“ (SumUp) разгледува јавна понуда на акции на европска берза, откако првично планираше излез на берза во САД, додека криптопосредникот „Битпанда“ (Bitpanda) го избра Франкфурт како можна локација за својот прв излез на пазарот, известува „Блумберг“.
Европските компании мора да имаат соодветна големина за да бидат вклучени во клучните берзански индекси и да привлечат внимание од инвеститорите во Њујорк, во спротивно ризикуваат нивните акции да останат незабележани. „Многу европски компании што се листираа на американските берзи не секогаш ги постигнуваа посакуваните резултати“, објаснува Бјорн Сиберн од „Сикс“. „Ако компанијата не успее, инвеститорите брзо ја занемаруваат на огромниот американски пазар.“
.webp){kind=icon}
