И покрај тоа што во светот во моментов растат оружените конфликти, парадоксално е што воените гиганти тонат откако САД го нападнаа Иран. Видовме зошто паѓа одбранбениот сектор и кои се причините зад тоа, а тоа директно се одрази и врз чешката ЦСГ. По иницијалната јавна понуда на 23 јануари, компанијата падна дури 51 отсто од врвот. Сепак, дали инвеститорите реагираа пребрзо со оглед на тоа што компанијата покажува јасен потенцијал и практично се тргува двојно поевтино од својата фер вредност?
Со што се занимава оваа компанија и која е нејзината предност?
Компанијата е еден од најголемите европски производители на муниција и воена опрема, а нејзината најважна конкурентска предност е тоа што веќе располага со едни од најголемите производствени капацитети за муниција од среден и голем калибар во Европа. Токму оваа предност го позиционира ЦСГ како лидер пред кој се отвораат можности за понатамошен раст, бидејќи одбранбената индустрија има проблем со капацитетите, а нивната изградба трае со години. Дополнително, за овој сектор почнаа да се издвојуваат огромни буџети дури по почетокот на конфликтот во Украина, а засега сè укажува дека растот на буџетите ќе продолжи и понатаму.
Поради што следуваше драстичната корекција?
Поводот за падот не беше слаб квартален извештај, ниту предупредување дека профитот ќе потфрли. Пазарот го потресе извештајот на истражувачката платформа „Хантербрук медија“, чиј поврзан фонд истовремено зазеде кратка позиција во акциите на ЦСГ, што значи дека директно профитира доколку цената на акциите продолжи да паѓа.
Прочитај повеќе
Рекордно ИПО во одбраната! Акциите на ЦСГ скокнаа за 28 отсто на дебито во Амстердам
ЦСГ ја оствари најголемата иницијална јавна понуда (ИПО) во светот за компанија што се занимава исклучиво со одбранбени активности.
23.01.2026
Клучниот снабдувач на муниција за Украина, ЦСГ, планира ИПО во Амстердам
Производителот на оклопни возила и муниција ЦСГ најави ИПО во Амстердам. Компанијата има силна поддршка од интересот на големи институционални инвеститори.
14.01.2026
„Рајнметал“ се подготвува за издавање обврзници првпат по 2010 година
Компанијата има цел да собере 500 милиони евра преку петгодишни обврзници.
20.05.2026
Европа се соочува со силен раст на цените за воена опрема
Европските земји се соочуваат со повисоки цени за одбранбена опрема. Тие во некои случаи пораснале за повеќе од 50 отсто во последните две години во време кога НАТО сојузниците го зголемуваат военото трошење
17.05.2026
Европска одбранбена индустрија: Каде лежи следната голема можност за инвеститорите
Дали секторот влегува во нова фаза на раст или најголемите можности веќе се искористени? Во нашата анализа откриваме каде лежи вистинскиот инвестициски потенцијал денес и како да се искористи.
19.02.2026
Во центарот на целата приказна е прашањето дали ЦСГ навистина е тоа што инвеститорите веруваат дека го купуваат. „Хантербрук“ тврдеше дека компанијата не е првенствено производител на нова муниција, туку дека значителен дел од бизнисот се темели на обновување и препродажба на постојни резерви. Тоа можеби изгледа неважно, но бизнис-модел што се потпира на ограничени постојни резерви може да биде значително помалку одржлив кога тие ќе се исцрпат, во споредба со компанија што поседува фабрики, технолошко знаење и сопствени производствени капацитети, кај која постои потенцијал со години да го зголемува производството и да профитира од растечката глобална побарувачка.
ЦСГ остро ги отфрли овие тврдења и порача дека производството се одвива преку широка мрежа на фабрики распоредени во повеќе земји, а не на една локација, како што сугерираа критичарите. Компанијата нагласи дека продолжува да ги проширува капацитетите, ги потврдува плановите за раст и останува уверена дека зголемената воена потрошувачка во Европа и САД ќе продолжи да ја поддржува силната побарувачка за нејзините производи.
Токму затоа падот на акциите не беше последица на влошување на финансиските резултати, туку на нагло нарушување на довербата. Пазарот не ја доведе во прашање тековната профитабилност на компанијата, туку одржливоста на нејзиниот бизнис-модел и природата на конкурентската предност врз која се темели долгорочната инвестициска приказна.
Дали постои потенцијал за раст?
ЦСГ досега реализираше значајни аквизиции, со што си го трасираше патот кон диверзификација на бизнисот и спречување потенцијална корекција на работењето поради слабеење на одреден сегмент. Една од клучните аквизиции беше во 2024 година, кога компанијата го купи „Кинетик“, еден од најголемите американски производители на муниција, а стратешкото значење на оваа трансакција јасно се виде и преку реакцијата на републиканците во Вашингтон, кои се спротивставија компанијата да падне во раце на странци.
Уште една важна точка е тоа што, по корекцијата на самиот сектор, со непроменета побарувачка и без деескалација на конфликтите и во Украина и во Иран, секторот би можел да доживее нова експанзија во наредните квартали, доколку продолжи бранот на добри квартални резултати, со дополнителен поттик од пониските цени на акциите што моментално се присутни по корекцијата. Она што ќе биде клучно за следење, за да се избере акција што би можела да оствари извонредни приноси, е компанијата да има многу високо ниво на оперативна маржа.
Причината за тоа лежи во фактот што во моментов се издвојуваат огромни средства за одбрана, и во Европската Унија и во САД. Тоа веројатно ќе доведе до дополнителен раст на обемот на договорени, а сè уште неиспорачани нарачки, што значи дека приходите за наредниот период се јасно видливи. Сепак, она што ќе ја направи клучната разлика е оперативната ефикасност, односно способноста компанијата тој обем на нарачки што поуспешно да го претвори во профит.
Она што е особено импресивно кај ЦСГ е нивото на оперативната маржа, кое значително ги надминува не само повеќето конкуренти туку и просекот на целиот сектор, што директно ја става компанијата во исклучително поволна позиција.
Валуации
Доколку ги погледнеме валуациите, добиваме уште еден сигнал што укажува на потенцијалот на самата компанија, бидејќи врз основа на мултипликаторите EВ/ЕБИТДА и П/E може да се види дека ЦСГ е потценета и се тргува со попуст во однос на секторот и конкуренцијата.
Кои се клучните ризици?
Кога ќе го погледнеме целиот сектор, јасно е дека постои огромна побарувачка предизвикана од актуелните геополитички тензии. Сепак, она што би можело значително да влијае врз цената на акциите на овие компании во наредниот период е евентуална деескалација на конфликтите, пред сè на украинскиот фронт, кој претставува најголема безбедносна закана за Европа, но наедно и најважен двигател на растот на одбранбениот сектор. Иако компаниите во моментов располагаат со голем обем договорени нарачки, тоа нема да биде пресудно за пазарот доколку дојде до намалување на воените буџети, бидејќи цената на акциите многу повеќе ги одразува очекувањата за идниот раст отколку тековните резултати.
Иако прекинот на конфликтите би имал негативно влијание врз целиот сектор, особено би го погодил ЦСГ поради неговата значителна изложеност кон Украина, од каде што доаѓаше голем дел од приходите на компанијата. Она што охрабрува е фактот дека ЦСГ во текот на 2025 година успеа значително да ја намали таа зависност. Уделот на приходите од Украина падна на 27,21 отсто од 43,69 отсто една година претходно, благодарение на силниот раст на продажбата на пазарите во Европската Унија и САД.
Што е важно за вас како инвеститори
Како што можевме да видиме, падот на акциите пред сè беше последица на губењето доверба кај инвеститорите во способноста на компанијата да ги испорача количествата оружје што ги очекува пазарот. Сепак, досегашниот раст на обемот на договорени нарачки сугерира дека ситуацијата можеби не е таква каква што инвеститорите првично ја доживеаја. Дополнителен аргумент во прилог на ЦСГ е и релативно брзата реализација на нарачките во споредба со поголемиот дел од конкуренцијата. Причината лежи во структурата на бизнисот, со оглед на тоа што 45 отсто од вкупниот обем договорени нарачки се однесуваат на муниција од среден и голем калибар.
За разлика од тоа, многу други одбранбени компании поголем дел од приходите остваруваат од производство на ракети, борбени авиони или воени бродови, чија изработка бара значително подолг временски период и е технолошки неспоредливо посложена. Муницијата, од друга страна, е производ што може сериски да се произведува и во значително пократки циклуси, што овозможува побрзо претворање на нарачките во приходи и профит.
ЦСГ наедно е добро диверзифицирана компанија, која се тргува по пониски мултипликатори во однос на поголемиот дел од конкуренцијата, што дополнително ја позиционира поволно. Сепак, клучниот фактор што инвеститорите мора да го следат останува развојот на геополитичката ситуација, пред сè текот на војната во Украина. Евентуална деескалација на конфликтот би можела негативно да влијае врз целиот сектор, а особено врз ЦСГ, имајќи предвид дека Украина и понатаму е важен извор на приходи, иако компанијата во текот на 2025 година успеа значително да ја намали зависноста од тој пазар.
Дополнителна потврда за оперативната сила компанијата даде и во најновиот квартален извештај, објавен во средата, во кој е забележан двоцифрен раст на приходите во однос на истиот период лани, додека нето-добивката пораснала уште побрзо. Иако стапката на раст на приходите беше пониска отколку во претходниот квартал, фактот дека профитот расте побрзо од продажбата укажува на висока оперативна ефикасност и способност на менаџментот растот на приходите да го претвора во уште посилен раст на заработката.
Кога станува збор за тврдењата на „Хантербрук“ дека ЦСГ всушност не произведува нова муниција, туку главно обновува постојни резерви, тоа ја става целата приказна во незгодна позиција. Сепак, овие наводи треба да се набљудуваат со одредена доза претпазливост. „Хантербрук“ го објави извештајот дури откако зазеде кратка позиција, што значи дека имал директен финансиски интерес цената на акциите да падне. Од друга страна, од компанијата тврдат дека располагаат со сопствени производствени капацитети и дека континуирано го прошируваат производството. Најважен показател што треба да се следи во наредните квартали, за да се види кое тврдење е навистина точно, ќе биде токму односот меѓу обемот на договорените нарачки и приходите.
Доколку обемот на договорените нарачки продолжи да расте, додека приходите и испораките паралелно силно се зголемуваат, тоа ќе претставува силен аргумент во прилог на тврдењето дека компанијата навистина ги поседува производствените капацитети што ги наведува. Доколку, пак, обемот на договорени нарачки расте, а приходите стагнираат, тоа би можело да укаже дека компанијата нема доволно капацитети за реализација на договорените нарачки.