Македонска компанија има решение: Како од стартап до глобален успех

Можеби сте основач на стартап во рана фаза. Вашиот продукт е премногу добар, а пазарот се шири - но сѐ уште нешто недостига. Тоа нешто, најчесто, е капиталот. За стартапи во Југоисточна Европа, патот до инвеститорите може да биде маглив и тежок. Секој чекор бара внимание, а секој пропуст може да чини скапо. За ова разговаравме со Игор Маџов, соосновач и директор за инвестиции на „Нест“ (Nest), компанија што во Македонија се профилираше како еден од клучните играчи за поврзувањето на стартапите со вистинските инвеститори. Земјава има успешни приказни за кои вреди да се пишува, а „Блумберг Адрија“ препозна во „Нест“ една од нив.

Екосистем со глобални стандарди

Она што пред 2021 година, кога е формирана, било само визија, резултираше во консултантска компанија што има амбициозен план да ја поддржи трансформацијата на стартапите и иновациите во Централна и Југоисточна Европа. Компанијата има цел да создаде екосистем што ќе овозможи стартапите да достигнат глобални стандарди и да влезат на меѓународните пазари.

Името на компанијата, NEST, не е случајно. Станува збор за акроним што ги отсликува четирите столба на нивната дејност: Network (вмрежување), Equity (еднаквост), Security (безбедност), и Technology (технологија). Паралелно, името NEST потсетува и на гнездо - местото од каде што стартапите „полетуваат“.

Маџов вели дека нивната визија е да создадат безбедна и стабилна инфраструктура, која ќе им овозможи на стартапите да растат и да се интернационализираат: „Целта е да изградиме генерации на компании што ќе бидат подготвени за глобален успех. Кога имате сигурни темели, тогаш и растот и интернационализацијата стануваат многу полесни“.

Игор Маџов Приватна архива

Како „Нест“ ја подготвува почетната сцена за стартапите?

„Нест“ работи со стартапи што се на самиот почеток, но и со такви што веќе имаат одредена стабилност и сакаат да го направат следниот голем чекор. Клучна компонента е нивниот пристап за инвестиции и подготвеност.

Со повеќе од 27 милиони евра инвестирани во ран стадиум на развој, „Нест“ веќе поддржала повеќе од 150 стартапи, вклучувајќи и некои од најуспешните во регионот, како што се „Финкап“ (FinqUP), „Концептива“ (Konceptiva) и „Микротика“ (Microtica). Сите овие компании денес се позиционирани на глобалните пазари, а некои од нив се веќе познати и во меѓународните кругови на инвеститори.

Еден од нивните најзначајни проекти е програмата ИМР (Investment and Market Readiness), која се реализира во партнерство со Европската банка за обнова и развој (ЕБОР). Оваа програма им помага на стартапите да ги подобрат своите финансиски и правни модели, да се усогласат со европските регулативи и да бидат подготвени за инвестиции. Маџов објаснува дека, преку оваа програма, најперспективните стартапи од Македонија добиваат поддршка за да ја засилат својата позиција на европски и глобален пазар.

Како стартапите ги добиваат тие долгоочекувани инвестиции?

Една од најголемите предности што ги нуди „Нест“ е нивната вмреженост. Тие не само што им помагаат на стартапите да се усогласат со инвеститорите туку им обезбедуваат и можности за долгорочни партнерства со големи корпорации и други влијателни играчи во индустријата. За Маџов, тоа е еден од клучните елементи на успехот: „Не станува збор само за тоа да ги поврзеш стартапите со инвестиции. Тие треба да бидат подготвени за тој процес, да го разберат и да го искористат на најдобар можен начин“.

„Нест“ има длабоко втемелени партнерства со инвестициски фондови и ангелски инвеститори и често помага во процесот на преговори, структурирање зделки и подготвување правни документи, кои можат да бидат клучни за успехот на стартапот.

Проекти и партнерства што прават разлика

Во своето кратко постоење, „Нест“ веќе успеалe да изградат силна партнерска мрежа, која вклучува не само локални инвеститори туку и големи европски и меѓународни играчи. Во оваа мрежа влегуваат партнерства со акцелератори како „Аплифт акцелератор“ (Uplift Accelerator) во Албанија, „Климакцелератор“ (ClimAccelerator) во Македонија и „Фаундерс институт“ (Founders Institute) во Србија. Овие партнерства им помагаат на стартапите да ги развијат своите бизнис-модели и да се подготват за сериозни инвестиции.

Depositphotos

Со соработки на регионално и меѓународно ниво, „Нест“ игра важна улога во создавањето позитивна промена во стартап-екосистемот на Југоисточна Европа. Партнерствата со индустриски асоцијации и иновативни центри во регионот ја зголемуваат нивната влијателност, а истовремено и го зголемуваат нивниот капацитет за застапување на стартапите во процесите на креирање политики и регулативи.

Безбедноста е на прво место

Никој не сака да инвестира во компанија што нема соодветни безбедносни стандарди. И, како што истакнува Маџов, најголемиот предизвик за стартапите не е само да создадат производ туку и да обезбедат сигурност на податоците и да се усогласат со европските регулативи. „Нест“ им помага на стартапите да се усогласат со стандардите како GDPR (General Data Protection Regulation), ISO сертификација, и новите европски закони како Регулативата за дигитална оперативна отпорност (Digital Operational Resilience Act - DORA), што е суштински за секој инвеститор.

„Дигиталната безбедност и усогласеноста со регулативите се основни предуслови за доверба“, нагласува Маџов.

Глобален успех за регионалните стартапи

„Нест“ има амбициозна визија за иднината. Тие не само што работат на создавање поголем инвестициски пазар во регионот туку и активно учествуваат во глобалните иницијативи. Целта е да станат регионален и европски центар за инвестиции, иновации и безбедност, а за тоа ќе бидат потребни и нови партнери и отварање нови канали за финансирање.

Следниот чекор е проширување на нивната мрежа низ Централна и Југоисточна Европа, а долгорочната цел е да се создаде „паметен капитал“ преку модели на отворени иновации (Open Innovation), кои ќе бидат основа за развој на нови иновациски решенија.