Зошто „Макпетрол“ е скриен дијамант на Македонската берза?

„Макпетрол“ се карактеризира со диверзифициран бизнис бидејќи покрај нафтата, тука се и технологијата, угостителството и биогоривото. Односно, покрај нафтата и гасот, компанијата е активна и во трговијата на големо и мало на други стоки, и е ексклузивен застапник и дистрибутер на брендовите „Хонда“ (Honda), „Валволин“(Valvoline), „Гудјир“(Goodyear) и „Дел“(Dell).

Финансиските резултати се стабилни со конзистентна нето добивка и исплати на дивиденди. Несомнено, акција која го има атрибутот „дијамант“ и е исто така меѓу поликвидните емисии.

Во споредба со слична компанија во регионот - словенечки „Петрол“, таа има интересни индикатори, иако соодносот цена/заработка е на речиси исто ниво. Приносот на цената не е на ниво на индексот, не само во тригодишниот период, туку и оваа година. Да разгледаме подетално каде се кријат „магиите“ на оваа акција.

Цената на акцијата е динамична, но далеку од амплитудата што ја постигна неговиот регионален конкурент и пазарниот индекс, и минатата година и оваа година. Сепак, сликата е сè друго освен еднозначна. Индексот на Македонската берза порасна за 66,8 проценти минатата година, додека „Макпетрол“ оствари раст од 44,3 проценти, надминувајќи го својот регионален конкурент „Петрол“, кој порасна за 35 проценти во 2024 година. Оваа година, во текот на изминатите девет месеци, „Макпетрол“ доби 25,7 проценти, но „Петрол“ се покажа како и повеќето акции во регионот со добивка од 57 проценти.

„Макпетрол“ е доминантно присутен во Македонија, а другите пазари во регионот, особено оние во непосредна близина, остануваат ветувачки за компанијата. Сепак, самиот факт дека бизнисот е фокусиран на дистрибуција на нафтени производи до поширокото население, реализацијата на бизнис планот зависи од состојбата на економијата. Кога ја испитуваме вредноста на бизнисот, веруваме дека е споредливо да фокусираме на резултатите од работењето и да го споредиме со „Петрол“.

 

„Макпетрол“ има интересна структура на сопственост, а најинтересно е што подружницата за транспорт, која ја основаа во 2007 година, неодамна беше главен купувач на акциите на „Макпетрол“ и во последните денови го надмина прагот на сопственост од 25 проценти.

За почеток, вкупната вредност на активата на „Макпетрол“ (11,6 милијарди денари / 185 милиони евра) е само малку помала од пазарната капитализација од 13,1 милијарди денари / 209 милиони евра). Како што се очекуваше, како и во некои други случаи, значително ниво на готовина е забележливо во билансот на состојба, кое обично е на 10 проценти од вкупниот биланс на состојба, краток исклучок беше крајот на минатата година кога овој удел беше преполовен.

Дивидендниот принос од 4,5 проценти, којшто во 2023 година изнесуваше дури 5,8 проценти, е причина да се поседува оваа акција, силната „кеш“ позиција дополнително ја зајакнува нејзината позиција и заедно со ценовниот потенцијал, генерира очекување за дарежлива дивиденда. Секако, оваа информација е придружена со ниска задолженост, што исто така укажува дека модернизацијата на средствата е финансирана од редовно работење.

Ова уште повеќе би дошло до израз при потенцијално преземање кога се забележува учеството на капиталот во билансот на состојба и учеството на задржаната добивка во капиталот. Денешното познавање на овој факт спречува некои неправилности од приватизациите што се случија во регионот каде што, благодарение на големата задржана добивка и неамортизираните средства, вкупниот износ за кој е купена компанијата можеше да се отплати од средствата на самата компанија веднаш по преземањето.

„Макпетрол“ генерира приходи од 31 милијарда денари (497 милиони евра) на ниво од последните 12 месеци, одржува нето маржа над три проценти, со мал минус во 2023 година. Нема исклучителен просечен раст за да нè „заслепи“, но со поставување повисоки очекувања за менаџментот и вработените, тие можеби ќе можат да излезат од сегашната рамка и да генерираат нови приходи што би додале вредност на „Макпетрол“.

Имено, во не толку далечната 2022 година, „Макпетрол“ имаше приходи од дури 37,3 милијарди денари, иако цената на нафтата и гасот беше значително повисока таа година отколку денес. Слична е ситуацијата и со словенечкиот „Петрол“, кој имаше приходи од 9,5 милијарди евра во 2022 година, но се стабилизираше на 6,15 милијарди евра во првата половина од оваа година.

Ова е примарната предност на „Макпетрол“, кој очигледно успеа да амортизира дел од падот на приходите поради падот на цената на нафтата и гасот со други производи. Во примерот на „Макпетрол“, приходите од продажба на трговски стоки, иако не се одлучувачки, се чини дека се значајни.

Нестабилноста на бизнисот поради работењето во индустрија која првенствено е дефинирана од светската побарувачка и понуда на нафта се рефлектира во споредливоста на долгорочните податоци за остварената добивка, но со следење на компанијата на ниво на маржи, успеваме да исклучиме голем дел од надворешните фактори и да го оцениме успехот на менаџментот.

„Макпетрол“ успеа успешно да го амортизира падот на цената на нафтата со зајакнување на продажбата на други комерцијални стоки. Задржувањето на профитот генерира стабилна основа за исплата на дивиденди и позитивен елемент во вреднувањето на компанијата сè додека приносите од овие финансиски средства се позитивни и придонесуваат за конечниот резултат. Соодносот цена/заработка на ниво на споредливиот регионален водечки модел, кој сè уште го сметаме за потценет, ја оправдува моменталната цена.

Очекуваното подобрување на оперативната ефикасност може да ја зголеми профитабилноста, да го опорави моменталниот сооднос ЕВ/ЕБИТДА и да го врати на нивоата од претходните години во „опсег“ помеѓу 7 и 8, што е оправдано за дејноста на „Макпетрол“. Тука е нашиот акцент и класификацијата на акциите на „Макпетрол“ во групата „дијаманти“.

„Макпетрол“ може да биде интересна инвестициска опција - особено ако барате диверзификација во регионот Адрија, акции со прифатливи коефициенти на вреднување и добар принос од дивиденда. Меѓутоа, ако целта е повисок раст, стабилност, ликвидност и сте подготвени да платите повисока цена за тоа, тогаш „Петрол“ може да биде пооправдан избор.

Со други зборови, „Макпетрол“ е „frontier market“  дијамант со видливи минуси и скриени предности.