Бродњак: НЛБ планира да купува

Србија има шанса да се приклучи на бранот инвестиции на Европа во одбранбената индустрија и ИТ секторот, изјави извршниот директор на Новата Љубљанска банка (НЛБ), Блаж Бродњак, на Копаоник бизнис форумот, оценувајќи дека банките би можеле да го поддржат тоа и дека српскиот банкарски пазар останува прилично атрактивен. Иако најави нови преземања од страна на словенечката банка, за она за кое овие денови најмногу се зборува - стекнувањето сопственост во „Адико Банка - одби да зборува.

На прашањето на „Блумберг Адрија“ дали НЛБ планира купување удели, односно преземање на „Адико“, за што неодамна повторно се зборуваше, Бродњак одговори: „Немам ништо да кажам по тоа прашање“, потсетувајќи дека НЛБ е јавно акционерско друштво кое пред две години веќе имаше една понуда за преземање акции на австриската банка, но таа беше неуспешна.

Словенечките медиуми неодамна објавија дека српската финансиска компанија „Алта Груп“ и НЛБ наводно се договараат за откуп на пакетот акции на „Алта“ во „Адико“, оживувајќи ја приказната за регионалната борба за сопственост над оваа банка, започната во 2024 година.

Сепак, Бродњак во своето обраќање на Копаоник изјави дека аквизициите на финансиски компании во наредните години се дел од планот на банката, вклучувајќи потенцијално и финтек и лизинг бизниси.

На прашањето како НЛБ прави долгорочни планови, тој рече дека клучната работа е диверзификацијата. „Неа ја максимизираме. Ние сме словенечка банка, но почнавме да се враќаме на југословенскиот пазар и да го шириме бизнис моделот. Освен тоа, работиме врз претпоставки дека ќе имаме мир како основно сценарио, дека регионот ќе оди во насока на забрзани интеграции кон Европската унија (ЕУ), дека ќе расте побрзо од просекот на ЕУ, се служиме со некои базични претпоставки околу стапки и раст. Го анализираме влијанието на вештачката интелигенција (англ. artificial intelligence – AI) врз трошоците, целиме до 2030 година повеќе од 80 проценти од продукцијата да се одвива преку мобилни апликации, и тоа во самопослужувачки формат.“

Извршниот директор на НЛБ истакна дека таа банкарска групација сега вреди 4,4 милијарди евра на пазарот и дека за 10 години тој износ би можел да биде 15 милијарди евра.

Србија е атрактивна и конкурентна

Банкарскиот сектор е силно капитализиран и ликвиден, па ако нема големи шокови во поширокиот контекст, способен е да го поддржи растот на економијата. Постојат многу базични инфраструктури што треба да се изградат. Вистина е дека Србија гради забрзано, што го поддржуваме заедно со другите банкари, но тука не станува збор само за патишта и железница, туку и за енергетска и комуникациска инфраструктура“, рече Бродњак.

Како што додаде, Србија е „многу конкурентна“ во поглед на даночниот систем и начинот на привлекување странски директни инвестиции (СДИ). „Сега можеби малку помалку, но до скоро беше шампион во регионот по прилив на СДИ. Белград отсекогаш бил регионален центар, уште од Римското царство.

Според неговото мислење, треба да се размислува за можностите во секторот за одбрана, „што банките потешко го поддржуваат, но постојат можности за тоа“.

„Иако сум пацифист во душа, таквите вложувања се во функција на самостојноста на Европа. Освен тоа, Европа ќе вложува силно во информациско-комуникациски технологии. Во овие области, Србија може да се приклучи на тој воз“, изјави Бродњак. Како што додаде, за малите економии како што се економиите од овие простори, потребно е да се размислува во категории на ниши кога се таргетира светскиот пазар, за што Словенија, како што нагласи, е добар пример – „шампион во тоа“.

Бродњак прогнозира дека регионот на Западен Балкан во претстојниот период ќе има раст кој ќе биде далеку поголем од просекот на Европската унија (ЕУ), со веројатно нешто повисока инфлација. Таквите тенденции, според него, ќе привлечат раст на кредитите во регионот од 10 до 15 проценти во наредните десет години.

Говорејќи за регионалните држави, нагласи дека верува дека е потребно посилно поврзување преку иницијативи како „Отворен Балкан“, за економиите да се развиваат повеќе. Паралелно со тоа, спојувањето на банките го гледа како иднина, „не само овде, туку и во Европа и на светско ниво“.

Depositphotos

Во моментов во Србија и Хрватска најизразена е конкурентноста во банкарството меѓу земјите од овој регион, но прашање е колку долго тоа може да се одржи. На пример, во Словенија двете најголеми банки заедно држат 70 проценти од депозитите на населението. Верувам дека ќе има поголема консолидација во регионот, со тоа што во Србија можеби тоа ќе оди малку побавно, бидејќи на Србија сите гледаат како на многу атрактивен пазар, меѓу другото и поради пристапувањето кон ЕУ“, рече тој.

Кога станува збор за односот меѓу традиционалните банки и финтек индустријата, Бродњак рече дека банките кои го разбираат корисничкото искуство и таканаречените необанки драстично повеќе вложуваат во тоа искуство, што ќе ги одржи на пазарот. „Големо е прашањето кој тоа не го разбрал и кој ќе вложи доволно на тој план. Верувам дека необанките ќе достигнат до 25 проценти пазарен удел.“

На прашањето за ефектите од користењето на ВИ во секторот, првиот човек на НЛБ рече дека таа тема е „малку надувана“ и дека практично се сведува на разбирање на информациите и нивна употреба за донесување одлуки, а тој додава дека ВИ се покажа како значајна за менување на практиката при донесување одлуки кога се работи со населението.

Приклучувањето кон ЕУ како ветер во грб за економскиот раст

„Српскиот капитал е многу добредојден во Словенија и обратно“, изјави тој и додаде дека луѓето во регионот се познати по снаоѓањето во предизвикувачки времиња, како што е сегашното, кога конфликтите на Блискиот Исток и големата геополитичка и економска неизвесност се закануваат да ја загрозат енергетската слика и економијата и на регионот и на цела Европа.

Сепак, „сега првпат кружат тези за тоа дали ќе успее Европа да се анимира да ги воведе државите од Западен Балкан заедно во блокот држави, при што се разгледува забрзано влегување на државите од регионот во Европската унија без добивање право на вето“. Бродњак рече дека, со актуелните случувања во Иран, едно од клучните политички прашања во моментов е „дали ќе бидеме дел од Европа која ќе биде посилна и по независна“.

Приврзан сум кон идејата за ЕУ и приклучувањето на Западен Балкан кон ЕУ. Тоа би било силен катализатор и поттик за инвестиции, а банкарскиот сектор би бил тој што би ги поддржал инвестициите“, изјави извршниот директор на НЛБ, со напомена дека случувањата во НАТО, од друга страна, не даваат толку оптимизам - напротив. „Довербата меѓу сојузниците во НАТО повеќе не постои“, смета тој.

Тој додаде дека нивната претпоставка е дека Европската централна банка (ЕЦБ) ќе ја држи клучната каматна стапка на два проценти подолг период. „Среднорочните претпоставки се дека до 2030 година каматата ќе биде на тоа ниво, во зависност, секако, од пошироките геостратешки предизвици. Кога гледаме колку еврото доби на сила во однос на доларот во последно време, прашање е колку ЕЦБ е независна од случувањата во Соединетите Американски Држави (САД) кога одлучува за каматните стапки, додека гледаме и дека европските инвестиции од САД се враќаат во Европа, отворајќи го прашањето како ќе се канализира тој капитал.