Најголемите победници и губитници меѓу богаташите во 2024-та

Најбогатите 500 луѓе во светот значително го зголемија своето богатство во 2024 година, при што Илон Маск, Марк Закерберг и Џенсен Хуанг ја предводеа групата милијардери до нова пресвртница: комбинирано нето богатство од 10 трилиони долари.

Непоколебливиот раст на акциите на американските технолошки компании одигра клучна улога во зголемувањето на богатството на ова трио, како и на богатството на Лари Елисон, Џеф Безос, Мајкл Дел и ко-основачите на „Гугл“ (Google), Лари Пејџ и Сергеј Брин. Осумте технолошки титани сами по себе добија повеќе од 600 милијарди долари оваа година, што претставува 43 отсто од зголемувањето од 1,5 трилиони долари меѓу 500-те најбогати луѓе според индексот на милијардери на „Блумберг“.

Но, Маск — таканаречениот „прв пријател“ на новоизбраниот претседател Доналд Трамп по невидената поддршка за неговата кампања за реизбор — доминираше меѓу најбогатите во светот во 2024 година.

Неговата блиска врска со новиот претседател помогна да се зголеми вредноста на неговите компании, вклучувајќи ги „Тесла“ (Tesla Inc.), „Спејс екс“ (SpaceX) и „Екс еј-ај“ (xAI). Тоа го зголеми неговото богатство на невидени 442,1 милијарди долари, што е зголемување од 213 милијарди долари од почетокот на годината. Разликата од 237 милијарди долари меѓу него и Безос на 17 декември беше најголемата некогаш забележана меѓу првото и второто име на индексот на богатство на „Блумберг“.

Во целина, најбогатите во светот имаа корист од берзите кои ги надминаа очекувањата во 2024 година. Индексот S&P 500 доби 24 отсто до понеделникот, поттикнат од малата група акции наречена „Величествените седум“, вклучувајќи ги „Тесла“ на Маск, „Мета“ (Meta Platforms Inc.) на Закерберг и „Енвидија“ (Nvidia Corp.) на Хуанг, кои сочинуваа повеќе од половина од перформансите на индексот.

Победата на Трамп на изборите дополнително ги зголеми добивките: S&P 500 тогаш достигна највисока вредност на 6 ноември со најдобар пост-изборен перформанс во историјата. Милијардерите претставени на индексот добија комбинирано 505 милијарди долари во петте недели по изборите, што претставува 34 отсто од годишниот вкупен износ.

Победата на Трамп исто така предизвика историски раст на дигиталните средства, туркајќи го биткоинот на над 100.000 долари за прв пат. Тоа особено се одрази на криптомилијардерите: богатството на Чангпенг Жао од „Бајненс“ (Binance Holdings), познат како CZ, се зголеми за 60 отсто на 55 милијарди долари. Нето богатството на ко-основачот на „Коинбејс глобал“ (Coinbase Global Inc.), Брајан Армстронг, се зголеми за повеќе од 50 отсто на 11,1 милијарди долари.

Вкупната вредност на богатствата следени од индексот на милијардери на „Блумберг“ беше 9,8 трилиони долари на затворањето во понеделникот, малку намалено од врвот од 10,1 трилиони долари на 11 декември по распродажбата по Божиќ. Нивното богатство е слично по големина на комбинираните бруто домашни производи на Германија, Јапонија и Австралија минатата година, според податоците собрани од Светската банка.

Еве некои од најголемите добитници и губитници оваа година:

Победници

- Доналд Трамп: Богатството на новоизбраниот претседател достигна рекордни височини оваа година, поттикнато од перформансите на неговиот мнозински удел во „Трамп медија“ (Trump Media & Technology Group Corp). И покрај пријавената загуба од 19,2 милиони долари во последниот квартал, DJT, како што е позната компанијата за социјални медиуми, доби 95 отсто оваа година, со сегашна пазарна вредност од над 7 милијарди долари.

Џенсен Хуанг Bloomberg

- Џенсен Хуанг: Извршниот директор на „Енвидија“, Хуанг, беше еден од најголемите индивидуални добитници од бумот на вештачката интелигенција досега, годинава додавајќи 76 милијарди долари на своето нето богатство. Акциите на „Енвидија“ речиси тројно се зголемија во 2024 година, и стана највредната компанија во светот за првпат во јуни.

- Марк Закерберг: И покрај огромната казна од 841 милион долари за монопол од ЕУ и почетната несигурност на инвеститорите за мулти милијардерскиот поттик за вештачка интелигенција од страна на компанијата, извршниот директор на „Мета“ додаде 81 милијарда долари на своето нето богатство оваа година, бидејќи акциите на компанијата пораснаа за речиси 70 отсто.

- Кинески милијардери: Кинеските милијардери, вклучувајќи го извршниот директор на „Тенсент“ (Tencent Holdings Ltd.), Пони Ма, претседателот на „Шаоми“ (Xiaomi Corp.), Леи Џун и ко-основачот на ЦТ (Cambricon Technologies Corp.), Чен Тианши, додадоа 14 отсто на своите богатства во 2024 година. Нивните добивки ги прекинаа трите последователни години загуби предизвикани од тековната криза со недвижности и владините мерки против моќните технолошки компании.

- Милијардери под 60 години: Помладите милијардери на листата го зголемија своето богатство повеќе од двојно од нивните постари колеги оваа година. Милијардерите под 60 години сочинуваат 27 отсто од индексот.

Губитници

- Француските милијардери од луксузниот сектор: Богатствата на Бернард Арно, Франсоаз Бетанкур Мајерс и Франсоа Пино, чие богатство доаѓа од вложувања во секторот за луксузни стоки, претрпеа големи загуби во 2024 година. По години на добивки поттикнати од пандемијата, кога луксузното купување го замени трошењето на ресторани и забава, забавената продажба — особено на клучниот кинески пазар — им донесе на трите милијардери вкупна загуба од 71 милијарда долари.

- Колин Хуанг: Хуанг имаше најголем пад на богатството меѓу кинеските милијардери. Могулот за е-трговија зад „Тему“ (Temu) накратко стана најбогатиот човек во Кина во август, но ја заврши годината со пад од 18 милијарди долари по слабиот извештај за заработка што ги натера акциите на неговата компанија да паднат за 29 отсто во еден ден.

Бернард Арно Bloomberg

- Рикардо Салинас: Претседателот на „Групо електра“ (Grupo Elektra SAB), мексикански конгломерат за малопродажба и банкарство, изгуби повеќе од половина од своето нето богатство во еден ден откако акциите на неговата компанија паднаа по тврдењата на Салинас дека бил измамен од поранешен финансиски советник. Салинас минатата недела објави дека ќе ја направи компанијата приватна.

- Карлос Слим: Слим, кој има големи удели во бизниси во Латинска Америка во секторите за телекомуникации, банкарство, градежништво и енергетика, забележа намалувње на своето нето богатство за 26 милијарди долари во 2024 година. Неговото богатство беше погодено од девизните курсеви — мексиканската валута падна за околу 20 отсто по години на релативна сила — и слабите пазари по победата на левичарскиот кандидат Клаудија Шеинбаум на претседателските избори во Мексико во јуни.

- Фам Нхат Вуонг: Виетнамскиот могул, кој има вложувања во развој на недвижности, малопродажба и здравствена заштита, виде како акциите на неговата компанија за електрични возила „Винфаст ауто“ (Vinfast Auto Ltd.) паѓаат за околу 70 отсто на почетокот на годината поради зголемените загуби и негативниот пазарен став кон агресивните планови за проширување. Акциите оттогаш делумно се опоравија, но падот го чинеше Вуонг речиси половина од неговото богатство.