Германската индустриска криза се продлабочува – „Бош“ отпушта 13.000 работници

Планот на „Роберт Бош“ (Robert Bosch GmbH) за укинување дополнителни 13.000 работни места покажува колку длабоко се одразува кризата во германската автоиндустрија врз најголемата европска економија.

Производителите на автомобили и нивните доставувачи се соочуваат со опаѓање на побарувачката и со раст на трошоците за работна сила и енергија, како и со сè поинтензивна конкуренција од брзорастечките кинески компании. Тие инвестираа милијарди евра во батериски технологии, само за да сфатат дека преминот кон електрични возила ќе се одвива многу побавно од очекуваното.

Притисоците ги принудуваат производителите на болни кратења. Конкурентите на „Бош“ – „Континентал“ (Continental AG), „Шефлер“ (Schaeffler AG) и „ЦФ Фридрихсхафен“ (ZF Friedrichshafen AG) – исто така ги намалуваат работните места и трошоците, додека „Фолксваген“ (Volkswagen AG), „Порше“ (Porsche AG) и „Форд мотор“ (Ford Motor Co.) ги намалуваат бројот на вработени и производството за да ги амортизираат слабата продажба и царините на американскиот претседател Доналд Трамп, наменети за поттикнување на производството во САД.

Во целина, германскиот автомобилски сектор изгубил околу 55.000 работни места во изминатите две години, покажуваат податоците на здружението ВДА (VDA). Се очекува уште десетици илјади позиции да исчезнат до 2030 година, во индустрија што вработува над 700.000 луѓе.

Германската автоиндустрија ќе изгуби речиси 100.000 работни места до 2030 година

Bloomberg

„Најавата за значителни отпуштања во ‘Бош’ е само почеток на големото индустриско преструктурирање во Германија“, изјави Марсел Фратшeр, претседател на Германскиот институт за економски истражувања (Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung – DIW).

„Во наредните години ќе видиме уште многу отпуштања, но и банкроти.“

Овие случувања фрлаат сенка врз ветувањето на канцеларот Фридрих Мерц дека ќе ја извлече Германија од стагнацијата со активирање стотици милијарди евра во инфраструктурни и одбранбени инвестиции. Германската економија годинава треба да порасне за само 0,2 отсто по две години рецесија, но производителите и натаму кратат, предупредувајќи дека високите цени на енергентите и бирократските пречки може да ги натераат идните инвестиции да ги насочат на друго место. Поради овие причини партијата на Мерц од неодамна во анкетите е зад крајната десница Алтернатива за Германија.

Планот на „Бош“ за кратење на 3 отсто од својата глобална работна сила до 2030 година е показател за криза во секторот. Производители на автомобили, предводени од БЈД (BYD Co.), го преземаат пазарот на електрични возила во Кина – кој пред пандемијата беше главен двигател на раст и профит за германските „Фолксваген“, БМВ (BMW AG) и „Мерцедес“ (Mercedes-Benz Group AG) – а сè повеќе навлегуваат и во Европа со добро опремени, но достапни автомобили. Германскиот извоз кон профитабилниот американски пазар дополнително поскапува поради царините.

Ценовен притисок

Неколку доставувачи на делови веќе ја намалија работата и се под силен притисок од производителите на автомобили да ги снижуваат цените, иако нивните сопствени трошоци за суровини растат. Дополнителен проблем за Германија се високите трошоци за работна сила во производството, кои се повеќе од двојно поголеми во споредба со Словачка и Чешка, покажуваат податоците на „Евростат“.

Во исто време, азиските конкуренти освојуваат поголем удел на пазарот со поевтини батерии, мотори и електронски компоненти, што ја намалува профитабилноста на традиционалните производители.

„Фолксваген“ спроведува масивно преструктурирање во Германија и најави укинување на 35.000 работни места во земјата до крајот на деценијата. „Порше“ минатата недела соопшти дека се повлекува од дел од плановите за електрични возила и издаде четврто предупредување за профит годинава. Производителот на „911“ и „Ауди“ (Audi AG) – дел од групацијата на „Фолксваген“ – исто така укинуваат илјадници позиции поради слабата продажба на луксузните електрични модели.

„Форд“ (Ford Motor Co.) на почетокот на септември соопшти дека ќе укине дополнителни 1.000 позиции во својата фабрика за електрични возила во Келн поради слабата побарувачка. Американската компанија постепено се повлекува од Европа, со намалување на производството, кратење на работната сила и затворање оддели во обид да го поедностави бизнисот што одамна заостанува зад нејзината северноамериканска гранка.

Кратењата на „Бош“ покажуваат „дека структурните промени сега стигнуваат до срцето на германското производство со висока додадена вредност“, изјави Моника Шницер, претседателка на Германскиот совет на економски експерти. Преминот кон електрични возила значи дека се потребни помалку работници, а креаторите на политики треба да поддржат преквалификација за тие да преминат во сектори во раст, како што е одбраната, додаде таа.

Мерц се обиде да ја зајакне довербата со зголемени трошоци за вооружување и со својата инвестициска иницијатива од 100 милијарди евра „Направено за Германија“ („Made for Germany“), која ја поддржа и „Бош“, но надежите дека некои од работните места во автоиндустријата може да се спасат со тоа што неискористените фабрики за автомобили и делови ќе преземат одбранбени нарачки засега не се реализираа.

Притисок од САД и од Кина

„И САД и Кина се обидуваат да го прошират домашното производство на сметка на странските конкуренти“, изјави Себастијан Дулиен, директор на институтот ИМК при фондацијата „Ханс Буклер“ (Hans Böckler Foundation). „Предизвик за германската влада е да спречи сегашното губење на додадена вредност и работни места да остави трајни лузни во германската економска структура.“

Кај „Бош“, најдлабоките кратења ќе ја погодат најзначајната база на компанијата во регионот Штутгарт. Илјадници работни места ќе исчезнат во погони што произведуваат сè – од дизелски компоненти до мали електрични апарати.

Основана во 1886 година како работилница за прецизна механика и електротехника, „Бош“ прерасна во една од најреномираните индустриски групации во Германија. По падот на Берлинскиот ѕид, брзо го прошири своето производство во Источна Германија и низ Централна и Источна Европа. Исто така се прошири и во Азија, правејќи ја Кина еден од своите најголеми пазари и производствени центри.

Иако компанијата се диверзифицираше во енергетика, апарати за домаќинство и индустриска технологија, автомобилскиот бизнис останува нејзино јадро и клучен показател за здравјето на германското производство.

„Веста од ‘Бош’ е последен аларм, удар врз индустриското срце на Германија“, изјави Никол Хофмајстер-Краут, министерка за економија, труд и туризам во покраината Баден-Виртемберг, каде што Штутгарт е главен град. Таа порача дека федералната влада треба да усвои поповолни политики за бизнисот и ја повика Европската Унија да ја укине својата цел: до 2035 година постепено укинување на моторите со внатрешно согорување. „За нашата автоиндустрија е пет минути по полноќ.“