Климатските промени и инфлацијата сè повеќе се поврзани

Она што е многу фрустрирачко во пишувањето за климатските промени е тоа што е многу тешко да се натераат луѓето да се грижат токму за тоа - освен ако случајно не се задушуваат од чад стотици километри од најблискиот шумски пожар или ако не побегнат од поплавен подрум по голема бура, онаква од библиски размери.

Чувството дека не успеавте да ги убедите луѓето дека ни се закануваат екстремни горештини, месецов е засилено со новото истражување, кое покажа дека младите луѓе или тие што треба да бидат идната надеж на човештвото, повеќе се грижат за инфлацијата отколку за климатските промени. Истражувањето е спроведено во веројатно најжешката година во историјата на човештвото, обележана со смртоносни поплави, суши, топлотни бранови и шумски пожари.

Од една страна, тоа сугерира дека предвидувањето на климатските промени може да биде лош избор за кариера. Од друга страна, тоа целосно има смисла. Иако како низ магла се сеќавам на мојата младост, единственото долгогодишно чувство беше немилосрдниот страв да немам доволно пари. Со тоа што на денешната младина ѝ е многу полошо отколку мене кога било. Трошоците за образование, здравствена заштита и за домување се зголемени во последниве децении, а од пандемијата на ковид се зголемија и цените на храната и другите производи. Тешко е да се фокусирате на климатските промени кога вашиот стомак кркори и не сте сигурни дека можете да ја платите киријата.

Сепак, реалноста е дека климатските промени и инфлацијата се нераскинливо поврзани. Поради глобалното затоплување, поверојатни и поинтензивни се сушите, поплавите, топлотните бранови и деструктивните бури. Шемите на врнежи се менуваат и болестите се шират. Сето тоа ги нарушува земјоделството, градежништвото, превозот, производството и многу повеќе. Природните катастрофи и покачувањето на нивото на морето ќе доведат до тоа некои области да бидат достапни само за тие што се многу богати, а пристапното домување ќе станува сè поретко. Пандемиските кошмари со инфлациски синџир на снабдување беа само дел од она што може да се очекува допрва.

 

Глобалното производство на пченка би можело да падне за шест отсто до крајот на векот, дури и под најоптимистичките проекции за емисија на јаглерод, покажува студијата на НАСА и на многу други истражувачи од 2021 година. Исто така, најголемиот дел од тој ефект би се случил пред 2040 година. Во секоја област во Ајова, бројот на денови со температури што ја уништуваат пченката ќе се зголеми за најмалку 45 проценти, според студијата на Фондот за заштита на животната средина.

Само ова лето во САД, сите, од сточарите во Небраска до собирачите на морски алги на Лонг Ајленд, имаа пониски приноси бидејќи копното и морето се пржеа на рекордни температури. Едно јунско истражување во списанието „Нејчр“ (Nature) предупреди дека одгледувачите на пченица во САД и во Кина не се подготвени за тоа колку поуништувачки ќе бидат идните топлотни бранови.

Технологијата може да ни помогне барем малку да се приспособиме на потопла иднина. Земјоделците можат поефикасно да ги користат земјиштето и водата и да одгледуваат култури толерантни на топлина. Бизнисите можат да ја заштитат својата инфраструктура и да ги диверзифицираат синџирите на снабдување. Но сето тоа ќе биде скапо, барем на краток рок, со уште поголем инфлаторен притисок. Земјите во развој ќе се борат да продолжат без (скапа) помош од развиениот свет.

Игнорирањето на најлошото од климатските промени, како и инфлацијата и нарушувањата што доаѓаат со нив, нема да биде евтино, се разбира. Ограничувањето на глобалното затоплување на 1,5 степен над прединдустриските просеци може да чини речиси 200 трилиони долари зелени инвестиции до 2050 година, проценува „Блумберг НЕФ“ (Bloomberg NEF). Тоа исто така звучи доста инфлаторно.

Меѓутоа, во меѓувреме, тоа ќе генерира економски раст, ќе поттикне нови технологии и индустрии и ќе спречи уште повеќе идни смртни случаи, уништувања и - за некои од нас најлошо од сè - инфлација.

Преведе Александра Томиќ