Лето во Хрватска: Колку заработуваат Македонците таму

Тоа што веќе навлеговме во август воопшто не значи дека периодот на вработување сезонски работници е завршен. И покрај фактот дека од година на година условите за обезбедување работни дозволи за странци се олеснуваат речиси во секоја земја поради глобалниот недостиг од работна сила, сепак очигледно работници тешко се наоѓаат, па дури и сега има активни огласи за вработување за оваа летна сезона.

Нашата стандардна летна слика на пазарот на трудот е миграција на работниците од Македонија најмногу во Хрватска, Црна Гора, а во поново време и во Словенија и Србија.

Depositphotos

 

Според официјалните податоци од хрватското министерство за внатрешни работи, кое инаку ги издава дозволите за работа и престој во земјата, од почетокот на годинава, заклучно со 30 јуни, Хрватска издала вкупно 99.118 дозволи за работа и престој на странски државјани, од кои 7.640 се за Македонци. Најмногубројни странски работници во Хрватска се Непалците (19.207), Босанците (18.117) и Србите (15.214). Следуваат работниците од Филипини и Индија, чија бројка е нешто над 9.000, а веднаш по нив според бројноста се Македонците. Значително помала е бројката на сезонски работници од Косово, Египет, Узбекистан и Бангладеш, иако и тие влегуваат во топ 10 земјите од кои доаѓаат странските работници и кои заедно чинат над 90,5 проценти од вкупниот број издадени хрватски дозволи за работа.

Во Хрватска просечната нето-плата изнесува околу 1.450 евра, но огласите за сезонска работа започнуваат од околу 1.200 евра основна плата, на која потоа се додаваат прекувремено одработените часови и празници. Тука е важно да се напомене дека често таа плата се однесува на вкупно 48 работни часа неделно, односно шест работни дена и еден слободен. Тоа се генерално најмалку платените работни позиции што се среќаваат низ огласите за вработување и обично се однесуваат на келнери, рецепционери, возачи, собарки и слични работни позиции.

Важно е да се напомене дека за исти работни позиции се нуди многу широк опсег на плати, а тоа главно е поврзано со работните часови – некаде станува збор за осум часа, а некаде за 10 часа дневна смена.

Искуството што го споделуваат и работниците што одат на сезонска работа, но и агенциите за посредување при сезонско вработување, покажува дека состојбата на пазарот на трудот е доведена до очај бидејќи дури и за сезонска работа во поново време се примаат и неквалификувани работници, кои за конкретната работа се обучуваат во текот на самиот работен процес. Секако, тие се помалку платени.

Огласи за работа

 

Сепак, има и многу поплатена работа на хрватското крајбрежје, особено ако сте на пример готвач, па ќе може да заработите и над 3.500 евра месечно.

Карактеристично е тоа што речиси секогаш хрватските работодавци ги обезбедуваат работната дозвола и трошоците поврзани за неа, а освен платата работниците добиваат бесплатно сместување и најчесто оброк на работното место. Доколку станува збор за подалечно сместување, често во огласите ќе сретнете дека работодавецот нуди организиран превоз до и од работа.

Црна Гора и Албанија не ѝ се доволно конкурентни на Хрватска за сезонско вработување

Црна Гора уште е на листата земји за сезонска работа иако одамна веќе не е меѓу најомилените за Македонците. Платите таму се доста пониски отколку во Хрватска, па разбирливо е зошто е таков изборот за работа преку лето. Но мора да се земе предвид и фактот дека има сезонски работници што не одат на работа на јадранското крајбрежје само за да заработат повеќе пари туку и за да уживаат во морето и севкупната атмосфера во екот на туристичката сезона, кога енергијата, расположението и уживањето се на многу високо ниво.

Да се вратиме на математиката и условите за работа. За споредба, плата на пица-мајстор во Црна Гора според огласите за вработување најчесто е меѓу 1.500 и 2.200 евра, додека во Хрватска надминува 3.000 евра. Помошник во кујна во Црна Гора добива од 800 евра па нагоре, што и не е баш атрактивна плата за сезонска работа, особено ако се земе предвид дека се работи по шест дена неделно и тоа подразбира многу работни задачи, од приготвување храна и готвење одредени споредни оброци до сервирање и наплата на пулт.

Огласи за работа

 

Во Албанија во последните години се забележува значително зголемување на бројот на странски државјани што работат сезонски. Најголемиот број странци се во секторите туризам, градежништво и други сервисни услуги. Податоците покажуваат дека во 2025 година бројот на странци што отишле на работа во Албанија се зголемил за најмалку 15 проценти споредено со истиот период лани. Сепак, недостига нова официјална статистика за државите од каде доаѓаат странските работници.

Градежниците се сѐ побарани работници

Ако пред десетина години огласите за сезонска работа во странство беа фокусирани главно на угостителските објекти во земјите од регионот што вработуваат работници за да го покријат врвот на летната сезона, одамна веќе изобилуваат и огласи од подалечните држави, но и за постојано вработување во други сектори, како градежништво, здравство, индустриско производство итн.

Огласи за работа

 

На пример, наидовме на оглас за редовно вработување електричари и помошник-електричари во Марибор, Словенија, за плата што достигнува 11 евра за час. Тоа значи дека доколку би се работело со полно работно време од осум часа дневно, односно 40 часа неделно, нето-платата би изнесувала околу 1.760 евра. Во огласот се наведува дека работодавецот ја обезбедува работната виза, нуди регрес за годишен одмор од 1.400 евра и обезбедува сместување и превоз до и од работното место.

Понатаму, за изградба на куќи и мали згради во хрватски Задар и околината, искусните градежници може да добијат саатница до 15 евра (2.400 евра за полно работно време од 40 часа неделно), со платен оброк и обезбедено сместување и превоз.

Огласи за работа

 

Во Задар се бараат и гипсари за просечна саатница од девет евра или водоинсталатери, кои се платени 10 евра на час. На овие работници им се обезбедени еден оброк, превоз до работа и сместување. За работната дозвола е задолжен работодавецот.

Сите овие огласи што ги спомнавме се погодни за аплицирање со македонски документи и дури не е ни задолжително познавање на локалниот јазик. 

Огласи за работа

 

Од другите поинтересни несекојдневни понуди за работа, ја издвојуваме и таа за работа во Саудиска Арабија, каде што се бараат медицински сестри со постојано вработување за плата во опсег од 3.900 до 5.200 евра. Дополнително, работодавецот обезбедува сместување и бесплатни услуги (вода, електрична енергија и транспорт), комплетна медицинска грижа, како и повратен билет, а во огласот пишува дека на работниците им следуваат 30 дена годишен одмор и годишен бонус во висина на основната месечна плата.