Блискиот Исток беше во центарот на вниманието на светската јавност на почетокот на неделава која беше во исчекување каква ќе биде реакцијата на САД доколку Иран не дозволи слободен транспорт на нафта и гас низ Ормускиот Теснец за што американскиот претседател Доналд Трамп претходно даде ултиматум од 48 часа и се закани дека во спротивно ќе ја нападне иранската енергетска инфраструтура.
Сепак, потоа Трамп ретерираше и не презема никакви поголеми воени дејствија односно во два наврати го пролонгираше рокот за отворање на Ормускиот Теснец, а со образложение дека се започнати преговори меѓу двете страни. Иран најпрво негираше дека воопшто има преговори, а потоа го отфрли планот на САД за примирје. Во меѓувреме, транспортот на нафта низ Ормуз почна само за „пријателски земји“, а Иран најави наплата на такса за поминување.
Прочитајте повеќе:
Каде да се инвестира во услови на криза предизвикана од нафтениот шок?
Во војната во Иран најзагрозен ресурс можеби не е нафтата, туку водата
Продолжувањето на геополитичките превирања на Блискиот Исток и блокадата Ормуз предизвика раст на цената на нафтата Брент која изминативе денови во еден момент достигна 113 долари за барел, што е највисоко ниво од средината на 2022 година. Истовремено, раст имаше и цената на европскиот природен гас.
На порастот на цените на нафтата на светските берзи реагираше Регулаторната комисија за енергетика во Македонија, која сепак одлучи да не ги менува малопродажните цени на бензините еуросупер БС-95 и еуросупер БС-98, а малопродажната цена на еуродизелот (Д-Е V) ја зголеми за 3,50 денари за литар. Оттаму потенцираа дека големо влијание за задржувањето на цените на бензините на исто ниво имаше владината одлука за намалување на ДДВ-то за нафтените деривати од 18 на 10 проценти.
Прочитајте повеќе:
Цените на храната ќе експлодираат кон крајот на годината
Цената на пластиката до врв: Македонските фирми во незавидна ситуација
Јасно е дека од времетраењето на војната на Блискиот Исток ќе зависи дали повторно ќе имаме главоболки поради високите цени на енергентите како за време на кризата предизикана од почетокот на војната во Укрина.
Прогнозите засега се повеќе црни отколку розови. Членот на Управниот совет на Европската централна банка, Борис Вујчиќ соопшти дека ЕЦБ мора да биде „многу агилна и претпазлива“ за да ги држи цените под контрола, бидејќи војната во Иран ги приближува ризиците од стагфлација. Во таа насока, Извршниот одбор за поставеноста на монетарната политика на Народната банка на последната седница одлучи да ја задржи основната каматна стапка на нивото од четири проценти.
Европската банка за обнова и развој (ЕБОР) очекува конфликтот на Блискиот Исток да влијае врз економската активност во регионите каде што е присутна преку повисоки цени на енергијата и ѓубривата, нарушувања на трговските и туристичките текови и построги услови за финансирање. Од ЕБОР очекуваат економиите со голема зависност од увоз на енергија, ѓубрива и храна, силни врски со Заливот и ограничен фискален простор најверојатно да бидат најпогодени. Меѓу нив се Египет, Ирак, Јордан, Кенија, Либан, Молдавија, Монголија, Македонија, Сенегал, Тунис, Турција и Украина.
.webp){kind=icon}
