САД и Иран се приближуваат кон нов предлог за прекин на војната, кој предвидува постепено отворање на Ормускиот теснец и укинување на американската блокада на иранските пристаништа. Растот на цените на горивата и енергенсите создава сè поголем политички притисок врз американскиот претседател Доналд Трамп пред изборите на средина од мандатот. Во Израел, можниот договор предизвика загриженост, а владата на Бенјамин Нетанјаху порача дека притисокот врз Иран ќе продолжи.
Добро утро, ви пишува Анита С. Буховски од дигиталната редакција на „Блумберг Адрија“. Во продолжение се петте вести што ги издвоиме за почеток на денот.
Една година од блекаутот: Може ли да се повтори испадот во енергетската мрежа?
Во овој период лани електроенергетскиот систем се соочуваше со сериозни предизвици, а Регулаторната комисија за енергетика на барање на МЕПСО донесе одлука со која повремено беа исклучувани соларните електрани. Првиот тест во 2025 година мрежата го имаше на средината на април, во текот на тогашните велигденски празници, кога потрошувачката беше мала, а производството на струја значително.
Целта на исклучувањето на фотоволтаичните централи, соопшти тогаш Министерството за енергетика, беше растоварување на електроенергетската мрежа за да се овозможи сигурно управување со системот во услови на зголемени флуктуации и оптоварување. Сепак, ваквите мерки не успеаја да го спречат блекаутот кој се случи на 18 мај 2025 година во раните утрински часови. Тој, ден недела, речиси цела Македонија остана без струја поради „прекин на високите напони на 400 киловолтната мрежа во целиот регион, што го афектираше нашиот систем и го предизвика краткотрајниот испад на енергетските трансформатори 400 /110 киловолти во трансформаторски станици“, соопшти тогаш МЕПСО.
Кој губи во ерата на вештачката интелигенција — зошто падна „Чег“ и кој е следен
Стравот од влијанието на вештачката интелигенција врз бизнис-моделите не е нов, но во последната година почна да добива многу поконкретни контури на пазарите на капитал. Еден од најјасните примери е „Чег“ (Chegg), технолошко-образовна компанија чиј бизнис-модел беше сериозно разнишан по појавата на напредни ВИ-четботови кои на корисниците им нудат слична услуга бесплатно и поефикасно.
Сепак, случајот со „Чег“ не е изолиран инцидент, туку сигнал за подлабока структурна промена. Клучното прашање за инвеститорите денес е кои компании имаат бизнис-модели што се суштински изложени на ВИ-дисрупција и како тој ризик да се препознае пред да се одрази врз цената на акциите.
Силната конкуренција на „Енвидија“ ги плаши инвеститорите
Оваа сезона на објавување резултати донесе многу позитивни вести за секторот на вештачката интелигенција, но наместо да ги поттикне акциите на „Енвидија“ (Nvidia), инвеститорите почнаа да ги распродаваат.
„Енвидија“, чии графички процесорски единици — познати како ГПУ — доминираат на пазарот на чипови за вештачка интелигенција, падна за 9 отсто во изминатите шест трговски сесии, откако на 27 април достигна рекордно високо ниво. Во тој период, акцијата е трет најслаб изведувач во индексот на производители на полупроводници во Филаделфија, кој пораснал за повеќе од 5 отсто. Причината е што, иако технолошките гиганти продолжуваат да најавуваат поголеми вложувања во компјутерска опрема, сè повеќе се смета дека доминацијата на „Енвидија“ на пазарот на ВИ-процесори е под закана од други производители на чипови, но и од нејзините најголеми клиенти.
Европските обврзници пред рекорден пад поради каматите
Компаниите со рекордно темпо го преплавуваат европскиот пазар на обврзници, обидувајќи се навреме да обезбедат финансирање додека централните банки предупредуваат дека конфликтот со Иран може повторно да ја разгори инфлацијата и да ги турне каматните стапки нагоре.
Меѓу издавачите се „Ербас“ (Airbus SE), кој издава обврзница првпат по речиси шест години, пиварската групација „Карлсберг“ (Carlsberg Breweries A/S) со своето прво хибридно задолжување и фармацевтската компанија „Новартис“ (Novartis AG) со понуда во три дела. Во бранот се вклучуваат и компании со инвестициски и со високоризичен кредитен рејтинг, а вкупно 17 издавачи нудат 24 транши, што претставува рекорд, според податоци собрани од „Блумберг“.
Кошарката каква што ја познавате престанува да постои, и тоа побрзо отколку што кој било признава
Кога Никола Јокиќ во јуни 2023 го освои третиот МВП трофеј, американските коментатори масовно почнаа да пишуваат за „европеизација на НБА“. Она што го пропуштија е обратната приказна, осмислена, сè побрза и сега веќе институционално формализирана американизација на европската кошарка.
Тој процес повеќе не е само спортски феномен. Тоа е приказна за пари, сојузништва и борба за контрола на еден од најбрзо растечките спортски екосистеми на глобално ниво, борба во која во последните година и пол се смени секоја претпоставка за тоа кој со кого е и зошто. Европската кошарка годишно генерира проценети 4,5 до 5 милијарди евра директни приходи, со трендови на раст кои, до пандемијата, континуирано ги надминуваа просеците за професионалните спортови во регионот. Сепак, зад тие бројки се крие структура што пука по сите рабови, три ривалски тела кои не можат да се договорат ниту за тоа чија лига е легитимна, клубови чии долгови би ги шокирале и најневнимателните корпоративни сметководители, како и нови играчи од Блискиот Исток.