Воената машинерија на Путин стана клучен фактор за руската економија

Дури и ако оружјето замолкне во Украина, економијата на Русија можеби никогаш нема да се повлече од бојното поле.

Години на огромни трошоци за одбраната ја држат земјата во состојба на милитаризација, што ги пренамени фабриките за воено производство и ангажира стотици илјади работници. Овој бран ја заштити економијата од пад, но токму тоа ја прави секоја промена на курсот опасна.

Bloomberg

Кремљ нема намера да се повлече. Претседателот Владимир Путин гледа трајна потреба од добро опремена руска борбена сила – нешто за кое западните лидери стравуваат дека би можел да го насочи кон НАТО во рок од пет години – и сака да ја вгради просперитетната одбранбена индустрија во својата долгорочна визија.

Додека тој ги црта своите планови, а Европа троши милијарди за повторно опремување на своите армии за евентуално да може воено да одговори, прашање ќе биде што ќе се случи со вишокот тенкови и ракети што ги произведуваат руските фабрики.

Москва би можела да го претвори она што во моментов е товар за буџетот во извор на приходи со продажба на оружје на сојузници како Кина. Но додека руски тенкови и ракети се распоредуваат на источните граници на НАТО, дестабилизирајќи ги односите со Европа, постои ризик да станат товар за економијата, која веќе се бори со санкции, нестабилен банкарски систем и ослабен раст.

Путин минатата недела, за време на посетата на најстарата руска фабрика за одбрана, порача дека гледа подалеку од можниот крај на војната, нагласувајќи дека „побарувачката за модерна армија нема да заврши со тоа“.

Растот на руското воено производство е огромен. Пред целосната инвазија на Украина во 2022 година, планот беше следната година да се испорачаат околу 400 оклопни возила. Сега се испорачуваат десетпати повеќе.

Русија го зголемува производството на оружје и воена опрема

Bloomberg

Русија воведе новини, воспоставувајќи сопствени производствени линии за дронови, откако тие станаа клучно оружје во конфликтот. Првично се потпираше на увоз на дронови од Иран, но веќе минатата година произведе 1,5 милион дрона – во споредба со 140.000 во 2023 година.

Сепак, трошоците од војната се огромни. Издатоците за одбраната меѓу 2022 и 2024 година изнесуваа најмалку 22 билиони рубли (263 милијарди долари), покажуваат достапните официјални податоци. А трошењето не покажува знаци на намалување во следните три години, што води кон годишни дефицити во буџетот, кој веќе е под притисок од санкциите.

Bloomberg

Русија може да се повика на последиците од Втората светска војна за насоки како да ги искористи проширените воени фабрики: преминот на Советскиот Сојуз кон воен режим во 1941 година ги постави темелите, со што стана еден од водечките светски продавачи на оружје откако завршија борбите, вели Татјана Орлова од „Оксфорд економикс“ (Oxford Economics).

„Руско-украинската војна стана огромен полигон за тестирање ново оружје и технологии“, рече таа. Откако конфликтот ќе заврши или ќе премине во фаза на „замрзнат конфликт“, „двете земји најверојатно ќе ги извезуваат технологијата и опремата што се покажале како најуспешни“.

 

 

Русија веќе беше втор најголем снабдувач со оружје во светот, веднаш зад САД, пред да ја нападне Украина, но руската продажба падна во изминатите години бидејќи произведеното се користеше во војната против соседот. Сега има индикации дека повторно се појавува на глобалната сцена.

Одбранбената индустрија повторно учествува на саеми за оружје во Индија, Кина, Блискиот Исток и Африка. Првпат по шест години руско оружје беше изложено и на саеми во Малезија и во Бразил. Понудата ги опфаќа сите категории воена опрема, а на маса се и трансфери на технологија и заедничко производство.

Државниот извозник на оружје „Рособоронекспорт“ (Rosoboronexport), кој управува со околу 85 отсто од странските продажби, вели дека акумулираната побарувачка ја зголеми неговата листа на нарачки на рекордни 60 милијарди долари – обезбедувајќи им на фабриките гарантирана побарувачка и повеќегодишни договори.

Русија би можела да извезува меѓу 17 и 19 милијарди долари воена опрема годишно во првите четири години по војната во Украина, проценува Центарот за анализа на светската трговија со оружје (Center for Analysis of World Arms Trade), укажувајќи на апетитот на Глобалниот Југ, каде што земјите сакаат да избегнат зависност од САД.

Русија може да го искористи силниот потенцијал за раст на извозот на оружје

Bloomberg

„Побарувачката за руско оружје речиси и не исчезнала“, изјави Ана Боршчевскаја, виша соработничка во Институтот во Вашингтон за блискоисточна политика (Washington Institute for Near East Policy).

„Дури и привремен или ограничен договор за Украина, официјални лица на Блискиот Исток и Северна Африка би го сфатиле како зелено светло за брзо користење на новите канали за снабдување од Москва.“

Како дополнителен мотив, таа ја посочува цената: големиот раст на производството овозможи значајни заштеди поради обемот, со што некои од производите се нудат по пониска цена отколку пред инвазијата.

Стратегијата не е без недостатоци. Листата на нарачки на „Рособоронекспорт“, иако претставува значајна гаранција во случај да се намали државното трошење, сепак изнесува помалку од половина од годишниот буџет за одбрана. Дополнително, некои потенцијални купувачи би можеле да се соочат со притисок од Западот, како што се случи кога Доналд Трамп ѝ порача на Индија да престане со купување руска нафта.

„Иако воените фабрики ќе продолжат да работат, обезбедувајќи вработеност и придонесувајќи кон економскиот раст, можни се отпуштања и намалувања на плати“, оценува Орлова од „Оксфорд економикс“. Таа нагласува дека извозот нема да генерира доволна побарувачка за фабриките да продолжат да работат непрекинато, како што е случај сега.

Путин инсистира дека парите што Русија ги потроши за производство на воена опрема не се залудно потрошени и даде до знаење дека е свесен за предизвиците што претстојат. За да ја олесни транзицијата, тој се залага не само за зголемен извоз на оружје туку и за поблиска соработка меѓу одбранбените и цивилните компании.

Bloomberg

Таканареченото двојно производство, според него, веќе треба да биде можно за компоненти во сектори како што се бродоградбата, авијацијата, електрониката, медицинската опрема и земјоделството.

За Путин, сепак, пресуден фактор во донесувањето одлуки ќе биде одржувањето борбено подготвена армија на која може да се потпре и по завршувањето на тековната мисија – што значи дека зголемениот производствен капацитет на Русија ќе остане траен.