Македонците имаат 3,6 пати помалку банкарски депозити по жител од Словенците

Македонија се најде на третото место на листата на земји од регионот Адрија рангирани според банкарските депозити по глава на жител. Анализата покажува дека жителите на Словенија и Хрватска имаат убедливо најголема финансиска акумулација во банките меѓу граѓаните на петте земји од регионот. На секој Словенец отпаѓаат просечно 14.623 евра банкарски депозити, додека на еден жител на Македонија 4.028 евра. Тоа значи дека депозитите по глава на жител во Словенија се 3,6 пати поголеми од оние во Македонија. Разликата во апсолутен износ е 10.595 евра по жител. 

На второто место е Хрватска, каде што банкарските депозити достигнуваат 11.259 евра по жител. Македонскиот износ е за 7.231 евро, односно за околу 64 отсто, помал од хрватскиот.

Македонија, со 4.028 евра по жител, е пред Србија и Босна и Херцеговина, но значително заостанува зад двете земји членки на ЕУ. Ако се земат предвид сите пет земји, просечниот износ изнесува околу 7.324 евра по жител. Македонија е речиси 45 отсто под овој просек.

Овие пресметки треба да се земат со резерва бидејќи бројката не значи дека секој Македонец има 4.028 евра на својата банкарска сметка. Станува збор за вкупен износ на депозити на домаќинствата во банкарскиот систем поделен со бројот на жители и мора да се земе предвид дека распределбата меѓу граѓаните е нерамномерна.

Сепак, показателот дава интересна слика за финансиската акумулација во различните економии. Колку е поголем износот на депозити по жител, толку поголем е и обемот на финансиски средства што се акумулирани во банкарскиот систем во однос на бројот на населението. Разликите меѓу земјите се поврзани со повеќе фактори – од нивото на доходите и економската развиеност, до навиките за штедење, структурата на имотот на домаќинствата и развиеноста на финансискиот пазар.

Пазарите на капитал потврда за разликите

Овие разлики се интересни и од аспект на тоа како граѓаните ги чуваат своите заштеди. Банкарскиот депозит е само еден начин на чување финансиска и вкупна имотна вредност. Во некои земји домаќинствата можат да имаат поголем удел на средствата во недвижности, инвестициски фондови, акции, пензиски фондови или други финансиски инструменти.

Затоа, ниските депозити по жител не мора автоматски да значат дека граѓаните се „посиромашни“. Сепак, пазарите на капитал даваат своевидна потврда на разликите во економската моќ на населението.

Имено, „Блумберг Адрија“ неодамна пишуваше и за регионалните разлики меѓу пазарите на капитал. Љубљанската и Загрепската берза во првата половина од 2026 година јасно водат во однос на обемот на тргување во однос на другите берзи во регионот Адрија, при што Загреб постигна значително подинамичен раст во првата половина од годината.

 

Иако Љубљана ја задржа својата водечка позиција во однос на вкупниот промет, динамиката на раст во Загреб е можеби најинтересниот податок од првата половина од годината. Таквото темпо укажува на раст на активноста на инвеститорите и потврдува дека хрватскиот пазар станува сè поважен во регионалните рамки во последните години. Во исто време, словенечкиот пазар продолжува да се потпира на неколку големи компании кои со години го генерираат најголемиот дел од трговијата. Сите други берзи во регионот работат на значително пониско ниво на активност. Македонската берза забележа пад на прометот, а истото важи и за Белград, Сараево и Бањалука, каде што обемот на тргување сè уште остана скромен. Уште еден показател за стапенот на развој на берзите во Загреб и Љубљана е појавата на нови ЕТФ-ови(фондови кои се тргуваат на берза), кои се уште ги нема на останатите берзи во регионот.

Овие податоци упатуваат на тоа дека во Словенија и Хрватска постои поголем расположлив доход кај граѓаните кој освен во банкарски депозити се пласира и на берзите, што само е уште една потврда за големите економски разлики меѓу земјите во регионот кои се изразуваат и преку можностите за финансиската акумулација кај населението.