Волстрит ги намалува своите прогнози за американската економија оваа година, ги зголемува проекциите за инфлација и невработеност и благо ја зголемува веројатноста за рецесија, бидејќи влијанието од војната со Иран почнува да доаѓа до израз.
„Голдман Сакс“ (Goldman Sachs Group Inc.) вели дека ризикот од пад во наредните 12 месеци пораснал на 30 отсто како резултат на скокот на цените на нафтата и предвидува дека стапката на невработеност ќе порасне на 4,6 отсто до крајот на 2026 година, од 4,4 отсто во февруари. Неколку фирми велат дека инфлацијата оваа година сега ќе биде поблиску до три отсто отколку до два, што го намалува расположливиот доход и го ограничува вработувањето.
Тоа претставува поместување во однос на она што требаше да биде силна 2026 година, додека шокот од тарифите на претседателот Доналд Трамп избледуваше во позадина, а поттикот од даночните олеснувања стапуваше на сила. Дури и ако борбите наскоро завршат, економистите велат дека веќе направената штета ќе ја држи американската економија во кревка состојба, при што и барателите на работа и потрошувачите со пониски приходи и натаму ќе бидат на маки.
„Многу делови од економијата ќе ослабат поради оваа војна“, изјави Ненси Ванден Хаутен, главна економистка за САД во ОЕ (Oxford Economics).
„Влијанието е многу видливо многу брзо“, рече Ванден Хаутен. „Доволно е да поминете покрај вашата локална бензинска пумпа.“
Трошоците за гориво растат поради војната со Иран
Потрошувачите и компаниите сега плаќаат повеќе по галон за бензин и дизел
Bloomberg
Повратот на данок, засилен со „One Big Beautiful Bill Act“ на Трамп, помогна да се ублажи ударот. Но прогнозерите сега очекуваат дека зголемувањето на повратот – клучен елемент што ги поддржуваше оптимистичките прогнози за потрошувачката во 2026 – ќе биде практично неутрализирано од повисоките трошоци за енергија.
Цената на бензинот порасна за повеќе од 30 отсто досега овој месец на околу четири долари по галон, според Американското автомобилско здружение, што претставува најголем раст откако ураганот Катрина го исфрли од функција производството на нафта на брегот на Мексиканскиот Залив во 2005 година.
Раните податоци за повратот на данок, во меѓувреме, заостануваат зад очекувањата. Во извештај од 23 март, економистите на „Морган Стенли“ (Morgan Stanley) проценија дека повратите се повисоки за 12 отсто во однос на минатата година, под зголемувањето од 15 до 25 отсто што го очекуваа. Банката ја намали својата прогноза за потрошувачката, проектирајќи раст од 1,7 отсто во 2026 наместо два отсто.
„Нафтениот шок во суштина го брише тој раст на кој сметавме“, изјави Арунима Синха од „Морган Стенли“ во интервју.
Тоа ги остава САД на патека на раст од околу два отсто во 2026 според повеќето процени, во голема мера благодарение на континуираните инвестиции во дата-центри за кои се смета дека се релативно заштитени од скапиот увоз на енергија поради американското изобилство на евтин природен гас.
Но тоа ја одржува економијата зависна од континуираниот оптимизам на инвеститорите кон вештачката интелигенција и придружната потрошувачка на најбогатите, поттикната од растечките портфолија, што помогна економската експанзија да се одржи во 2025 и покрај речиси стагнацијата во вработеноста.
Растот на вработеноста во САД стагнира во 2025
Економијата силно растеше минатата година иако компаниите го намалуваа вработувањето
Bloomberg
Цените на нафтата донекаде се смирија поради дипломатските напори на САД да ја завршат војната со Иран, иако Брент и натаму останува околу 100 долари по барел. Дури и ако двете страни наскоро постигнат договор за прекин на непријателствата, прогнозерите предупредуваат дека ќе биде потребно време испораките на нафта низ Ормускиот теснец повторно да се зголемат. Штетата на нафтената инфраструктура во регионот, заедно со зголемената глобална побарувачка додека земјите ги обновуваат залихите по конфликтот, исто така ќе ги одржува цените на нафтата повисоки отколку пред војната.
Американските потрошувачи веќе можат да го видат влијанието при купување бензин или авионски билети. Но растечкиот недостиг на ѓубрива предизвикан од војната исто така ќе ги зголеми цените на храната како што годината ќе одминува. Повисоките цени на дизелот, кои растеа дури побрзо од бензинот, ќе ги зголемат транспортните трошоци, што исто така на крајот може да подигне широк спектар на цени на потрошувачките добра кои веќе пораснаа поради тарифите.
„Сите се многу загрижени колку време ќе биде потребно за работите да се стабилизираат“, изјави Џенифер Ли, виша економистка во БМО (BMO Capital Markets). „Дури и ако тоа се реши денес, ќе биде потребно време за производство. Ќе биде потребно многу време работите повторно да се придвижат.“
Многу економисти гледаат дека помалата потрошувачка ќе доведе до помало вработување, што значи уште една година на скромен раст на работните места откако 2025 забележа невидено низок раст на вработеноста во оваа фаза од економската експанзија.
Влијание врз потрошувачите
Неколку фирми од Волстрит, вклучително и „Ситигруп“ (Citigroup Inc.), прогнозираат раст на стапката на невработеност оваа година. Тоа е една од причините зошто многумина остануваат на проценките дека Фед ќе продолжи со намалување на каматните стапки во некој момент во 2026, дури и додека инвеститорите последниве денови брзаат да се обложуваат на нивно зголемување.
Побавниот раст на вработеноста исто така би можел дополнително да ги влоши изгледите за потрошувачката, рече Гизела Јанг, економистка во „Сити“.
Универзитетот во Мичиген во петок ќе ги објави конечните резултати од своето месечно истражување за довербата на потрошувачите. Прогнозерите очекуваат дека ќе покаже пад во март, според медијаната на процените во анкетата на „Блумберг“ но не на нивото од ноември, кое беше најниско во повеќе од три години.
.webp){kind=icon}
