Конфликтот на Блискиот Исток повторно ги заживува инфлаторните закани и ја забавува глобалната економија токму во моментот кога таа на почетокот на годината почна да покажува знаци на зајакнување, соопшти Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД/OECD).
Во ажуриран извештај објавен во четвртокот, организацијата со седиште во Париз значително ги зголеми прогнозите за инфлацијата за најголемите светски економии и сега очекува дека просечната стапка за Групата 20 годинава ќе достигне четири отсто - со уште повисоко темпо во САД - наместо 2,8 отсто, колку што беше предвидено во декември.
Ревизиите на прогнозите за растот надолу беа умерени на краток рок, но главно затоа што негативното влијание на војната во Иран беше ублажено од залетот на почетокот од годината, кој беше подобар од очекувањата. ОЕЦД е првата голема меѓународна економска институција што формално ги ажурираше прогнозите. Други индикатори, како анкети меѓу компаниите, веќе укажуваат на усогласен глобален шок - послаба економска активност со раст на цените.
Организацијата исто така предупреди на „значителен негативен ризик“ за нејзините проекции поради понатамошни нарушувања на извозот од Блискиот Исток, што дополнително би ја поттикнало инфлацијата, би го забавило растот и потенцијално би предизвикало корекција на цените на финансиските пазари.
„Обемот и траењето на конфликтот се многу неизвесни, но продолжениот период на високи цени на енергентите значително ќе ги зголеми трошоците за работење и ќе ја подигне инфлацијата на потрошувачките цени, со негативни последици по растот“, наведува ОЕЦД.
Нарушувањата предизвикани од војната во Иран доаѓаат во момент кога глобалната економија фаќаше залет благодарение на инвестициите во вештачка интелигенција (ВИ), ублажувањето на американските царини и поддржувачките монетарни и фискални политики.
Без овој конфликт, ОЕЦД наведува дека можел да ја зголеми прогнозата за глобалниот раст за 2026 година за 0,3 процентни поени. Наместо тоа, проекцијата остана непроменета на 2,9 отсто, додека прогнозата за 2027 година е намалена за 0,1 поен, на три отсто.
Острата промена на економското опкружување ги принудува и официјалните лица да го менуваат пристапот кон монетарната политика. Минатата недела Фед сигнализираше дека евентуалните намалувања на каматните стапки во САД уште се далеку, додека официјалните лица на Европската централна банка (ЕЦБ) размислуваат за можно зголемување веќе во април. Норвешките власти исто така разговараа за овој потег.
Во САД, ОЕЦД очекува инфлацијата да се зголеми на 4,2 проценти оваа година, во споредба со 2,6 проценти во 2025 година. Проекцијата за инфлација е за 1,2 процентни поени повисока отколку во декември, делумно поради тесниот пазар на трудот, забавувањето на нето-миграцијата и царинските притисоци.
„Сметаме дека постои комбинација од фактори што веројатно ќе влијаат врз инфлациските очекувања во САД“, изјави генералниот секретар на ОЕЦД, Матијас Корман, во интервју за телевизијата „Блумберг“.
Организацијата сега очекува клучните каматни стапки да останат непроменети и во САД и во Обединетото Кралство до 2026 година, додека ЕЦБ ќе ги зголеми стапките еднаш во вториот квартал за да ги држи инфлациските очекувања под контрола.
„Нашата моментална процена е дека влијанието на цените на енергијата ќе биде привремено и дека централните банки ќе можат да го земат тоа предвид. Но на крајот на краиштата, пораката до централните банки е дека треба внимателно да ги следат податоците како што се развиваат и да бидат внимателни за да обезбедат дека инфлациските очекувања ќе останат стабилни“, рече Корман.
Организацијата, која има 38 члена, исто така ги повика владите што сè уште имаат високо ниво на долг - настанат за време на претходните кризи - да се воздржат од широко распространети субвенции и трансфери.
„Мерките за ублажување на влијанието на повисоките цени на енергијата треба да бидат навремени, прецизно насочени кон најранливите домаќинства и одржливите компании, да ги зачуваат стимулациите за намалување на потрошувачката на енергија и да имаат јасно дефинирани временски рамки“, соопшти ОЕЦД.
.webp){kind=icon}
