Војната го буди стравот од стагфлација на глобалната економија

Кумулативното глобално влијание од седумте недели војна на Блискиот Исток ќе почне да се гледа во текот на наредната недела, преку вториот бран деловни анкети од повеќе земји.

Клучното прашање ќе биде дали двојните удари врз растот и инфлацијата, забележани во индексите на менаџерите за набавка по првиот месец од конфликтот со Иран, дополнително се засилиле за време на вториот месец.

Првите податоци за април, за економиите од Австралија до САД, ќе бидат објавени во четврток. Според проценките што ги следи „Блумберг“, индексите во Германија, Франција, еврозоната и Обединетото Кралство треба да покажат широко влошување, додека за американските показатели се очекува да останат главно непроменети.

Глобалниот ПМИ укажува на синхронизиран шок

На крај, овие податоци можат да укажат до кој степен се заканува стагфлација. Тој мрачен термин, кој асоцира на отровната комбинација од раст на цените и стагнација на економијата од седумдесеттите години, го спомена Крис Вилијамсон, главен економист за деловни истражувања во S&P Global, сумирајќи ги ризиците што глобалниот показател ги нагласи во март.

Bloomberg

Овие резултати доаѓаат по една недела мрачни проценки во Вашингтон, каде што Меѓународниот монетарен фонд ги предупреди министрите за финансии на низа можни исходи, вклучувајќи и сценарио блиску до глобална рецесија. И покрај моменталното примирје на Блискиот Исток, штетата врз растот и инфлацијата не може лесно да се поништи.

Дури и ако војната заврши утре, ќе биде потребно многу време за да започне закрепнувањето, изјави генералната директорка на ММФ, Кристалина Георгиева, за ТВ Блумберг. „Влијанието веќе е вградено.“

И покрај мрачната слика, бројни носители на одлуки остануваат претпазливи во поглед на реакцијата. Главниот економист на Европската централна банка, Филип Лејн, опиша како тој и неговите колеги би можеле да ги третираат извештаите како тој за PMI при одредување на каматните стапки подоцна овој месец.

„Ќе имаме богат сет анкетни податоци,“ рече Лејн во Вашингтон. „Се разбира, оние што одговараат на анкетите го гледаат истиот свет како и ние.“ Тој додаде дека засега малкумина имаат јасна претстава за тоа што ќе се случува понатаму.

Функционерите на ЕЦБ во четврток ќе ги добијат и податоците за деловната доверба во Франција, а во петок внимателно следениот германски индекс на деловна клима ИФО. Нивните колеги од Федералните резерви ќе го следат индексот на потрошувачко расположение на Универзитетот во Мичиген, исто така кон крајот на неделата.

Сепак, како што предупредува Георгиева, дури и најобемната анализа на глобалната економија во моментов има свои ограничувања. „Сите мораме да научиме да функционираме во средина на висока и трајна неизвесност,“ рече таа.“

Што велат од „Блумберг економикс“

„Иако се наѕира договор кој би можел да ја заврши тековната рунда непријателства меѓу САД и Иран и да донесе олеснување за енергетските пазари, малку е веројатно дека ќе резултира со целосен или траен мир. Израел, изгледа, не учествува во преговорите и сè уште го гледа Иран како закана. Довербата меѓу САД и Иран останува ниска, а веќе се појавуваат различни толкувања на клучни прашања (на пример, Ормускиот Теснец), што укажува на трајни тензии,“ велат Џенифер Велч и Адам Фарар.

Bloomberg

На други места, можниот раст на инфлацијата поттикнат од војната - од Канада, преку Обединетото Кралство, до Јужна Африка - како и одлуките за каматните стапки од Турција до Индонезија, ќе бидат меѓу главните теми.

Одлуки на централните банки 

Во продолжение следи преглед на она што претстои во глобалната економија.

САД и Канада

Најважниот макроекономски податок во САД оваа недела ќе биде малопродажбата. Економистите очекуваат значителен раст на вкупната продажба во март, пред сè поради наглото зголемување на потрошувачката на гориво. Податоците не се прилагодени на промените на цените, а возачите плаќале поскапо гориво поради војната со Иран.

Сепак, без гориво и автомобили, се очекува извештајот во вторник да покаже послаба побарувачка, бидејќи високите трошоци за гориво ги натерале потрошувачите со ограничен буџет да ја намалат потрошувачката на други производи. Иако просечната цена на горивото паднала во однос на почетокот на месецот, таа и понатаму изнесува околу четири долари за галон.

Прелиминарните PMI податоци за април, што ги објавува S&P Global, ќе бидат познати во четврток, а ден подоцна следи конечниот индекс на потрошувачко расположение на Универзитетот во Мичиген за април. Прелиминарните податоци достигнаа рекордно ниско ниво.

Во меѓувреме, Кевин Варш ќе сведочи во вторник пред Сенатскиот комитет за банкарство, во едно од најочекуваните сослушувања на кандидат за претседател на Федералните резерви во последните децении. Инвеститорите внимателно ќе следат како Варш ја гледа монетарната политика што би ги следела барањата на претседателот Доналд Трамп за пониски каматни стапки, а притоа да не ги вознемири пазарите загрижени за инфлацијата, особено во услови на раст на цените на нафтата предизвикан од војната.

Во Канада, економистите очекуваат дека вкупната инфлација во март пораснала на 2,6 проценти од 1,8 проценти, пред сè поради цените на горивото. Сепак, инфлацијата на храната - долгогодишен проблем за Канаѓаните - треба благо да ослабне, бидејќи ефектот од даночните олеснувања од претходната година излегува од статистиката.

Анкетите на Банката на Канада за деловните очекувања и очекувањата на потрошувачите за првиот квартал ќе дадат важен увид во тоа како компаниите и домаќинствата го гледаат влијанието на шокот од цените на нафтата врз инвестициите, пазарот на труд и инфлацијата.

Азија

Ризиците за инфлацијата поврзани со глобалниот енергетски шок ќе доминираат на економскиот календар на Азија во наредната недела, додека податоците за цените и деловните анкети ќе покажат колку брзо растот на трошоците се пренесува низ економијата.

Се очекува Кина во понеделник да ја задржи референтната каматна стапка за кредити непроменета, балансирајќи меѓу поддршката за растот и притисоците врз валутата.

Bloomberg

Трговските податоци од Нов Зеланд, Јапонија, Тајланд и Малезија ќе дадат рана слика за надворешната побарувачка, додека се очекуваат и податоци за инфраструктурното производство во Индија.

Во вторник во фокус ќе биде инфлацијата во Нов Зеланд за првиот квартал, клучен показател за монетарната политика.

Индонезија во среда треба да ја задржи каматната стапка непроменета, додека властите балансираат меѓу стабилноста на валутата и растот на увозната инфлација.

Четврток носи најмногу податоци: PMI од Австралија, Јапонија и Индија, како и инфлацијата во Сингапур, Хонг Конг и Јапонија.

Се очекува централната банка на Филипини да ја зголеми референтната стапка за 25 базични поени на 4,5 проценти, што укажува на продолжување на рестриктивната политика во дел од регионот. Вниманието ќе биде насочено и кон довербата на потрошувачите во Јужна Кореја.

Европа, Блискиот Исток и Африка

Низа податоци од Обединетото Кралство ќе дадат увид во состојбата на економијата во момент кога премиерот Кир Стармер се соочува со криза. Податоците во вторник би можеле да покажат слабеење на растот на платите во трите месеци заклучно со февруари.

Инфлацијата во среда би можела да порасне на 3,3 проценти од 3 проценти, под влијание на растот на цените на енергијата поради конфликтот со Иран.

Во еврозоната, претседателката на ЕЦБ Кристин Лагард ќе биде меѓу говорниците пред почетокот на периодот без јавни настапи пред одлуката за каматните стапки. Белгија, на која „Мудис“ веќе ѝ го намали кредитниот рејтинг, би можела да се соочи со ново намалување по проценката на „Стандард енд пурс глобал рејтингс“ во петок.

Bloomberg

Швајцарија ја очекува важна недела, со настапи на официјални лица и објавување на резултатите за првиот квартал, како и годишното собрание на централната банка.

Во Јужна Африка, гувернерот на централната банка Лесетја Кганјаго ќе говори по повод извештајот за монетарната политика, додека се очекува благ раст на инфлацијата на 3,1 процент.

Во Турција се очекува централната банка да ја задржи каматната стапка на 37 проценти, иако дел од економистите предвидуваат зголемување од 300 базични поени.

Во Русија, носителите на одлуки ќе разгледуваат дали да продолжат со олеснување на монетарната политика, и покрај зголемената неизвесност.

Латинска Америка

Централните банки на Уругвај и Парагвај ќе одржат состаноци за монетарната политика.

Уругвај веќе седум пати по ред ги намали каматните стапки, додека инфлацијата падна под целната вредност, на 2,94 проценти во март.

Bloomberg

Парагвај ја задржа каматната стапка на 5,5 проценти, по претходните намалувања, додека инфлацијата забави на 1,9 проценти.

Податоците од Колумбија би можеле да покажат благо закпренување на економијата во февруари, иако аналитичарите ги намалуваат прогнозите за раст за 2026 година.

Во Аргентина се очекува продолжување на нерамномерниот раст - енергетскиот и рударскиот сектор напредуваат, додека градежништвото и индустријата заостануваат.

Bloomberg

Во Мексико, податоците би можеле да потврдат забавување на економијата во првиот квартал, со дополнителни притисоци поради послаб раст на САД, трговска неизвесност и војната во Иран.