Франција забранува реклами за „Шејн“ и „Тему“, воведува данок и санкции за инфлуенсери

Францускиот Сенат со големо мнозинство изгласа закон со кој во обид за првпат сериозно да се ограничи штетното влијание на таканаречената ултрабрза мода, со посебен фокус на платформите како „Тему“ и „Шејн“. Целта е да се намали еколошкиот отпечаток на текстилната индустрија, да се ограничи прекумерната потрошувачка и да се заштитат домашните модни брендови кои сè потешко им конкурираат на екстремно евтините увозни производи.

Една од клучните мерки е воведувањето на таканаречениот „еко-скор“ систем, според кој брендовите ќе бидат оценувани врз основа на нивното влијание врз животната средина. Тие со најлоши резултати ќе бидат дополнително оданочени со максимум 5 евра по производ од 2025 година, а таа сума ќе се удвои на 10 евра до 2030 година, со услов дека данокот не смее да надмине 50 проценти од малопродажната цена без ДДВ.

Законот исто така забранува рекламирање на ултрабрза мода, вклучително и реклами на социјалните мрежи, и воведува санкции за инфлуенсери кои промовираат такви производи. Се воведува и данок на пакети кои доаѓаат од земји надвор од Европската Унија, како и забрана за бесплатни враќања, што е речиси основа на бизнис моделот на повеќето ултраевтини интернет-продавници.

 

Бесплатното враќање ќе биде забрането за пратки надвор од Европската Унија|Depositphotos

„Шејн“ и „Тему“под лупа, европските брендови поштедени

Сенатот дополнително го модифицираше текстот на законот за да направи разлика помеѓу класичната брза мода и „ултра“ брзата мода. Со тоа, европските брендови како „Зара“, и Ејџ енд ем“ (H&M) се изземени од најстрогите мерки, што предизвика критики од еколошките организации, но и пофалби од дел од политичарите кои сакаат да ја заштитат европската текстилна индустрија.

Жан-Франсоа Лонжео од Сенатот објаснува дека измените се насочени кон „оние актери кои ги игнорираат еколошките, социјалните и економските реалности“. Министерката за еколошка транзиција Ањес Пание-Рунаше го нарече законот „голем чекор во борбата против еколошките и економските последици од брзата мода“, а самата брза мода е опишана како „тројна закана“ бидејќи поттикнува прекумерна потрошувачка, ја загрозува животната средина и ја уништува домашната индустрија.

Загрижувачка статистика

Според податоците на француската агенција за животна средина Адем (Ademe), секоја година на пазарот доаѓаат околу 48 парчиња облека по жител, додека истовремено, секоја секунда се фрлаат 35 парчиња.
Вредноста на рекламираните производи од брзата мода во Франција пораснала од 2,3 милијарди евра во 2010 на 3,2 милијарди евра во 2023, што дополнително го илустрира размерот на пазарот кој што се обидува да се регулира. 

Брендови како „Џенифер“ (Jennyfer) и „Нафнаф“ веќе ги чувствуваат последиците од конкуренцијата со ултраевтините увозни производи. Имено првиот во април отиде во ликвидација, додека другиот од мај е под стечаен надзор. Францускиот синдикат на текстилната индустрија го поддржа предлог законот како „прв чекор“ кон поширока рамка за регулација на секторот.

 

Во Франција секоја секунда се фрлаат по 35 паричиња облека | Depositphotos

Компромис и согласност од Брисел

Иако законот доби силна поддршка во Сенатот со 337 гласа „за“ и само еден „против“, сега следува финално усогласување помеѓу двата дома на парламентот, како и одобрување од Европската комисија, за да се осигури дека законот е во согласност со правото на ЕУ.

Ако законот ги помине сите преостанати пречки, Франција би можела да стане првата членка на ЕУ што на национално ниво воведува систем на санкции за најштетните практики на ултрабрзата мода, поставувајќи рамка што би можела да послужи како модел и за други европски земји.