ЕУ се откажува од целосната забрана за продажба на бензински и дизел автомобили од 2035 година

Eвропската Унија, сепак, попушта кога станува збор за една од нејзините најамбициозни климатски одлуки. Имено, Европската комисија потврди дека ќе ја ревидира планираната забрана за продажба на нови автомобили на бензин и дизел од 2035 година, по силниот притисок од автомобилската индустрија и лидерите на одделни земји членки, пред сè Германија и Италија.

Според досегашните правила, од 2035 година производителите мораа да продаваат само нови патнички и лесни комерцијални возила со нулта емисија. Сега таа обврска се намалува на 90 отсто, со што се отвора простор за продолжување на производството на плагин-хибриди, но и на одреден број возила со класични мотори и по 2035 година.

Сепак, ова попуштање не доаѓа без услови. Делот од производството што нема да биде климатски неутрален ќе мора да се компензира со други зелени мерки во рамките на фабриките, како што се користење зелен челик произведен во Европа или употреба на биогорива во возилата што не се електрични.

Од Европската комисија порачуваат дека ваквиот пристап ќе овозможи плагин-хибридите, возилата со продолжен досег, хибридите со благ степен на електрификација и автомобилите со мотори со внатрешно согорување и по 2035 година да останат дел од пазарот, заедно со целосно електричните и возилата на водород.

 

 

Истовремено, олеснети се и целите за електрични комбиња. Наместо досега планираното намалување на јаглеродниот отпечаток од 50 отсто до 2030 година, новата цел изнесува 40 отсто.

Одлуката доаѓа по лобирањето на германскиот канцелар Фридрих Мерц и италијанската премиерка Џорџа Мелони, а во индустријата ваквиот потег се доживува како победа за европските производители на автомобили. Тие подолго време се соочуваат со предизвиците на транзицијата кон електрични возила, додека истовремено конкуренцијата од Кина сè посилно врши притисок врз пазарот.

Иако изминатите денови се очекуваше ваков исход, реакциите беа остри. Зелените во Европскиот парламент порачаа дека станува збор за „сериозно слабеење“ на клучното законодавство што требаше да биде темел на европското намалување на јаглеродниот отпечаток.

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, која во 2022 година имаше водечка улога за Европскиот зелен договор и регулативата за емисии од возилата, го бранеше предлогот со порака дека „Европа и понатаму останува на чело на глобалната чиста транзиција“.

Урсула фон дер Лајен имаше водечка улога во Европскиот зелен договор и регулативата за емисии од возилата/Bloomberg

Таа нагласи и дека предлозите се донесени по „интензивни разговори со автомобилската индустрија, организациите на граѓанското општество и другите засегнати страни“, додавајќи дека за нив сега треба да одлучи и Европскиот парламент.

Во пакетот мерки презентиран во Стразбур, Комисијата најави и дополнителни поттикнувања за производство на мали автомобили, најбараната категорија возила во Европа. До 2035 година на производителите ќе им се нудат таканаречени „суперкредити“ за мали и достапни електрични автомобили, при што секое такво возило при пресметката на европските квоти ќе се вреднува како 1,3 возила, со што на производителите им се остава повеќе простор за исполнување на целите за емисии.

Комисијата се осврна и на поттикнувањето на побарувачката, особено кај големите корпоративни купувачи. Возните паркови на компаниите се сметаат за клучни за забрзување на поширокото прифаќање на електричните автомобили, бидејќи токму тие се еден од главните извори на половни возила на европскиот пазар.