ББА-коментар: Како промените во Кина влијаат врз цените на металите?

Кина е најголем светски производител на индустриски метали, но и најголем потрошувач. Ефектите на Кина врз цените се повеќекратни - цените реагираат на сите информации што доаѓаат од Кина - капацитет за преработка на метал, индустриско производство, извоз на метали, складирање резерви. Новата рунда поддршка за кинеската економија ни ја покажува упорноста на државата да го забрза растот на економијата, што многу ефективно се одрази на цените на пазарот на метали, преку сигнали за раст на побарувачката.

Кина е најрелевантниот двигател на побарувачката за бакар и за алуминиум - едноставно поради големината на нејзината индустрија. Како што закрепнувањето на индустријата по пандемијата во голема мера одеше под очекувањата, цените на индустриските метали честопати имаа епизоди на негативен тренд. Се разбира, тоа беше потпомогнато и од генерално слабата перспектива за глобалниот раст и рестриктивните монетарни политики - кои исто така го диктираат движењето на цените на индустриските метали поради нивната процикличност. Во моментов ситуацијата е поинаква. Намалувањето на рестриктивноста на монетарните политики низ светот, особено на долгоочекуваното од Фед, го поддржа растот на цената на индустриските метали. Последната одлука на Кина да се обиде да ја забрза својата економија со нови мерки имаше позитивно влијание врз цените на индустриските метали. Цената на бакарот во септември порасна за околу десет проценти, а на алуминиумот за околу осум проценти. Кинеската централна банка донесе одлука да ги намали каматните стапки на станбените кредити за постојните кредитокорисници, но ослободи и дел од задолжителната резерва со цел генерално да го подобри кредитниот потенцијал (и најави дека е можно уште едно намалување до крајот на годината). Учеството за купување втор стан е намалено од 25 на 15 проценти. Кинеската градежна индустрија и пазарот на недвижности веќе извесно време беа болни точки на кинеската економија, која со години се бори со закрепнување (а градежната индустрија е еден од најважните фактори во побарувачката на бакар и на алуминиум), така што не зачудува што конкретните мерки се насочени токму кон стабилизација на овој сектор. Воведени се и дополнителни мерки за подобрување на ликвидноста на пазарот на капитал.

Ако се вратиме назад, позитивна реакција на цената на металите на сигналите што доаѓаат од Кина видовме и во првата половина од годината. Имено, кога кинеската влада на почетокот на март објави дека цели кон раст на Кина од пет проценти за 2024 година, очигледно беше дека се подготвуваат нови стимулативни мерки, што беше потврдено со кинеската програма за задолжување од нешто помалку од 140 милијарди долари т.е. еден билион кинески јуани во долгорочни обврзници (рочност од 20 до 50 години). Сепак, скокот на извозот на бакар од Кина во вториот квартал од годинава ја зголеми загриженоста за побарувачката од најголемата светска индустрија, па цената исто така покажа негативен тренд. Оптимизмот за кинескиот бум исчезна во наредните месеци бидејќи резултатите покажаа дека кинеската економија порасна под очекувањата во вториот квартал и уште побавно отколку во првиот квартал, што ги коригираше цените надолу.

Не смееме да ја заборавиме зелената транзиција, која е еден од клучните фактори што влијаат на побарувачката за бакар и за алуминиум, бидејќи тие се сметаат за клучни и нивната улога нема соодветна замена. Но производството во доменот на зелената транзиција, исто така, во голема мера се потпира на Кина, а всушност растот на побарувачката од индустриите поврзани со зелената транзиција го неутрализираше падот на побарувачката од градежниот сектор.

Очекуваме цените на бакарот и алуминиумот да продолжат да бидат под нагорен притисок до крајот на оваа и следната година. Побарувачката поврзана со електричните возила, подобрувањето на електричните мрежи и другите сегменти насочени кон декарбонизацијата, како и развојот на информативни центри поврзани со вештачката интелигенција, ќе овозможат стабилна и растечка побарувачка. Што се однесува до влијанието на Кина, тука амбициите „what ever it takes“ (по секоја цена) наидуваат на пречки - протекционистичките мерки на ЕУ и на САД. Тоа секако влијае на ценовната конкурентност на кинескиот извоз и го намалува неговиот потенцијал. И ако ги имаме на ум зрелата фаза на индустријализација во Кина и демографските трендови, зголеменото влијание врз цените на металите ќе дојде од другите економии во развој, на пример од Индија.