Приказната која го поттикнуваше растот на европските акции почна да се распаѓа, а инвеститорите бараат посигурно засолниште од глобалниот енергетски шок и сè поагресивно вложуваат во компании поврзани со бумот на вештачката интелигенција (ВИ).
Европските акции силно растеа пред војната на Блискиот Исток, бидејќи инвеститорите ја намалуваа изложеноста кон американскиот пазар и се насочуваа кон значително поевтините европски акции. Сепак, тој наратив сега е заменет со нови околности: европската економија е изложена на инфлација и нарушувања во синџирите на снабдување предизвикани од конфликтот, додека на континентот речиси и да нема компании кои се во центарот на ВИ револуцијата.
Индексот STOXX Europe 600 сега заостанува зад глобалните конкуренти. Ветерот во грб на кој инвеститорите сметаа - поголеми вложувања во инфраструктура и одбрана, како и поповолна монетарна политика - ослабна. Скептицизмот се врати на пазарот.
Прочитај повеќе
Нови кралеви на технолошкиот сектор: Зошто акциите на производителите на роботи дивеат?
Додека глобалната технолошка трка се сели од програмскиот код директно во материјалниот свет, подемот на „физичката вештачка интелигенција“ и роботиката отвора сосема ново поглавје во премостувањето на јазот меѓу дигиталната иновација и реалниот капитал.
пред 17 часа
ЕУ преговара со САД за обезбедување на синџирите на снабдување за ВИ
Европската комисија разгледува учество во т.н. Pax Silica алијанса
12.05.2026
„Амазон“ ја започна првата продажба на обврзници во швајцарски франци
Компанијата продава долг што доспева за 3, 6, 9, 12, 18 и 25 години.
12.05.2026
„Алфабет“ сѐ поблиску до “Енвидија“ во трката за најголема компанија во светот
Разликата во вредноста меѓу нив две значително се намали во последниве шест месеци.
11.05.2026
Приливите на капитал во фондовите фокусирани на европски акции целосно се избришани заклучно со оваа недела, наведуваат стратезите на „Банката на Америка“, повикувајќи се на податоци од „ЕПФР Глобал“. „Европа е регион без јасна инвестициска приказна, без пазарна еуфорија и со премалку раст,“ рече вели Боби Молави од „Голдман“.
Празнина во ВИ секторот
САД имаат големи облак-провајдери, додека во Азија се сместени водечките производители на чипови и други компании клучни за развој на ВИ инфраструктурата. Европа, за разлика од нив, има малку што да понуди на инвеститорите кои сакаат изложеност на технолошкиот сектор.
На континентот се наоѓа гигантот за опрема за производство на чипови АСМЛ, како и неколку помали компании поврзани со ВИ секторот, како „Аикстрон“ и „СТ Мајкроелектроникс“. Сепак, нивното вкупно значење во европскиот индекс не е доволно за да ја надомести слабоста на индустриските, потрошувачките и дефанзивните сектори кои инвеститорите оваа година ги избегнуваат.
Технолошките акции сочинуваат околу осум проценти од индексот Stoxx Europe 600, додека во индексот S&P 500 нивниот удел изнесува дури 42 проценти. Полуспроводниците посебно сочинуваат само 3,5 проценти од европскиот референтен индекс, наспроти околу 18 проценти во индексите S&P 500 и MSCI Asia Pacific.
На ниво на индекси, вложувањето во акции во голема мера зависи од растот на профитот на компаниите. Оваа година би можела да биде солидна за Stoxx Europe 600, со очекуван раст на профитот од 11 проценти. Сепак, тоа е само половина од очекуваниот раст за S&P 500 и околу една третина од растот предвиден за MSCI Asia Pacific.
Покрај тоа, се очекува прогнозите за раст на профитот во Европа подоцна во текот на годината да бидат намалени поради последиците од енергетскиот шок. „Континентот се соочува со системски недостиг на изложеност на ВИ секторот, поради што европските индекси главно остануваат на страна во најзначајниот инвестициски циклус во последните години,“ вели Стефан Кемпер од „БНП Париба“.
Енергетска зависност
Војната на Блискиот Исток истовремено ги потсети инвеститорите колку е европската економија ранлива на енергетски шокови. Европската унија увезува 57 проценти од енергијата што ѝ е потребна и повеќе од 90 проценти од нафтата и гасот што ги троши. САД, напротив, се нето извозник на нафта и горива, што ја штити нивната економија кога глобалното снабдување со енергија ослабува.
Bloomberg
„Сè додека не дојде до јасна нормализација на поморскиот сообраќај низ Ормускиот Теснец, Европа ќе носи поголема премија на ризик поради поголемата изложеност на увозна енергија и новиот инфлаторен притисок,“ вели Андреа Габелоне од „КБЦ Секјуритис“.
Во центарот на вниманието е и монетарната политика. Минатата година акциите добија поттик кога Европската централна банка (ЕЦБ) поагресивно ги намалуваше каматните стапки од американскиот Фед. Таа динамика сега би можела да се смени, бидејќи трговците очекуваат дека ЕЦБ оваа година трипати ќе ги зголеми трошоците за задолжување, додека Фед би можел да ги задржи каматите непроменети.
Постои ризик комбинацијата од инфлација и повисоки камати дополнително да го погоди економскиот раст, за кој се очекуваше да забрза благодарение на германскиот инфраструктурен фонд вреден 500 милијарди евра, поголемата потрошувачка на ЕУ за одбрана и закрепнувањето на европската економија по пандемијата.
„Растечкиот јаз во растот меѓу Европа и остатокот од светот инвеститорите сè повеќе го гледаат како структурен, а не цикличен проблем,“ вели Кемпер.
Разновиден и поевтин пазар
Растот на пазарите во САД и Азија беше многу концентриран, при што најголемиот дел од добивките доаѓаа од мал број ВИ компании. Европскиот пазар, напротив, е поразновиден и има поширока секторска застапеност, што би можело да му оди во прилог доколку дојде до пукање на технолошката еуфорија. Европските акции, притоа, се и значително поевтини.
Сепак, тие аргументи засега не успеваат да ги убедат инвеститорите.
Според Макс Кетнер од „Ејч-ес-би-си“, големата концентрација на вложувања во технолошки акции сè уште не е проблем. Индикаторите што ги следи се далеку од сигнал за продажба, додека Европа останува целосно на страна.
„Мислам дека ова е приказна за раст насекаде, освен во Европа. Проблемот на Европа моментално е што сите чекаат Ормуз повторно нормално да се отвори и конфликтот на Блискиот Исток да заврши, па дури тогаш можат повторно да купуваат банки, циклични акции или во потрошувачкиот сектор,“ додаде тој.
Кога станува збор за процените, европските акции се тргуваат со голем попуст во однос на американските конкуренти, и на ниво на пазар и во рамки на поединечни сектори. Со очекуван однос цена/добивка под 15, акциите во индексот Stoxx Europe 600 се тргуваат со попуст од околу 30 проценти во однос на S&P 500. Долгорочниот просек во последните 20 години изнесувал околу 20 проценти. Едно од можните објаснувања зошто европските акции изгледаат евтини е тоа што негативните фактори веќе се вградени во нивните цени.
„Таквиот аргумент ја промашува поентата, бидејќи Европа нема динамика на раст на профитот каква што имаат САД. Без секторски катализатор како ВИ кој би го поттикнал растот на процените, ниските цени повеќе одразуваат долгорочна стагнација отколку можност за купување,“ вели Кемпер.
Недостигот на ентузијазам прави европските акции главно да служат како алатка за диверзификација на портфолиото, додека пониските процени на регионалните компании ја зголемуваат можноста за преземања и спојувања.
За Молави од „Голдман“ постои барем една позитивна страна. „Ситуацијата станува толку лоша што Европа конечно би можела да се разбуди, да почне брзо да реагира и да ги урне правилата,“ вели тој.