Берзански преглед: Се шири конфликтот на Блискиот Исток, ќе расте цената на нафтата

Најважните берзански вести повторно не доаѓаат од економијата, туку од Белата куќа. Претседателот Доналд Трамп во неделата соопшти дека САД нападнале три ирански нуклеарни објекти - вклучувајќи го објектот Фордо, кој се наоѓа длабоко под земја - со што САД директно се вклучија во израелската војна со Иран. Сѐ уште останува да се види како ќе реагира Техеран, но нападот најверојатно го става конфликтот на патот кон ескалација. За светската економија, проширениот конфликт го зголемува ризикот од повисоки цени на нафтата и дополнителен инфлаторен притисок.

Според процените на економистите од „Блумберг“, сѐ уште не е јасно колкава штета би предизвикал нападот, но веројатно иранската нуклеарна програма е значително забавена. Целосно запирање би било многу тешко. Трамп исто така се закани со нови напади доколку Иран одговори, но не наведе кои би биле можните цели. Што следува?

Ајде да погледнеме што се случуваше на глобалните берзи во изминатата недела. Берзите се затворија пред американскиот напад врз Иран: индексот S&P изгуби 0,55 отсто, Nasdaq остана непроменет, а Dow Jones падна за 0,88 отсто.

Азија: Хонгконшкиот Hang Seng изгуби 1,10 отсто, кинескиот CSI 300 изгуби 0,18 отсто, јапонскиот Nikkei 225 доби 0,91 отсто, а јужнокорејскиот Kospi порасна за високи 4,08 отсто.

Европа: Паневропските индекси Stoxx 600 и Stoxx 50 паднаа за 1,54, односно 1,18 отсто. Германскиот DAX изгуби 1,01 отсто, францускиот CAC 40 падна за 1,52 отсто, додека британскиот FTSE изгуби 0,86 отсто.

Фед ги задржа каматните стапки непроменети

Официјалните лица на американската централна банка (Фед) во средата по четврти пат едноподруго ги оставија каматните стапки непроменети и повторно нагласија дека сакаат поголема јасност околу економските последици од многубројните политички промени на Трамп, пред да ги приспособат трошоците за задолжување.

Bloomberg

Креаторите на политиката предупредија дека царините на претседателот Доналд Трамп би можеле да ги зголемат инфлацијата и невработеноста, но досега стабилната вработеност и забавувањето на инфлацијата им овозможија на официјалните лица на Фед да ги задржат каматните стапки непроменети годинава.

За 2025 година сè уште се предвидени две намалувања на каматните стапки, што ќе биде изненадување за некои економисти и инвеститори што очекуваа дека намалувањето ќе биде ограничено само на едно. Фед исто така објави изјава: „Несигурноста во врска со економските изгледи се намали, но останува висока“.

Крај на американската берзанска бајка?

Глобалните акции во следните пет години ќе ги надминат американските, покажува најновата анкета на менаџерите на фондови на Банката на Америка, што потврдува дека инвеститорите сè повеќе сметаат дека доминацијата на американскиот пазар се приближува кон крај. Околу 54 проценти од менаџерите на средства очекуваат дека глобалните акции ќе бидат најдобра инвестициска класа, додека 23 проценти се обложуваат на американски акции.

Само 13 проценти мислат дека златото ќе донесе највисоки приноси, а 5 проценти се обложуваат на обврзници.

Берзо, каде одиш?

На берзите сепак продолжува натпросечното вреднување, и тоа и покрај моменталната состојба со голем број војни, тензиите меѓу Израел и Иран и трајно променетата перспектива за иднината поради случувањата зад Атлантикот.

Како што рече во разговор за телевизијата „Блумберг Адрија“ Але Шоба, директор на секторот за управување со инвестициони фондови во компанијата за управување „Сава инфонд“, се очекува Фед до крајот на годината да ги намали каматните стапки двапати, но во моментов централните банкари сè уште чекаат да го видат влијанието на царините врз инфлацијата, која сигурно краткорочно ќе се зголеми.

Победа за криптото: Усвоен закон за стабилни монети

Американскиот сенат во средата го усвои законот за стабилни криптовалути, кој го определува регулаторниот рамковен систем за криптовалути врзани за доларот, што е важен триумфален момент за растечката криптоиндустрија и претседателот Доналд Трамп.

Гласањето со 68 гласа „за“ и 30 „против“ во вторникот вечер беше редок момент на меѓупартиска соработка во длабоко поделениот Сенат, иако републиканците го блокираа обидот на демократите да го спречат Трамп за време на мандатот да остварува добивки од неговите многубројни криптопроекти.

Стабилната криптовалута поврзана со Трамп достигна пазарна вредност од две милијарди долари.

Акциите на „Коинбејс“ во средата пораснаа за 17 отсто. Зошто?

„Коинбејс“ воведува платформа дизајнирана да ги направи стабилните криптовалути популарен начин на плаќање за онлајн трансакции, што е потенцијално голем чекор напред кон општата прифатеност на криптовалутите врзани за американскиот долар.

Биткоинот е блиску до рекорд: Кога ќе достигне 200 илјади?

Во последните недели биткоинот повторно котира малку под рекордната цена што ја достигна на крајот на мај од 111 илјади долари. Со оглед на геополитичките ризици што се зголемуваат поради израелско-иранскиот конфликт, се поставува прашањето дали биткоинот, кој некои го нарекуваат дигитално злато, ќе ја надмине рекордната вредност. До каде би можела да се искачи цената? Во моментот на пишувањето на текстот, вредноста на токенот беше околу 102 илјади долари.

Прогноза: Цената на златото ќе падне под 3.000 долари

Според банката „Ситигруп“, цената на златото во наредните квартали повторно ќе падне под 3.000 долари за унца, бидејќи рекордниот раст полека завршува, со што завршува еден од најизразените порасти на цените на суровината.

„Нашите истражувања покажуваат дека цената на златото до втората половина на 2026 година ќе се врати на ниво меѓу 2.500 и 2.700 долари за унца“, се наведува во извештајот на аналитичарите, меѓу кои и Мекс Лејтон. Падот најверојатно ќе биде предизвикан од послаба побарувачка за инвестиции, подобрување на глобалните економски изгледи и намалување на каматните стапки од страна на американската централна банка Фед, објаснија тие.

despositphotos

Златото стабилизирано, платината и среброто со нагорен тренд

Цената на златото се стабилизира по претходниот пад предизвикан од предупредувањето на претседателот на Федералните резерви за инфлациските ризици по американската економија. Златото останува интересно поради постојаните тензии на Блискиот Исток. 

„Златото моментално се движи близу рекордните вредности, што значи дека понатамошните инвестиции се чувствителни на промени во макроекономијата и веројатно тоа е причината зошто платината и среброто стануваат нови безбедни засолништа“, изјави Пријанка Сачдева, аналитичарка од компанијата „Филип Нова“.

Дали ќе добиеме дигитално евро? И што носи тоа?

ЕЦБ сака со издавање дигитално евро да ја зајакне европската сувереност во дигиталните плаќања, кои сега главно се одвиваат преку странски (американски) оператори како „Виза“ и „Мастеркард“.

Одлуката за проектот може да биде донесена и годинава. 

Лагард: „Дојде времето за глобално евро“

Претседателката на Европската централна банка, Кристин Лагард, ги повика носителите на политики да го искористат моментот и да ја зголемат глобалната препознатливост на евровалутата, бидејќи политиката на Трамп ја разнишува довербата во американскиот долар.

„Овој момент на промени е можност за Европа: ова е моментот на глобалното евро“, напиша таа во статија објавена во „Фајненшел тајм“. „За да ја искористиме и зајакнеме улогата на еврото во меѓународниот монетарен систем, мораме одлучно да дејствуваме како обединета Европа, која ја презема контролата над својата судбина“.

Какви се предвидувањата за цените на нафтата? Прашавме аналитичари

Цената на нафтата по почетните напади врз Иран се зголеми дури за седум отсто. По вклучувањето на САД во конфликтот, цената на северноморската сурова нафта брент порасна на 77 долари за барел.

„Нафтата во последните денови силно варираше поради новата ескалација на конфликтот меѓу Израел и Иран. По израелските напади врз иранската инфраструктура, цената на суровиот брент доживеа најголем дневен пораст годинава“, го опишува случувањето на нафтените пазари менаџерот на портфолио во „Сава инфонд“, Томаж Арих.

„Израелскиот напад врз Иран предизвика слободен пад на нафтените пазари“, вели аналитичарот на „Блумберг Адрија“ Милош Ѓаковиќ. „Цената на нафтата брент тој ден скокна за седум отсто, а цената на ВТИ  за 7,3 отсто, што е еден од најголемите дневни скокови во последните пет години“.

Bloomberg

 

„Цените на енергентите се зголемија како реакција на новиот круг конфликти меѓу Израел и Иран, што поттикна стравови од поголема дестабилизација на Блискиот Исток“, изјави аналитичарот Тилен Шарлах од компанијата „Асекс“. „Но, при подлабока макроанализа се покажува нешто друго: скокот на цените е повеќе базиран на психологијата на пазарот отколку на фундаменталните основи“.

Во најекстремно сценарио, доколку Ормускиот Теснец биде затворен, цената на суровата нафта може да скокне над 130 долари за барел. Тоа би го погодило светскиот раст и би ги зголемило цените на основните животни потреби. Економистите на „Блумберг“ проценуваат дека американската инфлација на потрошувачките цени може да се искачи летово на речиси четири проценти, што е значително над зоната на удобност на Федералните резерви.

Нафтата кон 100 долари: Дали е Македонија пред нов ценовен бран?

Што следиме неделава?

Понеделник, 23 јуни

- Во Германија, Франција, САД, еврозоната и Јапонија ќе бидат објавени податоци за PMI во производствениот и услужниот сектор.
- Во Брисел ќе се одржи самитот ЕУ – Канада.

Вторник, 24 јуни

- Самит на НАТО во Хаг, Холандија.

- Во Германија ќе бидат објавени податоци за деловните очекувања.

- Во САД ќе биде објавена потрошувачката клима.

- Претседателот на Фед, Џером Пауел, ќе сведочи пред Конгресот.

- Во Кина ќе започне „летен Давос“.

Четврток, 26 јуни

- Германскиот институт ГФК ќе објави податоци за потрошувачката клима во Германија.
- Лидерите на ЕУ се состануваат во Брисел.
- Во САД ќе бидат објавени податоци за барања за невработеност.
- Во САД ќе биде објавен ревидиран БДП.

Петок, 27 јуни
- Во Јапонија ќе бидат објавени податоци за невработеност.
- Во Франција ќе бидат објавени податоци за инфлацијата.
- Во Обединетото Кралство ќе бидат објавени податоци за БДП.
- „Евростат“ ќе објави податоци за довербата на потрошувачите.