Инвеститорите се подготвуваат за година на зголемен геополитички ризик бидејќи Белата куќа се потпира на „доктрината Донро“ – оживувањето од страна на американскиот претседател Доналд Трамп на 200-годишната надворешна политика што има за цел да проектира американска доминација на западната хемисфера и евентуално пошироко.
Не е лесно да се предвиди како промената на политиките на Трамп може да се одрази низ средствата: неговите потези честопати се непредвидливи и можат да влијаат на низа пазари, од цените на енергијата до увозот на чипови што ја напојуваат индустријата за вештачка интелигенција (ВИ). Во стратегијата за национална безбедност објавена минатиот месец администрацијата на Трамп ја искажа својата јасна намера да ја надгради доктрината на поранениот претседател Џејмс Монро.
Прочитај повеќе
Растот на европските акции изгледа најжешко во последната декада
Индикаторот што покажува дека европските акции се прекупени трепка најсилно ако се земат предвид последните десет години.
13.01.2026
Гренланд на берзите: како една изјава на Трамп ги запали пазарите?
Изјавите на Доналд Трамп за преземање на Гренланд го претворија оддалечениот арктички остров во неочекувана берзанска тема, кревајќи ги акциите на банките и компаниите поврзани со таа територија.
13.01.2026
Акциите на европската воена индустрија растат заедно со апетитите на Трамп
Американската операција во Венецуела и тензиите околу плановите на Доналд Трамп за Гренланд го пренасочија вниманието кон глобалните трошоци за одбрана, поттикнувајќи раст на акциите на европските одбранбени компании.
08.01.2026
Акциите за чиста енергија го продолжуваат растот поради побарувачката за ВИ
Глобалниот индекс S&P Global Clean Energy Transition, кој следи повеќе од пет милијарди долари средства на фондови што се тргуваат на берза, порасна за над три отсто во првите неколку трговски сесии од годината.
08.01.2026
Саудиските акции растат поради надежите за поголема либерализација на пазарот
Tadawul All Share Index скокна за дури 2,5 проценти во среда, најмногу од септември.
07.01.2026
„Вреди да се направи чекор назад и да се погледнат долгорочните импликации бидејќи мислам дека постои стратегија, наречена обликување на портфолио, за тоа што се случува од геополитичка перспектива“, рече Сем Рајнс, макро стратег во „Висдм три“ (WisdomTree).
Bloomberg Mercury
Досега, соборувањето на Николас Мадуро од Венецуела се покажа како само мал поттик во и онака рекордниот раст на американските акции, зајакнувајќи ја идејата дека поширокиот пазар на акции ретко се задржува долго на геополитичките ризици. Сепак, под површината не недостигаат вкрстени струи: повиците за зголемени воени трошоци предизвикаа пораст на акциите во одбраната, додека инвеститорите се фокусираат на потенцијалните американски потези во повеќе региони, вклучувајќи ги Гренланд, Иран и Куба - и размислуваат како Кина и Русија би можеле да одговорат.
Во меѓувреме, цените на нафтата вчера скокнаа откако Трамп рече дека Иран ќе „плати голема цена“ за убивањето демонстранти, зајакнувајќи ги аргументите за тие кои веруваат дека во 2026 година ќе се интензивираат конфликтите низ целиот свет.
Еве еден краток преглед на тоа како геополитичкиот ризик би можел да ги помести пазарите во претстојните месеци.
Технологија
Технолошкиот сектор, кој има најголема тежина на американскиот пазар, веројатно ќе ги доживее најголемите нарушувања ако кинескиот претседател Шји Џјинпинг одговори на хегемонијата на САД во Западната хемисфера со заземање поагресивен став кон Тајван.
„Енвидија“ (Nvidia Corp.), највредната акција во САД, во Тајван (глобален центар за производство на чипови) остварува 16 проценти од своите приходи, а таму наоѓа и 15 отсто од своите добавувачи. Покрај тоа, групата S&P 500 Semiconductors & Semiconductor Equipment сега има тежина од 14 проценти во поширокиот индекс.
„Ако одеднаш Тајван биде исклучен од синџирот, тоа би имало огромни, огромни негативни импликации врз нашата берза“, рече Марк Малек, главен инвестициски директор во „Муриел Сиберт“ (Muriel Siebert & Co).
Bloomberg Mercury
Тензиите во врска со Тајван би го насочиле фокусот кон „Тајван семикондактор“ (Taiwan Semiconductor Manufacturing Co.), компанија меѓу чии клиенти се многу од најголемите технолошки компании во САД, вклучувајќи ги „Епл“ (Apple Inc.), „Енвидија“, „Бродком“ (Broadcom Inc.) и „Амазон“ (Amazon.com Inc).
Од друга страна, компаниите што имаат договори со Пентагон, како што е „Палантир технолоџис“ (Palantir Technologies Inc.), би можеле да ги соберат плодовите од зголемениот геополитички ризик, рече Малек.
Инвеститорите, исто така, купуваат акции на американскиот производител на чипови „Интел“ (Intel Corp.), која би можело да има корист ако се нарушат глобалните синџири на снабдување. Акциите оваа година пораснаа за повеќе од 28 проценти.
Одбрана
Акциите во одбранбената индустрија, кои неодамна беа погодени од низата објави од Трамп на социјалните мрежи, може да понудат релативна заштита на долг рок.
Изгледите за свет кој сега е повеќе склон кон конфликти, заедно со предложеното зголемување на воените трошоци на САД, веќе му обезбедија на секторот силен почеток во 2026 година: меѓу победниците се акциите на изведувачите „Л3 Харис технолоџис“ (L3Harris Technologies Inc.) и „Хантингтон ингалс индустрис“ (Huntington Ingalls Industries Inc.), кои од почетокот на годината напредуваа за 16 и 21 отсто, соодветно.
„Ако ситуацијата биде помалку стабилна подолг временски период, тогаш очигледно дека компаниите во одбраната се стабилна ротација наспроти тој вид нестабилност“, рече Брајан Малбери, менаџер за портфолио на клиенти во „Закс инвестмент менаџмент“ (Zacks Investment Management Inc.), кој ги сака акциите на поголемите одбранбени имиња како што се „Рејтион“ (Raytheon) и „Џенерал дајнамикс“ (General Dynamics).
Bloomberg Mercury
И други области од секторот нудат можности доколку тензиите се зголемат, смета Џозеф Шапошник, менаџер за портфолио во „Рејнвотер еквити“ (Rainwater Equity LLC.), која поседува акции на „Лоар холдингс“ (Loar Holdings Inc.) и „Трансдим“ (TransDigm Group Inc).
„Ако се земе предвид администрацијата на Трамп, многу е можно некои од овие бизниси да се сметаат за акции за раст во следните неколку години“, рече тој.
Енергија
Цените на суровата нафта вчера скокнаа четврта сесија по ред откако предупредувањето на Трамп до Иран го обнови фокусот на инвеститорите врз можните последици од воената акција на САД против земјата богата со нафта.
Сепак, скокот на цените не влијаеше многу за да се променат ставовите на скептиците за еден од централните делови од „доктрината Донро“: повикот компаниите да дупчат во Венецуела. „Ексон“ (Exxon Mobil Corp.) го предизвика гневот на Трамп откако минатата недела ја нарече јужноамериканската земја „неинвестициска“.
Неодамнешните добивки на акциите на „Халибартон“ (Halliburton Co), „Бејкер хјуџис“ (Baker Hughes Co.) и СЛБ (SLB Ltd.) можеби беа претерана реакција што би можела да се промени бидејќи инвеститорите го разгледуваат времето што може да биде потребно за да се отвори нафтениот сектор на Венецуела, рече Мет Малеј, главен пазарен стратег во „Милер табак“ (Miller Tabak + Co).
Всушност, најголемите добитници во енергетскиот сектор од отстранувањето на Мадуро од страна на Трамп може да бидат рафинериите, кои обично имаат подобри резултати кога цените се ниски.
„Рафинериите на брегот на Мексиканскиот Залив ќе бидат најголемиот корисник поради зголемената понуда на тешка сурова нафта на пазарот“, рече Сајмон Вонг, менаџер на портфолио во „Габели фандс“ (Gabelli Funds).
Bloomberg Mercury
Суровини
Иако вниманието на инвеститорите е концентрирано на потенцијалот за енергетски акции, секторот за метали и рударство, исто така, забележа остри добивки.
Акциите на „Критикал металс“ (Critical Metals Corp.), компанија која истражува ретки минерали и литиум со имоти во Гренланд, минатата недела скокнаа за 84 проценти бидејќи претставниците на администрацијата на Трамп отворено разговараа за можноста за користење на американската војска за САД да го преземат северноатлантскиот остров од Данска. Гренланд е богат со критични минерали.
Акциите и на други рудари во тој потсектор, вклучувајќи ги „МП матиријалс“ (MP Materials Corp.) и „УСА реар ‘рт“ (USA Rare Earth Inc.), исто така скокнаа откако претставниците на Трамп и европските лидери разменија критики, а данските претставници предупредија за можен крај на НАТО.
Bloomberg Mercury
Сепак, вложувањето во таквите акции доаѓа и со свој пад. Растот на акциите на ретки земни метали можеби е поттикнат од очекувањата на инвеститорите од Кина (лута поради недостатокот на пристап до венецуелска нафта) да возврати со воведување ограничувања на металите, смета Стив Сосник, главен стратег во „Интерактив брокерс“ (Interactive Brokers).
Мејли од „Милер табак“ рече дека цените на златото и среброто што достигнуваат нови максимуми по апсењето на Мадуро се доказ дека инвеститорите бараат заштита во очекување на повеќе геополитички превирања.