Еуриборот највисок од ноември 2024 година: колку уште може да порасне?

Европската централна банка (ЕЦБ) в среда и четврток ќе одлучува за клучните каматни стапки, а со тоа и за трошоците на задолжувањето во наредните месеци. Инфлацијата во еврозоната во јуни забави од 3,2 на 2,8 отсто, но поради повторното заострување на ситуацијата на Блискиот Исток, цените на нафтата повторно почнаа да растат, што би можело да ги засили инфлаторните притисоци. ЕЦБ сака среднорочно да ја одржи инфлацијата на два отсто. Бидејќи инфлацијата и понатаму е над целното ниво, инвеститорите внимателно ќе следат дали централната банка ќе навести понатамошно заострување на монетарната политика.

 

Да потсетиме, ЕЦБ пред нешто повеќе од еден месец на седница првпат од 2023 година ги зголеми клучните каматни стапки. Го проверивме движењето на еуриборот - меѓубанкарската каматна стапка по која европските банки меѓусебно си позајмуваат пари и која значително влијае врз висината на каматните стапки на потрошувачките и станбените кредити.

Тримесечниот еурибор највисок од ноември 2024 година

Еуриборот најпрво доби замав на почетокот на март. Тогаш пазарите, поради војната на Блискиот Исток и силниот раст на цените на нафтата, почнаа да очекуваат раст на инфлацијата и да пресметуваат дека каматните стапки подолго ќе останат покачени. Следуваше период на нестабилност и умерен раст, како на шестмесечниот така и на тримесечниот еурибор, кои банките ги земаат предвид при одредувањето на каматните стапки на кредитите.

Позабележителен раст на еуриборот започна по 6 јули. Пред неколку дена го достигна највисокото ниво од ноември 2024 година, а оттогаш благо се намали, но и понатаму е веднаш под максимумот во последните 20 месеци. Тримесечниот еурибор моментално е веднаш под 2,5 отсто (2,483 отсто), додека шестмесечниот е веднаш под 2,7 отсто (2,688 отсто).

 

Од почетокот на годината шестмесечниот еурибор порасна за речиси половина процентен поен. Каматна стапка на станбен кредит од 200.000 евра повисока за половина процентен поен значи околу 45 евра поголема месечна рата. Вкупната преплата на кредитот би се зголемила за приближно 10.800 евра.

Аналитичарите го очекуваат врвот кон крајот на годината

Аналитичарите што објавуваат прогнози на терминалот на „Блумберг“ (Bloomberg Terminal) проценуваат дека тримесечниот еурибор ќе ја достигне највисоката вредност кон крајот на годината. Во третото тримесечје очекуваат раст на 2,51 отсто, а до крајот на годината на 2,54 отсто. Нивните процени се доста усогласени.

Најниска прогноза даде Пун Паничпибул од тајландската КТБ (Krung Thai Bank), кој очекува дека тримесечниот еурибор на крајот од третото тримесечје ќе изнесува 2,3 отсто. Од друга страна, најмногу се издвојува процената на банката УБС (UBS), која очекува дека тримесечниот еурибор во третото тримесечје ќе достигне 2,61 отсто.

 

Какви ќе бидат потезите на ЕЦБ

Иако финансиските пазари на јулската седница на ЕЦБ не очекуваат промена на клучните каматни стапки, растот на еуриборот укажува на сомнеж кај инвеститорите дека циклусот на заострување на монетарната политика веќе завршил. Многу инвеститори веќе го отпишаа зголемувањето на каматните стапки на седницата во четвртокот, но повисоките цени на нафтата повторно ја доведоа во прашање монетарната политика. Повторните судири на Блискиот Исток и неизвесноста поврзана со поморскиот сообраќај низ Ормускиот Теснец го зголемуваат ризикот од понатамошен раст на цените на енергентите.

ЕЦБ ќе мора да ја донесе одлуката една недела пред објавувањето на најновите податоци за јулската инфлација и податоците за растот на бруто-домашниот производ (БДП) во второто тримесечје. Клучното прашање останува како ЕЦБ ќе реагира на најновиот раст на цените на нафтата.

Сите испитаници во анкетата на „Блумберг“ предвидуваат дека трошоците за задолжување в четврток нема да се променат. Повеќето од нив потоа очекуваат дека каматната стапка на депозитите во септември ќе биде зголемена за една четвртина процентен поен, на 2,5 отсто.

Новите податоци од јунската седница на ЕЦБ, според процените на „Блумберг“, веројатно нема да бидат доволна причина за итно дејствување уште на јулската седница. Цените на нафтата и гасот се блиску до основното сценарио што креаторите на монетарната политика го опишаа минатиот месец, а инфлацијата забави повеќе од очекуваното. Анкетата на ЕЦБ за банкарските кредити, која ќе биде објавена денес, веројатно нема значително да ја промени сликата. Тоа им дава време на официјалните лица да проценат како ќе се развива ситуацијата во текот на летото.