Американските напори за запирање на војната со Иран претрпеа нов удар откако комерцијален брод, наводно, бил запленет од неовластени лица во близината на Обединетите Арапски Емирати, што дополнително ја зголеми неизвесноста околу контролата врз клучниот Ормуски Теснец.
Бродот, чиј идентитет засега не е познат, бил преземен на 38 наутички милји од брегот на ОАЕ и сега се движи кон Иран, соопшти во четвртокот британската агенција „ОК Маритајм“ (UK Maritime Trade Operations).
Инцидентот се случи во услови на очигледно зголемен број бродови што минуваат низ теснецот, преку кој вообичаено се транспортира околу една петтина од светските резерви на нафта и течен природен гас. Неговата фактичка блокада, откако САД и Израел почнаа со бомбардирање на Иран кон крајот на февруари, ги наруши енергетските пазари и предизвика глобални недостатоци во снабдувањето.
Американскиот државен секретар Марко Рубио ја повика Кина да изврши притисок врз Иран за повторно отворање на Ормускиот Теснец, предупредувајќи дека продолжената блокада им се заканува на економиите на земјите од кои Пекинг зависи за извоз.
„На Кинезите им укажавме дека ова е и во нивен интерес“, изјави Рубио за „Фокс њуз“ во претседателскиот авион додека патуваше кон Кина со претседателот Доналд Трамп. „Се надеваме дека ќе ги убедиме да преземат поактивна улога за Иран да се откаже од тоа што го прави и што се обидува да го направи во Персискиот Залив.“
Изјавите на Рубио покажуваат дека војната со Иран ќе биде високо на агендата на разговорите меѓу Трамп и кинескиот претседател Шји Џјинпинг во наредните два дена. Кина е најголем купувач на иранска нафта и клучен дипломатски партнер на Исламската Република, снабдувајќи го Техеран со производи, од стока за широка потрошувачка до електроника.
Вашингтон го гледа тој однос како можност да ја вклучи Кина во постигнување договор со Иран за прекин на војната, која останува во ќор-сокак и повеќе од еден месец по договорениот прекин на огнот.
Цените на нафтата останаа стабилни во четвртокот, при што брентот се тргуваше околу 106 долари за барел, по падот од 2 проценти во претходната сесија. Од почетокот на војната цените се зголемени за речиси 50 проценти, а Меѓународниот монетарен фонд предупреди на пошироко забавување на глобалниот раст.
Прекинот на огнот меѓу САД и Иран, кој е во сила од 8 април, генерално се почитува, иако Трамп оваа недела изјави дека е на „голема апаратура за одржување во живот“.
Американскиот потпретседател Џеј Ди Венс, кој во април предводеше рунда директни разговори со Иран во Пакистан, изјави дека има „напредок“ во преговорите со Техеран.
„Претседателот нè насочи кон дипломатски пат и тоа е она на што сум фокусиран“, им рече тој на новинарите во средата.
Техеран и натаму одбива да ги прифати американските барања за повторно отворање на Ормускиот Теснец и порачува дека тоа ќе го направи само ако Вашингтон ја прекине поморската блокада на иранските пристаништа. Исто така бара САД да одмрзнат милијарди долари ирански средства и да ги укинат санкциите.
И покрај неделите интензивни американско-израелски бомбардирања, Иран и натаму располага со значителна воена моќ. Новите американски разузнавачки процени покажуваат дека Иран има оперативен пристап до 30 од своите 33 ракетни бази по должината на Ормускиот Теснец и задржал околу 70 проценти од предвоениот ракетен арсенал, објави „Њујорк тајмс“, повикувајќи се на доверливи информации.
Иран користеше ракети и дронови за одмазднички напади врз арапските држави во Заливот, при што ОАЕ беа најпогодени.
Војната ја менува геополитиката на Блискиот Исток, а една од позначајните промени е поблиската воена и разузнавачка соработка меѓу ОАЕ и Израел. Двете земји, кои воспоставија дипломатски односи преку американски поддржаните Аврамски договори за време на првиот мандат на Трамп, координирале воздушни напади врз Иран на почетокот на април, објави „Блумберг“.
Кабинетот на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху во средата соопшти дека тој тајно ги посетил ОАЕ за време на војната, но ОАЕ ги демантираа тие тврдења.
.webp){kind=icon}
