Гаспром става ,виша сила' во договорите, гасот се понеизвесен

Руски Гаспром им порачал на клиентите во Европа дека не може да го гарантира снабдувањео со гас поради „вонредни“ околности.  Писмото е веќе испратено, а увид во содржината имал Ројтерс. Ова е само потврда дека стравувањата се исполнуваат и се зголемува економскиот судир со Западот поради инвазијата на Москва на Украина.

Руската државна компанија која го има монополот за снабдување со гас во писмото кое е испратено на 14 јули соопштила дека ретроактивно прогласува клаузула на „виша сила“ на испораките од 14 јуни.

Оваа вест доаѓа во време кога Северен Тек 1, главниот гасовод кој пренесува гас до Германија и повеќе европски држави е во десетдневен прекин поради редовно одржување што требаше да заврши во четврток. Затоа токму ова писмо ги зголеми стравувањата во Европа дека Москва нема да го рестартира гасоводот на крајот од периодот на одржување како одмазда за санкциите наметнати на Русија поради војната во Украина, зголемувајќи ја енергетската криза што пак ризикува да го доведе регионот во рецесија.

Позната како клаузула „Божја работа“, вишата сила е стандардна во деловните договори и ги дефинира екстремните околности што ослободуваат една од страните од законските обврски кои произлегуваат од договорот. Обично се вметнува во случај на пожар, несреќа, практично елементарна непогода. Сега откако е вклучена, тоа не мора да значи дека Гаспром ќе ги запре испораките, туку дека не треба да биде одговорен ако не ги исполни условите на договорот.

Гаспром не го коментирал ова, а  на барањето за коментар, германскиот снабдувач со гас „Унипер“ веќе го отфрли тврдењето на Гаспром за виша сила како неоправдано

Испораките на руски гас веќе неколку месеци се намалуваат преку главните рути, вклучително и преку Украина и Белорусија, како и преку гасоводот Северен тек 1 под Балтичкото Море.

Се бара алтернатива

Поради несигурното снабдување со гас од Русија, европските земји веќе бараат алтернативни извори. Претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен склучи меморандум за зајакнување на соработката со претседателот на Азербејџан Илхам Алиев. Договорот вклучува удвојување на увозот на гас од Азербејџан во Европа, на најмалку 20 милијарди кубни метри до 2027 година. 

Испораките на гас од Русија веќе не се сигурни, изјави фон дер Лајен за новинарите. „Затоа ЕУ одлучи да се диверзифицира и да се оддалечи од Русија кон посигурни, доверливи добавувачи. Драго ми е што Азербејџан е еден од нив“, рече таа.

Во меѓувреме, францускиот претседател Емануел Макрон во Париз се сретна со претседателот на Обединетите Арапски Емирати, шеикот Мохамед бин Зајед Ал Нахјан, а Франција сака да постигне договор за набавка на енергетски производи, особено дизел, од оваа блискоисточна земја.

Италијанскиот премиер Марио Драги, кој се справува со политичка криза и дома го посети Алжир каде имаше средба со претседателот Абделмаџид Тебуне. Било договорено Алжир да испорача дополнителни четири милијарди кубни метри гас за Италија, како додаток на договорените 21 милијарда кубни метри гас. „Во последните месеци Алжир стана главен снабдувач со гас за нашата земја“, изјави Драги.