Високата цена на бакарот е добра вест за рудниците, лоша за индустријата

Цената на бакарот на Лондонската берза на метали (ЛМЕ) вчера се спушти малку откако во вторникот за тон се плаќаа на 10.239 долари. Оваа сума е највисоката цена за тон од овој метал во последните две години. Вчера цената падна на 10.114 долари за тон.

Од почетокот на годината цената на металот е зголемена за околу 20 отсто, а аналитичарите сметаат дека поскапувањето не е завршено. „Ситигруп“ предвидува дека во блиска иднина цената ќе се искачи до 10.500 долари за тон.

Bloomberg Terminal

Причина за растот на цените е стравот од недостиг. Понудата на бакар се намалува во услови кога неговата примена поради заложбите за енергетска транзиција се зголемува.

Затоа претходно Европската комисија го стави металот на листата на критични суровини чие производство треба да биде стимулирано.

Македонските рудници за бакар работат со полн капацитет

Македонските рудници за бакар „Бучим“ и „Боров Дол“ од Радовиш работат со полн капацитет. По енергетската криза во 2022 година, кога поради високата цена на струјата производството запре на два месеца, сега состојбата е стабилна.

Ивица Карапетров, заменик-генерален директор на двата рудника, во изјава за „Блумберг Адрија“ вели дека проекцијата за годишно производство изнесува 4,5 милиони тони и таа е остварлива.

„Со соодветно управување со ресурсите и стратегии за подобрување на ефикасноста, имаме можност да ги одржиме операциите на доста високо ниво на продуктивност. Во фаза сме на воведување иновации и модернизација на нашите производствени капацитети и технологии за да ги подобриме нашите перформанси и да оствариме стабилен и одржлив раст во долгорочен план“, вели Карапетров.

 

Тој вели дека проектираните 4,5 милиони тони што се ископуваат во рудникот „Боров Дол“ се преработуваат во рудникот „Бучим“ и целосно се извезуваат. За зголемување на обемот во услови на раст на берзанските цени не може да се зборува затоа што во рударството работите се движат полека.

 

„За зголемување на обемот на извоз, односно производство и ископ, потребни се дополнителни проектни истражувања и инвестиции, а тие не можат да бидат остварени прекуноќ. Главната определба на друштвото е рационална експлоатација на минералните ресурси и одржлив развој на рудникот, со што ќе се придонесе за подолга и поефикасна експлоатација“, објаснува Карапетров.

Ивица Карапетров, заменик-генерален директор на рудниците „Бучим“ и „Боров Дол“ Приватна архива

Прогнозите дека цената на бакарот ќе расте почнаа на почетокот на годината. А, според аналитичарите на „Голдман Сакс“, сегашната цена на металот е „во подножјето на она што ќе биде неговиот Еверест“.

„Тешко и неблагодарно е да се предвидуваат трендовите, пред сè бидејќи станува збор за берзански цени, формирани на ЛМЕ, но со оглед на тоа дека цените на влезните трошоци во последните две години силно се покачија, додека цените на металите стагнираа, сметаме дека ваква корекција на цените на базните метали се очекуваше“, вели Карапетров и најавува дека веќе за годинава е планирана изградба на нова флотациска фабрика во „Бучим“ „без притоа да биде демонтирана постојната фабрика, која со текот на времето ќе биде реконструирана, со што во иднина ќе може да се отвори пат на зголемување на обемот на преработка на руда“.

Индустријата стравува од високите цени на металот

Сепак, високата цена на бакарот за најголем дел од компаниите во земјава е лоша вест, особено што за поголем дел од индустриските капацитети овој метал е основен ресурс за работа.

Владанка Трајкоска, управителка на „Раде Кончар - сервис“, вели дека новите технологии и енергетската транзиција и натаму ја туркаат цената нагоре. Таа вели дека засега резерви од металот има, но тие брзо се трошат, а цените за новите набавки ќе бидат значително повисоки. Тоа ќе придонесе за нивните производи да поскапат, може да дојде до губење на пазарите, но и на работни места.

Владанка Трајкоска, управителка на „Раде Кончар - сервис“ Приватна архива

„Зголемувањето на цената на бакарот доведува до намалување на профитната маржа, односно зголемување на трошоците за негова набавка, тоа, пак, доведува до намалување на тековната ликвидност во и така кревката состојба на компаниите. Она што е исто така многу важно е што ние имаме долгорочни договори со нашите купувачи, кои не даваат можност за промена на цените, што ќе ја намали профитната маржа и ќе нè доведе во ситуација да работиме на граница на профитабилност“, објаснува Трајкоска.

Ефектот од високата цена на бакарот се гледа и во статистичките податоци. Разликата на вредноста на увозот и извозот во последните години се зголемува во последните години, а според податоците за првиот квартал извозот на металните руди изнесува близу четири милиони евра, а увозот само 19 илјади евра.