Трамп го потпиша законот за буџетот, заврши рекордното затворање на американската влада

Американскиот претседател Доналд Трамп го потпиша законот со кој му се става крај на најдолгото затворање на федералната влада во историјата на САД, со што официјално заврши 43-дневниот застој што ја прекина помошта за храна за милиони домаќинства, доведе до откажување на илјадници лета и ги остави федералните работници без плата повеќе од еден месец.

Со потписот на Трамп, владата може да почне да се враќа на нормално функционирање, а се очекува федералните работници да се вратат на работа од денеска.

Сепак, може да бидат потребни уште неколку дена, а можеби и недели, за федералната бирократија целосно да се рестартира и да го расчисти заостанатиот обем на работа по затворањето, кое трае од 1 октомври. Министерот за транспорт Шон Дафи им изјави на новинарите во средата дека очекува да биде потребна до една недела за да почне укинувањето на ограничувањата за летови на големите аеродроми.

Затворањето ѝ нанесe штета на економијата на САД. Канцеларијата за буџет на Конгресот минатиот месец процени дека затворање на владата во траење од шест недели ќе го намали растот на реалниот бруто-домашен производ во тековниот квартал за 1,5 процентни поени. Според процените на Канцеларијата, малку повеќе од половина од тој пад може да се надомести на почетокот од следната година, кога ќе продолжат федералните програми и вработените ќе ги добијат заостанатите плати.

На крајот, токму тој притисок беше доволен за да се постигне повторно отворање.

Претставничкиот дом во средата вечер гласаше со 222 спрема 209 за усвојување привремено финансирање до 30 јануари. Демократите во голема мера се спротивставија на предлог-законот затоа што не го содржи нивното клучно барање во борбата околу затворањето: обновување на субвенциите за полиси за здравствено осигурување според Законот за достапна грижа, кои истекуваат на крајот од годината.

Долготрајна болка

Извршниот директор на „Делта ерлајнс“ (Delta Air Lines Inc.), Ед Бастиан, изјави за ТВ Блумберг дека откажувањата на летовите предизвикани од затворањето ќе имаат негативно влијание врз кварталните приходи на авиокомпанијата. „Делта ерлајнс“ очекува да се врати во нормален режим навреме за периодот на големиот метеж за Денот на благодарноста.

Многу од 42 милиони Американци со ниски приходи, кои се потпираат на федералната програма за бонови за храна, останаа и без своите ноемвриски средства, поради правниот спор меѓу администрацијата на Трамп и сојузните држави околу тоа дали оваа помош може да продолжи во услови на затворена влада.

Bloomberg

Помошта за храна нема веднаш да се врати во нормала – сојузните држави велат дека им е потребна и до една недела за да ги ажурираат списоците на корисници и да ги дополнат дебитните картички. А бидејќи постојат само два големи издавачи на картички, можно е да се создадат тесни грла кога сите држави истовремено ќе почнат да ги обновуваат бенефициите.

Повеќето федерални работници не зеле плата повеќе од еден месец, без оглед на тоа дали работеле или не, иако Белата куќа пронајде правно спорни начини да им исплаќа надоместоци на воените лица за време на затворањето. Висок претставник на администрацијата изјави дека вработените ќе почнат да ја добиваат заостанатата плата в сабота.

Видливоста на финансиските пазари во однос на состојбата на економијата исто така беше ограничена, бидејќи владата престана да ги објавува клучните економски податоци за време на затворањето. Извештаите за вработеноста и индексот на потрошувачки цени за октомври најверојатно нема да бидат објавени поради затворањето, изјави во средата портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит.

Бирото за трудова статистика во наредните денови се очекува да објави календар со нови датуми за задоцнетите економски извештаи.

Неуспехот на демократите

Трамп оваа недела тврдеше пред новинарите дека завршувањето на затворањето претставува победа за него. Сепак, искуството покажува дека тешкотиите од претходните затворања обично брзо се забораваат и веројатно нема да имаат значајно влијание врз конгресните избори во 2026 година.

Затворањето завршува на ист начин како и претходните судири, откако затворањата станаа почести во доцните 1970-ти: партијата што се обидува да издејствува политички отстапки преку затворање на владата на крајот се повлекува под притисок од јавноста.

Bloomberg

„Беше целосно и апсолутно неразумно и бесцелно на крајот, како што кажувавме цело време“, им изјави на новинарите претседателот на Претставничкиот дом, Мајк Џонсон, пред да биде изгласан пакетот за финансирање.

„Испративме јасна порака дека нема да подлегнеме на уцени“, изјави Трамп во средата вечер во Овалната соба.

Демократите во Сенатот искористија процедурални пречки за да го блокираат републиканскиот предлог за привремено финансирање со кој владата би останала отворена, повикувајќи се на правилата што бараат 60 гласа за надминување решителна опозиција.

На крајот, седуммина демократски сенатори и еден независен сенатор што гласа со демократите се одделија од партијата и го поддржаа новиот привремен закон за финансирање, во замена за тоа Сенатот да гласа до средината на декември за продолжување на субвенциите за Обамакер (Obamacare).

Сепак, нема гаранција дека продолжувањето на субвенциите ќе биде усвоено. Дури и да помине во Сенатот, Џонсон јасно одбива да вети дека воопшто ќе го стави на гласање во Претставничкиот дом.

А не е сигурно ниту дека Трамп би го потпишал. Претседателот последниве денови повеќепати рече, а повтори и во средата, дека би сакал владата да го смени начинот на финансирање на здравствената заштита наместо да ги продолжи субвенциите.

„Секогаш сум подготвен да соработувам со секого, вклучувајќи и со другата партија“, рече Трамп. „Ќе работиме на нешто поврзано со здравствената заштита. Можеме да направиме многу подобро, можеме да направиме одлично.“

Ова отвора можност политичката борба околу ова прашање да прерасне во тема за кампања на изборите за Конгресот во 2026 година.

Bloomberg

„Демократите во Претставничкиот дом се тука за да продолжат да се борат и решително да се справат со републиканската здравствена криза“, изјави Џефрис пред да го предводи своето партиско крило во спротивставување на повторното отворање на владата.

Следен рок за финансирање

Привремениот пакет за финансирање ја обезбедува работата на поголемиот дел од владата до 30 јануари, што отвора можност за нов судир околу затворањето во тој период.

Боновите за храна не би биле изложени на ризик следниот пат, затоа што привременото финансирање ја покрива програмата до 30 септември. Министерството за земјоделство, Министерството за ветерани, Агенцијата за храна и лекови, проектите за воена изградба и самиот Конгрес исто така се финансирани до 30 септември.

Законот за финансирање исто така забранува отпуштања федерални работници до 30 јануари, барање на сенаторот Тим Кајн, демократ од Вирџинија што претставува многу владини работници во предградијата на Вашингтон и им се приклучи на другите центристи во поддршката на привременото финансирање.

Прогресивните групи се разгневени од тоа што центристичките демократи се откажаа од барањата на партијата за здравствена заштита во борбата околу затворањето. Групи како „Мув он“ (MoveOn) бараат и оставка од лидерот на малцинството во Сенатот, Чак Шумер, иако нема индикации дека членовите на неговата партиска група се приклучуваат на тие повици.

Сојузниците на Шумер велат дека тој се спротивставил на договорот за повторно отворање на владата и сакал борбата да продолжи.