Кои се најследените македонски инфлуенсери?

Водителки, пејачки, јутјубери, но и поранешни осуденици се најследените домашни инфлуенсери. Во анкетата, нарачана од Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиуми (АВМУ), учествувале 1.200 испитаници на возраст од и над 14 години, а резултатите покажуваат дека дигиталниот простор во Македонија е под силно влијание на естрадните личности.

Најследен инфлуенсер е македонскиот водител, музичар, јутјубер и поткастер Стефан Лазаров. Со 16,7 проценти тој ужива дури двојно поголема доверба од ТВ-водителката Лила Филиповска (7,9 проценти) и поранешната водителка Миа Костова (7,3 проценти) кои се најдоа на второто и на третото место. Листата со петте најследени личности кај нас на социјалните мрежи и на дигиталните платформи ја заокружуваат македонскиот шоумен и поранешен осуденик Бојан Јовановски, во јавноста познат како Боки 13, и новинарот Кристијан Ландов кои во периодот од 27 декември 2025 година до 25 јануари 2026 година кога е спроведено истражувањето биле подеднакво влијателни со 6,1 проценти.

АВМУ

Високо на листата котира уште едно лице со полициско досие, јутјуберот Ридван Мемедов (Ритко Мдфк), кој со 3,8 проценти се најде на седмото место. Пред и по него се поп-ѕвездите Каролина Гочева (4,7 проценти) и Тамара Тодевска (3,5 проценти), а меѓу најследените десет македонски инфлуенсери се најдоа и пејачката Аделина Тахири и креаторот на хумористични содржини кој се прослави под псевдонимот Роберто Навали.

Помалку изненадувачки, резултатите покажуваат минимално влијание на дигиталните креатори специјализирани за фитнес, мода и храна, иако во светски рамки тие имаат сериозен импакт врз публиката.

Во извештајот се наведува и дека значаен дел од испитаниците (27,5 проценти) воопшто не следат домашни инфлуенсери, туку се фокусирани исклучиво на странски креатори.

Популарност со ограничена доверба

Само 19 проценти од испитаниците изјавиле дека им веруваат „целосно“ или „во најголем дел“ на македонските инфлуенсери и влогери. Мнозинството учесници во анкетата (38,3 проценти) рекле дека им веруваат „умерено“, додека значителни 39,2 проценти се скептични и имаат мала или никаква доверба во препораките и информациите на овие лица. 

„Ова укажува на тоа дека инфлуенсерите во Македонија се перцепираат повеќе како извор на забава, отколку како авторитети во креирањето на мислење“, се наведува во извештајот.

Учесниците дополнително биле прашани дали препознаваат кога некој инфлуенсер промовира производ или услуга за паричен надоместок. Дури 42,4 проценти од нив рекле дека секогаш или речиси секогаш препознаваат кога содржината е реклама. Само 4,1 проценти се изјасниле дека воопшто не можат да направат разлика помеѓу лична објава и комерцијална порака.

Сепак, и покрај овие наоди што укажуваат на изразено високо ниво на свесност кај корисниците на социјалните мрежи, моќта на убедување на инфлуенсерите во Македонија е забележлива. Мнозинството испитаници (58,5 проценти) потврдиле дека содржините на креаторите влијаат на нивната одлука да пробаат или купат производ.

„Кога станува збор за конкретно купување, податоците покажуваат дека 29,2 проценти од граѓаните кои следат дигитални содржини веќе направиле барем едно купување поттикнато од инфлуенсер. Иако мнозинството (52,9 проценти) тврдат дека досега не купиле ништо, високиот процент на оние кои „не се сеќаваат“ (17,8 проценти) сугерира дека влијанието на инфлуенсерите често е суптилно и може да делува на потсвесно ниво при изборот на брендови во иднина“, пишува во извештајот.

Резултатите покажуваат и забележлив раст на општествената моќ на инфлуенсерите. Дури 66,7 проценти од испитаниците сметаат дека инфлуенсерите имаат големо или умерено влијание врз однесувањето и мислењето на луѓето. За македонската дигитална публика, од големо значење е и етиката во рекламирањето. Вкупно 46,5 проценти од испитаниците сметаат дека е важно или многу важно инфлуенсерот јасно да означи кога содржината е платена преку хаштаг или соодветна ознака.

На крајот од извештајот е наведено дека дури 78,6 проценти од испитаниците сметаат дека инфлуенсерите треба да сносат целосна или барем делумна одговорност за содржините што ги објавуваат.

Правилник за инфлуенсери: Регулатива или притисок?

Македонските инфлуенсери, јутјубери, влогери и други креатори на содржини отсега мора да се пријавуваат во Регистарот на АВМУ. Така налага Правилникот што стапи на сила на први јануари годинава, а се однесува на сите креатори на содржини на Инстаграм, Тикток, Јутјуб и на слични видео-платформи кои имаат најмалку 10.000 следбеници или претплатници и кои годишно објавуваат најмалку 24 аудиовизуелни содржини.

АВМУ ќе врши проверка дали се почитуваат правилата за заштита на малолетници, дали спонзорираните содржини и рекламите се соодветно означени, дали има појава на говор на омраза или дискриминација, но и дали сопственоста и изворите на финансирање се јавно и транспарентно прикажани. За овој надзор, инфлуенсерите ќе треба да плаќаат надомест во износ од 0,5 проценти од вкупниот приход што го оствариле во претходната година, а за кој ќе мора да достават извештај најдоцна до 15 март во тековната година. Во спротивно се предвидени казни кои се движат меѓу 250 и 500 евра.

 

Здружението на инфлуенсери не го прифаќа правилникот на АВМУ. Оттаму предлагаат донесување Кодекс кој, како што велат, ќе се темели на принципите на саморегулација и ко-регулација. Нивниот став е дека предложените акти не нудат систематско решение за транспарентноста и одговорноста во интернет комуникацијата, туку отвораат простор за правна несигурност, различни толкувања и дополнителен хаос во онлајн сферата.

Здружението нагласува дека не бегаат од одговорност и дека ја поддржуваат потребата од транспарентност, јасно означување на комерцијалните содржини и почитување на етичките стандарди.

На почетокот на месецов тие по вторпат седнаа на маса со министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, а по средбата објавија дека „ги усогласиле ставовите и дека се на добар пат кон позитивни промени“.