Зад недопирливиот фудбал: Бараме кој е вториот најпопуларен спорт во регионот

Во сите земји од регионот Адрија фудбалот неприкосновено е на врвот на популарноста меѓу спортовите. Неговата доминација е вкоренета во традицијата, масовноста, инфраструктурата и медиумскиот простор. Но кога ќе се тргне златната завеса на најпопуларниот спорт, останува прашањето кој спорт е веднаш зад фудбалот.

Одговорот варира од земја до земја, условен од локалните херои, историскиот континуитет, присуството во медиумите и сезоната. Овој преглед дава пресек на вториот спортски слој во регионот Адрија, потпирајќи се на увидите на искусни новинари, уредници и релевантни истражувања.

Македонија: Ракометот со причина е спорт број два според популарноста

Според резултатите и масовноста, најпопуларни спортови во Македонија, исклучувајќи го фудбалот, се: ракомет, кошарка и одбојка од колективните спортови, а карате и кикбокс од индивидуалните. Од Министерството за спорт на Македонија посочуваат дека во 10-те водечки спорта според категоризацијата по која се доделуваат државните субвенции во спортот се и атлетика, таеквондо, борење, бокс и џудо.

На темава разговаравме и со одговорниот уредник на Првиот програмски сервис на МТВ, Драган Николовски, кој и самиот е спортски коментатор и долгогодишен уредник во спортската редакција. Според него, ракометот е единствениот спорт што во Македонија му парира на фудбалот според популарноста.

Драган Николовски, одговорен уредник на Првиот програмски сервис на МТВ Приватна архива

 

„Ние се декларираме како ракометна нација и живееме со ракометот и ракометните резултатски успеси. Ракометот е и спорт број еден за фокус на државата, односно е на ниво на фудбалот или барем приближно до него. Искрено, не сум баш сигурен дали ќе стигнеме до пет најпопуларни спорта“, вели Николовски во разговор за „Блумберг Адрија“.

Тој посочува дека во медиумите 80-90 проценти од спортската програма отпаѓаат на фудбалот. „Нема баш релевантни бројки за популарноста на спортовите, па повеќе зборувам од сопствен впечаток и искуство. Кошарката полека се трга од маргините. Проблемот е што нė нема во меѓународни рамки и сė е сведено на локално ниво, а ако не се тестирате меѓународно, нема со што да се вреднувате“, вели Николовски, кој напоменува дека кошарката сепак како спорт е популарна особено меѓу младите.

„Повремени одблесоци има и одбојката и тоа е од причина што секоја втора година сме дел од меѓународните натпреварувања и барем тие десетина дена доживува вистинска популарност. Сė другото е на база на ентузијазам“, посочува Николовски, додавајќи дека таеквондото во поново време добива на актуелност, но нема поголемо внимание, како и секој поединечен спорт - сведено е на ентузијазмот на поединците.

„Криво ми е што се скромни интересите за базичните спортови, како атлетика, пливање и гимнастика. Да, има многу рекреативци што се занимаваат со тие спортови, но реалниот спорт не подразбира рекреативно спортување. Резултатски сме маргиналци во меѓународни рамки. Повеќе се интересираме на глобално ниво отколку кога се натпреваруваат наши претставници. Причината е што сме неконкурентни и само симболично сме присутни на тие натпреварувања, како Олимписките игри“, вели Николовски.

Според него, ако има шаренолика програма на медиумите, веројатно луѓето би гледале повеќе различни спортови, но тоа се чини како неисплатлив потег за медиумите.

„Да не заборавиме дека медиумите ја креираат сликата и сервираат што тие сметаат дека ќе се гледа, па оттука не би вложувале во нешто што не е многу гледливо. Ние, како јавен сервис, сме свесни дека многу спортски натпреварувања се доста неатрактивни, но чувствуваме потреба, одговорност да придонесеме за афирмацијата на одредени малку популарни спортови, главно во функција на задржување на традицијата. Пример за тоа е Охридскиот маратон“, вели Николовски, според кого проблемот со помалите и помалку популарни спортови е глобален, не само кај нас.

 

БиХ: Луѓето сакаат добри приказни - Пудар, Тука, Џумхур

Хајрудин Пролиќ, уредник на дигиталната редакција на „Арена спорт БХ“, ја посочува кошарката како спорт што суверено го држи второто место по популарност. Ракометот е постојано присутен, а интересот за тенис, скијање, пливање и боречки вештини сезонски расте.

„Фудбалот е далеку напред“, вели Пролиќ, нагласувајќи дека домашната лига често е поинтересна за публиката отколку меѓународните натпреварувања. Кошарката се потпира на богатата традиција и успесите на претходните генерации, додека нов бран на интерес доаѓа со успесите на поединци како Лана Пудар, Амел Тука или Дамир Џумхур.

Лана Пудар успеа да ги обедини сите во Босна и Херцеговина Bloomberg Businessweek Adria

„Луѓето сакаат добри вести“, заклучува Пролиќ, посочувајќи дека поистоветувањето со локалните спортисти директно се рефлектира во следењето и популарноста на спортовите надвор од фудбалската сфера.

Хрватска - земја на кошарка и на ракомет

Според Хрвоје Шпиранец, програмски уредник на „Арена спорт Хрватска“, зад фудбалот најцврсто стои кошарката, со силен фокус на АБА-лигата и домашните клубови. НБА има своја база, но гледаноста зависи од времето на емитување бидејќи повеќето натпревари се одржуваат доцна навечер.

„Ракометот е многу блиску“, вели Шпиранец, а интересот расте со успесите на клубовите во ЕХФ-натпреварувањата. Ватерполото и одбојката се помалку застапени, но сепак присутни. Ватерполото преку Регионалната лига и Лигата на шампионите, а одбојката пред сѐ преку репрезентативните настапи. 

Ракометарите заедно со кошаркарите според популарноста се веднаш зад фудбалерите во Хрватска Pixsell

Структурата на популарноста на спортот во Хрватска јасно ги следи резултатите и континуитетот на медиумското покривање, а фудбалот, иако далеку напред, сепак остава простор за спортови со поширок регионален или европски дострел.

Србија: Недоволно искористен потенцијалот на Ѓоковиќ

Искусниот спортски новинар Милош Беќаговиќ тврди дека заедно со фудбалот, во Србија најпопуларни спортови се кошарката, тенисот, ватерполото и атлетиката. „Кај нас спортот и успехот се туркаат“, истакнува Беќаговиќ, посочувајќи на причинско-последичната врска помеѓу популарноста и резултатите. 

Новак Ѓоковиќ, спортистот што ја прослави Србија на тениските терени Depositphotos

Кошарката и фудбалот остануваат двата столба на популарноста, додека тенисот, иако благодарение на Новак Ѓоковиќ стекна голема популарност, остана недоволно искористен како развојна платформа. Беќаговиќ предупредува дека без систематско инвестирање во човечки ресурси и структура, популарноста на тенисот може да стагнира. Тој ја нагласува и улогата на родителите и на новата генерација млади луѓе што се посвесни и поупатени за изборот на спортови, кои долгорочно ќе го обликуваат пејзажот на српскиот спорт.

Словенија: Зимски спортови за постари, велосипедизам и кошарка за помлади

Словенија беше единствената земја во регионот Адрија каде што имавме мал сомнеж за недопирливоста на фудбалот, но „стравот“ е неоснован. Фудбалот е најгледан спорт и има најмногу пријавени спортисти, но сликата за второто место е нејасна. Според Томаж Амброжиќ од компанијата „Спорт медиа фокус“ (Sport Media Focus), публиката се разликува во зависност од возраста и интересите.

Кошарката и велосипедизмот се високорангирани во истражувањето, но зимските спортови, особено скијачките скокови, забележуваат рекордна гледаност кај постарата популација. Финалето на Светското првенство на Планица го следеа повеќе од половина милион гледачи, што овој спорт го прави исклучително актуелен во медиумскиот простор.

Успехот на Тадеј Погачар е инспирација за младите во Словенија STA

Амброжиќ истакнува дека зимските спортови остануваат во колективната меморија на постарите генерации, додека помладите се повеќе ориентирани кон велосипедизмот и кошарката, што создава широк спектар на интереси зад фудбалот.

Текстот е напишан со помош од Миро Солдиќ, Бојана Лазаревиќ и Михаел Шмирмаул.