ББА-анализа: Корпоративните ЕСГ-обврзници табу-тема во Македонија

Емисиите на ЕСГ-обврзници лани се намалија во однос на 2022 година, а намалувањето е многу позначајно во однос на рекордната 2021 година. Во најновата регионална анализа што ја подготви аналитичкиот тим на „Блумберг Адрија“ се наведува дека минатата година вкупниот износ на обврзници за одржливост на глобално ниво е за 16 отсто помал од 2022 година, а во однос на 2021 година намалувањето изнесува дури 28 отсто.

Со ЕСГ-обврзниците државите и компаниите собираат пари за да ги подобрат своите практики што  се однесуваат на животната средина, општествената одговорност и корпоративното управување (ESG - Environmental, Social and Governance).

Најголем дел од ЕСГ-обврзниците во 2023 година биле издадени од јавниот или финансискиот сектор, а помалку од компаниите. Уделот на јавниот и финансискиот сектор се искачи на 56 отсто лани, во споредба со 49 отсто во 2022 година, се наведува во анализата, која во целост можете да ја прочитате тука.

Кога станува збор за компаниите, во овој регион емитувањето ЕСГ-обврзници сè уште е во рана фаза. Од петте земји, во две (Македонија и Србија) не се издадени обврзници за одржливост. Но, ако се спореди уделот на емисиите во БДП, регионов не заостанува зад другите земји од Централна и Источна Европа, „а во иднина сигурно ќе очекуваме повеќе вакви емисии“, велат аналитичарите на „Блумберг Адрија“.

„Иако овие земји имаат многу поголеми пазари на капитал, вредноста на понудата на ЕСГ-обврзници во регионот Адрија е слична на таа таму и изнесува околу 0,6 отсто од бруто-домашниот производ (во просек, со исклучок на Србија и Северна Македонија, каде што немаше емисии)“, велат аналитичарите.

Поднесувањето нефинансиски извештаи за ЕСГ веќе стана задолжително во Европската Унија, а ќе стане реалност и во регионот. Но дотогаш факт е дека повеќето компании поради поедноставните процедури и плиткиот пазар на капитал ќе бидат свртени кон банкарските кредити иако имаат зголемена потреба за финансирање проекти од ЕСГ-сегментот. За таа цел „поставувањето остварливи цели и ангажирањето консултанти се неопходни чекори што треба да ги преземат компаниите“, додаваат нашите аналитичарите.

Нашиот аналитички тим во извештајот наведува дека компаниите што имплементирале ЕСГ-стандарди добиваат ЕСГ-рејтинг (такви компании во регионот има само во Словенија и во Хрватска) и покажуваат подобри перформанси во однос на другите.

„Индексот на лидерите на MSCI Europe ESG порасна за 17,4 отсто односно повеќе од матичниот репер MSCI Europe Index, кој забележа раст од 16,6 отсто“, стои во анализата.

Вклученоста на компаниите во креирањето ЕСГ-проекти е клучна за реализација и на таканаречениот зелен договор. Во тој контекст, таксономијата на ЕУ ја проценува усогласеноста на приходите, капиталните расходи и оперативните расходи за компаниите што придонесуваат за одржливост на животната средина.