Помалку експозитури, поголема продуктивност кај македонските банки

Континуирано намалување на бројот на деловни единици во банкарската мрежа во Македонија има во изминатиов период и лани тој се сведе на 382 филијали, експозитури и седишта, што е најниско ниво досега. Според податоците на Народната банка, број на деловни единици лани е намален за 6 единици, а ваквата промена е рамномерна во сите плански региони во земјата.

„Најголемиот дел од вкупниот број деловни единици (околу 43,7 проценти) се наоѓаат во Скопскиот Регион, каде што физичкиот пристап до банкарските услуги е најлесен, додека најтежок пристап до банкарските услуги е забележан во Полошкиот Регион“, се вели во последниот извештај за ризиците во банкарскиот систрем на НБМ.

Физичкиот пристап до банкарските услуги е мерен преку бројот на лица по деловна единица, така што повисокиот износ означува потежок пристап, а понискиот износ полесен пристап.

„Треба да се има предвид дека физичкиот пристап е нецелосна мерка на вкупниот пристап до банкарските услуги затоа што банките некои свои услуги исто така нудат по електронски пат“, велат од Народната банка.

Пад и на бројот на вработени низ годините, исклучок е минатата година 

Бројот на лицата вработени во банкарскиот систем на 31.12.2022 година изнесува 5.830 и бележи зголемување за 75 во однос на претходната година. Сепак, тој е понизок во однос на 2017 година кога во банкарскиот систем имало 5.929 вработени. 

Влијание врз намалувањето на бројот на експозитури и на филијали имаа и неколку поголеми промени во изминативе години односно згаснувањето на „Еуростандард банка“ во 2020 година и присоединувањето на „Охридска банка“ кон „Шпаркасе банка“ во 2021 година.

Македонскиот банкарски систем на крајот од минатата година го сочинуваат петнаесет депозитни институции, односно тринаесет банки и две штедилници и притоа не се забележани промени во споредба со претходната година.

Големи разлики во продуктивноста 

Продуктивноста на банкарскиот систем бележи зголемување, што се должи на повисокиот раст на активата од бројот на вработени. 

„Зголемување на продуктивноста бележат сите анализирани банки, а половина од нив бележат двоцифрени стапки на раст. Разликите во продуктивноста меѓу банките и натаму се значителни и се движат во границите од 28,5 милиони денари кај банката со најниска до 195,3 милиони денари средства по вработен кај банката со највисока продуктивност“. 

Банките во претежна странска сопственост преовладуваат во структурата на поважните позиции од билансите на банкарскиот систем во 2022 година. Девет од тринаесет банки се во претежна странска сопственост, од кои пет сеподружници на странски банки. Притоа, учеството на овие банки не бележи намалување на годишна основа кај ниедна од анализираните билансни позиции, а растот на учеството е најзначителен кај финансискиот резултат за 6,3 процентни поени, додека значително зголемување на учеството за 2,9 процентни поени се јавува и кај вкупните приходи. 

Грци, Турци, Словенци и Австријци имаат највисоко учество во вкупниот капитал 

Банките во странска сопственост имаат најизразено учество во кредитите на нефинансиските субјекти (82 проценти), коешто лани е непроменето во споредба со претходната година.  Финансиските институции преовладуваат во сопственичката структура на банките со малку под две третини. Нивното учество во капиталот и резервите на банкарскиот систем на 31.12.2022 година е зголемено за 0,5 процентни поени, а зголемено учество за 0,3 процентни поени бележи и државниот сектор.

„Ваквите зголемувања се јавуваат за сметка на намаленото учеството на физичките и нефинансиските правни лица за по 0,4 процентни поени“, информираат од Народната банка.

На крајот од 2022 година, акционери од триесетина странски земји имаат сопственост во македонскиот банкарски систем, а збирното учество на нивните удели изнесува 72,4 проценти и е повисоко за еден процентен поен во споредба со крајот на 2021 година. Најголемиот дел од акционерите се од Европската Унија (56,1 проценти). По одделни земји, највисоко учество во вкупниот капитал и резерви имаат акционерите од Грција (21,7 проценти), Турција (14,9 проценти), Словенија (13,6 проценти) и Австрија (11,1 проценти).