Царините на Трамп удрија врз автомобилската индустрија: Кој настрада најмногу?

САД и Европската Унија (ЕУ) конечно постигнаа трговски договор. Но повисоките царини што беа во сила пред договорот веќе предизвикаа штета. Трите месеци неизвесност и високи царини веќе се одразија врз работењето на автомобилските компании, кои и пред трговската војна се соочуваа со повеќекратни предизвици. Компаниите на европскиот пазар мораат да се борат со намалување на емисиите. Европската комисија го продолжи рокот од крајот на 2025 до 2027 година, со што целта се одложува за две години. Дури и ако годинава не ги намалат просечните емисии како што е предвидено, ќе мора да го сторат тоа во следните две години, бидејќи на крајот од 2027 година ќе се пресметува тригодишен просек.

Индустријата на удар на повеќе фронта

Со цел да ги намалат просечните емисии, производителите инвестираат огромни суми во развој на нови електрични и хибридни модели, чии трошоци за развој се високи. Поради зголемената конкуренција на пазарот – кинеските производители се шират на европскиот пазар – како и поради намалената побарувачка за електрични модели, производителите беа принудени да ги намалат цените, што се одрази на падот на профитабилноста.

Намалената продажба на Стариот Континент резултира со вишок на производствени капацитети. Производството во ЕУ во 2024 година се намали за 6,2 проценти, на 14,4 милиони автомобили. Извозот на автомобили произведени во Европа во 2024 година се намали на сите пет најважни извозни пазари. Најголем пад е забележан во извозот кон Кина, а намалување има и кон Швајцарија, САД, Обединетото Кралство и Турција. Продажбата веќе неколку години е во опаѓање и сè уште е повеќе од една петтина пониска во споредба со периодот пред пандемијата. Производството се очекува да продолжи да паѓа и во иднина. Најавите на производителите дека ќе преместат дел од производството од другата страна на Атлантикот само потврдуваат дека состојбата ќе се влошува.

Испораките опаѓаат, најпогодени се премиум брендовите

Повеќето производители во второто тримесечје забележале пад на бројот на испорачани возила. Најголем пад во второто тримесечје забележа „Тесла“ – 13 проценти, по неа следува „Волво“ со пад од 12 проценти. Продажбата на возила од брендот „Мерцедес“ се намали за 8,7 проценти. Податоците покажуваат дека во моментов најголеми проблеми имаат премиум производителите. Намалени испораки се забележани и кај „Ауди“ (– 8,2 отсто), „Порше“ (– 4,3 отсто) и БМВ (– 2,6 отсто). На премиум тронот сè уште се наоѓа БМВ, кој во второто тримесечје им испорача над 550.000 возила на купувачите.

Групацијата БМВ оствари раст благодарение на испораките на мини-моделите. И „Фолксваген“ забележа мал раст на испораките, но податоците по брендови откриваат значителни проблеми во престижните дивизии – спорт и прогресив. Брендовите „Ауди“, „Порше“, „Бентли“ и „Ламборгини“ имаат 7,7-процентен пад на испораките. Тоа е директен ефект од царините наметнати од Трамп, кои ја попречуваат продажбата на попрофитабилните брендови. Групацијата е особено изложена на ефектите од царините, бидејќи најголемиот дел возила ги произведува во Европа или Мексико.

Бизнис-моделот на „Порше“ повеќе не функционира

Обично, премиум брендовите остваруваат повисоки профитни маржи од масовните производители. „Шкода“ годинава урива рекорди. Во второто тримесечје оствари 739 милиони евра оперативна добивка, што претставува 9,5 отсто оперативна маржа. Во истиот период „Порше“ во својот автомобилски сегмент оствари само 154 милиони евра оперативна добивка. Оперативната маржа се стопи на само 2,6 отсто, додека во истиот период минатата година беше 17 отсто. Нето-добивката во второто тримесечје опадна за 83,7 отсто. Главниот извршен директор Оливер Блуме, според пишувањата на „Блумберг“, во порака до вработените навел:

„Нашиот бизнис-модел, кој ни служеше добро со децении, во сегашната форма веќе не функционира“.

Една од предностите на „Фолксваген“ со своите различни брендови е можноста проблемите на еден бренд да ги балансира со добивките од другите, пишува „Блумберг“.

Најдлабока загуба во 2025 година – „Рено“

Најголемата загуба, изненадувачки, ја претрпе „Рено“. Француската компанија не е изложена на американските царини бидејќи не продава автомобили во САД. „Рено“ не објавува резултати за второто тримесечје, но во првата половина од годината има загуба од 11,14 милијарди евра. Негативното влијание врз резултатите доаѓа од сопственичкиот удел во „Нисан“. Французите сега применуваат различен сметководствен метод за процена на овој удел. Од оваа промена произлегуваат 9,3 милијарди евра загуба и уште 2,3 милијарди евра од компанија поврзана со „Нисан“.

Без оваа сметководствена промена, „Рено“ би остварил 500 милиони евра добивка во првото полугодие, што е пад од 61 отсто на годишно ниво.

И „Стелантис“, „Волво“ и „Форд“ со загуби

„Стелантис“, кој исто така не објавува резултати за второто тримесечје, во првите шест месеци од годината остварил загуба од 2,256 милијарди евра. Пад на продажбата е забележан во Северна Америка, Европа, Блискиот Исток, Африка и Кина. Единствен пазар со раст е Јужна Америка.

Во наредните месеци се очекува раст на нето-приходите, со ниска едноцифрена приспособена маржа. Финансиските прогнози на „Стелантис“ се темелеа на претпоставка дека царинските и трговските правила ќе останат непроменети. Во 2025 година ефектот од царините ќе изнесува 1,5 милијарда евра, од кои 300 милиони евра загуба се евидентирани веќе во првото полугодие.

Со опаѓање на побарувачката и влијанието од царините се соочува и „Волво“, кој во второто тримесечје работеше со загуба. Според компанијата, загубата е резултат на преструктурирање, кое ги чинело над една милијарда евра.

Во почетокот на годината „Волво“ го претстави планот за „пресврт“ во вредност од 1,56 милијарда евра. Позитивни ефекти се очекуваат дури во 2026 година. Во мај најавија намалување на бројот на вработени за 3.000 лица, што е околу 15 отсто од вкупната работна сила.

Американскиот „Форд“ второто тримесечје го заврши со раст на приходите од 5 отсто, но оствари загуба од 32 милиони евра.

Италијански исклучок

„Ферари“ останува исклучок. Испораките на италијанскиот луксузен бренд останаа непроменети, но приходите и добивката сепак пораснаа. По договорот меѓу ЕУ и САД, во „Ферари“ очекуваат дека ќе ги постигнат своите годишни цели. Сите автомобили ги произведуваат во Италија, па не можат да избегнат царини. Но инвеститорите веруваат дека, благодарение на силата на брендот, компанијата може да ги префрли дополнителните царински трошоци на богатите клиенти. Веќе во март најавија зголемување на цените на некои модели за 10 отсто.

Од компанијата информираа дека во втората половина од годината очекуваат помали производствени трошоци. Се очекува ЕБИТДА од над 38,3 отсто и оперативна маржа од над 29 отсто.