text size
САД подготвуваат нов економски удар врз Иран, а министерот за финансии Скот Бесент најавува мерки какви што, според него, досега не се видени во економската изолација на една држава. Техеран, сепак, преживеа 47 години санкции без да се откаже од своите клучни позиции, а само од 2018 година САД воведоа околу 2.200 санкции. Аналитичарите оценуваат дека ако досегашниот притисок не ја скршил волјата на Иран, малку е веројатно дека дополнителни слични мерки ќе донесат пресврт.
Добро утро, ви пишува Анита С. Буховски од дигиталната редакција на „Блумберг Адрија“. Во продолжение се петте вести што ги издвоиме за почеток на денот.
ВИ ќе укинува работни места и во Македонија - кои се први на удар?
„Орикс“, „Спортрадар“, „Ценеје“ и „Мимоврсте“ се четирите словенечки компании во кои е регистрирано намалување на бројот на вработени, односно тоа се компании што или го намалуваат бројот на вработени или се реорганизираат во период кога вештачката интелигенција сè повеќе влегува во секојдневното работење Најконкретен е примерот со „Орикс“, дел од „Браг гејминг груп“, каде што матичната компанија во 2026 година објави две намалувања на глобалната работна сила. Во првото реструктурирање бројот на вработени беше намален за околу 12 отсто, а во јули компанијата најави дополнително намалување од околу 19 отсто.
Машините го заменија физичкиот труд, ВИ посегнува и по интелектуалниот
ВИ ќе укинува работни места и во Македонија, особено оние што се темелат на повторувачки и предвидливи активности. Но поголемата опасност за домашната економија може да биде нешто сосема друго - пребавно да ја прифатиме новата технологија и дополнително да заостанеме зад економиите што веќе ја користат за зголемување на продуктивноста. На тоа за „Блумберг Адрија“ укажува проф. д-р Орце Симов.
Како регионалните стартапи влегуваат во ВИ-екосистемот на „Енвидија“
Додека најголемиот дел од трката во вештачката интелигенција (ВИ) се води околу чиповите, капиталот и пристапот до компјутерска моќ, неколку стартапи од Србија и Босна и Херцеговина (БиХ) се обидуваат да се вклучат таму каде што технологијата допрва се развива. Така, меѓу другите, „Клауд сити“ (Cloud City), „Укис ВИ“ (UkisAI), „Хораликс“ (Horalix) и „Роботикс“ (Roboticks) влегоа во програмите на компанијата „Енвидија“ (Nvidia) од сосема различни области: паметни градови, јазични модели, кардиологија и роботика.
Меѓу последните вести во оваа област се најде и „Интраскоп“ (Intrascope), кој развива платформа што им овозможува на компаниите на едно место да го организираат користењето различни модели на ВИ. Заедничко им е тоа што „Енвидија“ ги препознала како интересни нови иновации во различни индустрии. „Енвидија“ им овозможува пристап до инфраструктура, софтверски алатки и техничка поддршка, обезбедувајќи им начин побрзо да ги тестираат производите за кои во регионот тешко би имале исто ниво на компјутерски ресурси.
Струјата станува новото тесно грло на индустријата за ВИ
Наглиот раст на побарувачката за капацитети за ВИ (вештачка интелигенција) удри во ѕидот на електроенергетската мрежа. Додека серверите за ВИ се испорачуваат за неколку месеци, рокот за приклучување нова трафостаница денес надминува три години. Клучните фактори што им овозможуваат на центрите за податоци да функционираат се електричната мрежа, системите за ладење и мрежната опрема што поврзува илјадници графички процесори во еден систем. Тој слој со децении беше невидлив и предвидлив, сè додека побарувачката за ВИ не почна да расте побрзо отколку што енергетската мрежа може да одговори.
До пред неколку години проектантите на центрите за податоци тргнуваа од претпоставката дека електроенергетската мрежа лесно ќе го следи растот на побарувачката, бидејќи класичните сервери трошеа предвидливо, умерено количество електрична енергија. Наглиот развој на ВИ ја урна таа претпоставка. Денешните сервери за ВИ трошат и до десет пати повеќе енергија од генерацијата од пред само неколку години, па првпат се случува хардверот да биде подготвен пред воопшто да се изгради инфраструктурата што го напојува.
Преглед на берзите - S&P 500 на рекордно ниво, „Редит“ меѓу новите членки
Берзанските индекси забележаа уште една позитивна недела, откако податоците за инфлацијата во САД покажаа дека цените растеле побавно од очекуваното. Тоа ги ублажи стравувањата на инвеститорите дека Фед би можел повторно да ги зголеми каматните стапки.
S&P 500 во текот на неделата достигна нова рекордна вредност од 7.816,7 поени, по објавувањето на охрабрувачките податоци за американската инфлација. Најголемо внимание повторно привлекоа акциите поврзани со вештачката интелигенција и центрите за податоци. Меѓу најголемите добитници е холандската компанија „Небиус“ (Nebius), со чии акции се тргува на американската берза Nasdaq.
Обврзниците се соочуваат со поголема закана од Фед поради растот на каматите
Додека инвеститорите расправаат дали и кога Фед ќе ги зголеми каматните стапки, ширум светот се засилуваат очекувањата за натамошно заострување на монетарната политика, што би можело да донесе нови проблеми на пазарот на обврзници.
Трговците очекуваат дека трошоците за задолжување во Јапонија, Канада, Велика Британија и еврозоната во текот на следната година ќе растат побрзо отколку во САД. Од 32 пазари на свопови што ги следи „Блумберг“ (Bloomberg), на две третини од пазарите веќе се вкалкулирани зголемувања на каматните стапки, а Јужна Кореја предничи со очекувано зголемување од повеќе од 100 базични поени. Тоа претставува пресврт во однос на циклусот на каматните стапки во последните години, во кој доминираше Фед. Овој пат централните банки се соочуваат со притисоци поради повисоките цени на нафтата предизвикани од војната во Иран, големата државна потрошувачка и инвестицискиот бум во областа на вештачката интелигенција, кој дополнително го забрзува економскиот раст.
.webp){kind=icon}
