Станови од 3.000 евра квадрат одат како алва уште неизградени

И покрај тоа што цената за квадратен метар достигна и до 3.000 евра на најатрактивните локации во центарот на Скопје, становите што се градат во моментов таму се продаваат многу брзо. Барем така велат инвеститорите. Деновиве од терен направивме едно мало истражување за продажбата на нови станови во централното градско подрачје. Па, така, почнавме од двете локации кај некогашната сендвичарница „Кинг бургер“, оддалечени дваесетина метри една од друга. Пред зградата што излегува на булеварот „Св. Климент Охридски“, како што е редот, стои табла со информации за инвеститорите, изведувачите итн. и со број за контакт од агенцијата за недвижности што ја води продажбата. Се јавивме да прашаме за цените, љубезно момче ни објасни дека сѐ уште немаат добиено цени од инвеститорот, дека само што почнале со расчистување на локацијата, но очекува наскоро да има информации. На нашето инсистирање барем приближно да ни каже која цена се очекува за квадрат, сепак остана на тоа дека не сака да шпекулира.

Затоа, пак, на другата локација малку подолу во уличката што води кон кафе-барот „Мистер Џек“, налетавме на самиот сопственик на фирмата што ја гради зградата. Ја надгледуваше работата на забревтаната механизација што ги поставува темелите на објектот. Го прашуваме има ли слободни станови за продажба, вели дека има уште шест, со квадратура од 60 докај 80 квадрати и цената е 2.800 евра за квадрат. Другите веќе се продадени, а продажбата оди доста брзо, вели тој. Тоа е за 800 евра повеќе од моменталната просечна цена на становите во Центар, според онлајн платформата cenakvadrat.com што ги следи промените во цените на становите во реално време. На платформата може да видиме дека просекот од 2.000 евра за квадрат во централното подрачје е пробиен пред дваесетина дена.

Но на некои од најексклузивните локации, како на пример кај кружниот тек во близината на Градскиот парк, за квадратен метар ќе треба да издвоите и 3.000 евра. Всушност, веќе не можете, затоа што и во двете згради што се градат на таа локација во моментов, сите станови се веќе продадени, некаде околу педесет вкупно. Од компанијата што е инвеститор на едната ни понудија и нешто поевтина опција, од 2.800 евра за квадрат, во друга зграда што ја прават во близината на поранешното кино „Карпош“. Сопственикот на другата зграда, пак, не сакаше да ни открие по која цена ги продал становите.

Просечната цена во Центар проби 2.000 евра за квадрат, Карпош му дише во врат

Цените на становите во Скопје вртоглаво растат во последниве две-три години, иако не е дека не се градат нови станови, па нема доволно понуда. Напротив, настрана од досега споменативе примери каде што се работи за релативно мали згради што никнуваат на местото на некогашни куќи и сл., во градот допрва ќе се „пуштаат во погон“ или се почнати со изградба огромни висококатници или, пак, вистински „ресорти“ со по неколку стотини станбени единици. Да ги спомнеме само четирите висококатници на „Лимак“, кои се веќе практично при крај. новите облакодери спроти „Холидеј ин“  на „МГ Фешн“, големиот комплекс кај поранешна „Македонија табак“  со над 500 стана, 17-катницата што ЗСФ на Фатмир Етеми ја прави кај болницата „8 Септември“...Само во овие неколку набројани локации има најмалку 2.500 станбени единици, чија просечна цена не е под 2.000-2.300 евра за квадрат.

Податоците од „Ценаквадрат“ покажуваат дека во скопската општина Центар само во последниве два месеца просечната цена на квадратот отишла нагоре за околу осум проценти, од 1.850 на над 2.000 евра. Уште подрастично е во Карпош, каде што просечната цена е качена од околу 1.600 евра во периодот септември-октомври 2024 година на 1.950 евра во моментов, односно за цели 18 проценти. Во Аеродром, третата најскапа општина во Скопје според цената на станбениот квадрат, во моментов просекот изнесува околу 1.650 евра.

Ова се сепак просеци каде што влегуваат цените и на новите и на старите станови, но, сепак, во новоградбите во централното градско подрачје тешко дека ќе најдете квадрат поевтин од 2.500 евра, а Карпош, како што тргнала работава, опасно се приближува. Налетавме и на такви станови при нашето истражување на терен, како на пример во нова зграда спроти трговскиот центар „Зебра“ во Капиштец, каде што ни кажаа дека има останато само еден стан на високо приземје од педесетина квадрати, за 2.300 евра квадрат. Или, пак, нов објект од т.н. урбани вили, на „Водњанска“, кој, за волја на вистината, изгледаше мошне привлечно барем на илустрацијата на информативната табла пред градилиштето, каде што човекот задолжен за продажба ни рече дека сите станови се продадени (се разбира), и тоа за 2.450 евра за квадрат.

Ако ги прашате градежните инвеститори, ќе ви кажат дека становите поскапуваат затоа што поскапуваат сите влезни компоненти: земјиштето, материјалите, струјата, работната сила, комуналиите, и дека квадратот не само што нема да поевтини, туку допрва и уште ќе оди нагоре, иако со побавно темпо. Тие додаваат и дека самата побарувачка не стивнува, па, така, не може да се очекува нешто да поевтини или да стагнира со цената доколку побарувачката е голема.

„Луѓето во Македонија не се навикнати, а немаат и некој голем избор за инвестирање слободни средства, па затоа вложуваат во станови. Иако, да купите стан од 50 квадрати, на пример, што ќе го платите 120-130 илјади евра, а гледаме дека може и поскапо, бизнис со него не може да правите, затоа што киријата за тој стан нема да биде повеќе од 400 евра месечно. Со сите трошоци во иднина, вие тој стан како инвестиција ќе го повратите за 25-30 години, што нема никаква логика“, велат од агенцијата за недвижности „Импулс“.

Новоградба во центарот на Скопје / Извор: Блумберг Адрија

 

Оттаму додаваат и дека цените веќе имаат достигнато своевиден плафон и дека куповната моќ во државава не може повеќе да издржи понатамошно зголемување.

„За волја на вистината, и инвеститорите неретко знаат да преувеличуваат со цените по кои наводно ги продале становите, со цел да ја тераат водата накај својата воденица, односно да не се создава мислење дека цените ќе паѓаат. Па, така, може да чуете дека сите станови ‘пламнале’ веднаш за 3.000 евра квадрат, што ве уверувам дека не е точно. Од нашето секојдневно искуство, просекот по кој становите реално се продаваат периодов е максимум 2.400 евра за квадрат во централното подрачје“, вели сопственикот на „Импулс“.  

А, во меѓувреме, интересот за градење расте. Деновиве државната статистика покажа дека во јануари годинава се издадени 317 одобренија за градба, за речиси една четвртина повеќе од истиот период лани. Вредноста на објектите за кои се издадени градежни дозволи е за 28 проценти поголема од лани.