Силни критики за Банката на Јапонија

Затегнувањето на монетарната политика на Банката на Јапонија минатата недела предизвика бран критики, откако се чинеше дека помогна да се поттикне историскиот пад на јапонските акции и придонесе за превирањата на глобалниот пазар – најверојатно ставајќи ги во мирување сите планови за натамошно зголемување на каматните стапки.

„Банката на Јапонија треба да биде скромна во однос на економските податоци“, рече Нобујасу Атаго, главен економист во Институтот за економски истражувања „Ракутен хартии од вредност“ и поранешен функционер на јапонската банка. „Фактот што Банката ги зголеми каматните стапки наспроти лошата економска статистика покажува дека не обрнуваше внимание на податоците“.

Гувернерот Казуо Уеда минатата недела нагласи дека Банката на Јапонија одлучи да ги зголеми стапките врз основа на економските податоци и податоците за инфлацијата кои покажуваат дека развојот на настаните е во согласност со претходните очекувања. Тој, исто така, рече дека стапките ќе продолжат да растат сè додека тој тренд продолжува. Но, најлошата распродажба на акциите во последните децении ги наведе аналитичарите да помислат дека централната банка прерано го повлече чкрапалото.

„Тоа беше лошо темпиран пораст на каматните стапки“, рече Мари Ивашита, главен пазарен економист во „Даива Секјуритис“. „Банката ќе мора да почека и да види дали американската економија ќе влезе во рецесија или благо приземјување пред да може да го направи следниот чекор. Во најмала рака, зголемувањето на каматните стапки во септември и октомври не е во игра сега“.

Одлуката на Банката на 31 јули му помогна на јенот да закрепне од речиси повеќедецениските ниски падови, нешто што влијаеше на куповната моќ на јапонските потрошувачи. Но, сега брзиот пораст на валутата – зголемена за околу 8 отсто во однос на доларот минатата недела – ги повредува изгледите за заработка на извозниците, предизвикувајќи пад на акциите.

И ова доаѓа во контекст на тоа што Банката на Јапонија ја прекина својата програма за купување фондови со кои се тргува на берзата, алатка што инаку би можеле да ја користат официјалните лица за да спречат слободен пад на акциите.

Bloomberg Mercury

До падот на пазарот во изминатите неколку сесии, повеќето економисти очекуваа уште едно зголемување на каматните стапки од страна на Банката до крајот на годината, по острите зборови на Уеда. Минатата недела, 68 отсто од испитаниците во истражувањето на „Блумберг“ очекуваа каматната стапка да достигне 0,5 отсто до крајот на годината, од сегашните 0,25 отсто.

Јенот изгуби во однос на зелената банкнота во вторникот, тргувајќи се за околу 146 долари за долар, додека индексот Topix го заврши трговскиот ден со силно отскокнување.

Пазарниот пресврт ги поттикна политичките тензии и во вторникот главната опозициска партија го повика Уеда наскоро да зборува во парламентот за најновата политичка одлука на централната банка.

Промена на стратегија

Јапонската централна банка, потсетувајќи се на претходникот на Уеда, Харухико Курода, следеше многу постепен курс на повлекување на монетарниот стимул – проширување на опсегот на толеранција за својата 10-годишна цел за камати од 0 отсто, пред конечно да го напушти и да го намали купувањето на обврзници. Тоа ги зголеми шансите за пресврт за некои набљудувачи ширум светот кога Банката на Јапонија минатата среда го подигна својот репер на највисоко во повеќе од една деценија и го намали купувањето на обврзници.

Некои шпекулираат дека се работи за политички притисок.

„Не можам да не помислам дека зад одлуката стојат политички фактори“, рече Атаго. „Немам друг избор освен да го протолкувам ова како знак за комуникација меѓу политиката и банката за тоа како да се справиме со слабиот јен“.

Атаго рече дека податоците за потрошувачката и производството се премногу слаби за да го оправдаат зголемувањето на стапката. Потрошувачката во реални услови се намали во секој од четирите квартали заклучно со март, бидејќи инфлацијата ја уништи куповната моќ на луѓето.

Во вторникот, податоците покажаа дека трошењето остана слабо во јуни, додека порастот на летните бонуси помогна реалните плати да станат позитивни за прв пат по повеќе од две години.

Двајца високи политичари во јапонската владејачка партија минатиот месец направија редок потег да ја разгледаат политиката на централната банка. Тешкашот Тошимицу Мотеги рече дека банката треба да покаже појасна намера за нормализирање на политиката, додека членот на кабинетот Коно Таро зборуваше против слабиот јен додека дебатираше за банката.

Двајцата се сметаат за потенцијални кандидати за лидерската трка на владејачката Либерално-демократска партија во септември, околу времето кога банката ќе ја носи својата следна одлука.

Политичка пресметка

Коментарите покажаа како политичката пресметка значително се променила со текот на времето. За време на ерата на дефлација, политичарите вршеа притисок врз централната банка да ја олесни политиката и да го напушти затегнувањето. Поранешниот премиер Шинзо Абе во 2014 година изјави дека владата се противи на крајот на квантитативното олеснување во 2006 година и на крајот на политиката на нулта каматна стапка.

Премиерот Фумио Кишида во вторникот рече дека со чувство на итност го следи развојот на пазарите и дека владата ќе продолжи тесно да соработува со централната банка.

Сепак, други ја поддржуваат најновата одлука на централната банка и ги припишуваат неодамнешните превирања на пазарот повеќе на податоците на САД и одлуката на Федералните резерви да не ги намалува стапките.

Банката на Јапонија не се помести прерано бидејќи „нормализацијата е вистинската работа“, рече Јеспер Кол, експертски директор во „Монекс Груп“. „Зголемувањето на стапката во Јапонија не беше проблем, но нерамнотежата на зголемувањето на стапките со слабиот јазик беше негативно изненадување“.

Џин Кензаки, главен економист за Јапонија во Сосиете женерал, рече дека ако се олесни расположението на пазарот за веројатноста од рецесија во САД, банката веројатно повторно ќе донесе одлука за раст на каматата во декември. Во секој случај, сегашниот слободен пад на пазарот е повеќе поттикнат од случувањата во САД, рече тој.