Што се случува со биткоинот? Ова не е само краткорочна корекција

Биткоинот падна под 60.000 долари на почетокот на јуни, што е најниско ниво од крајот на 2024 година. Цената на најголемата криптовалута сега е преполовена од рекордно високите 128.000 долари во октомври минатата година.

 

Кои се причините и што може да се очекува во иднина

Според процената на аналитичарите на „Дојче банк“ (ДБ), предводени од Марион Лабур, најновиот пад не е само краткорочна корекција туку одразува и подлабоки промени во пазарната средина. Меѓу клучните причини за слабоста на биткоинот, тие ги наведуваат заострувањето на монетарната политика во САД, одливот на капитал од биткоин ЕТФ-овите, промените во расположението на институционалните инвеститори и зголемената конкуренција од вештачката интелигенција во собирањето инвестициски капитал.

 

Фед најавува промена на курсот

Непосредна причина за падот во јуни беше промената во очекувањата во однос на американската централна банка. Според „Дојче банк“, јунскиот состанок на Федералните резерви сигнализираше поагресивен став, а новиот претседател на Фед, Кевин Ворш, ја нагласи потребата од борба против инфлацијата, која останува висока во САД.

Економистите на „Дојче банк“ сега очекуваат две зголемувања на каматните стапки во 2026 година, во септември и декември, што е значителен пресврт од претходните очекувања за стабилни или дури и пониски стапки.

„Клучното прашање не е колку вреди биткоинот, туку дали следниот купувач сè уште ќе верува во него“, забележува аналитичарката Марион Лабур.

Ова има важни импликации за биткоинот. Во текот на изминатите две години голем број институционални инвеститори се обложуваа дека пониските каматни стапки ќе го поттикнат порастот на ризичните средства, вклучувајќи го и биткоинот. Но кога се зголемуваат каматните стапки се зголемува и привлечноста на побезбедните инвестиции, додека средствата што не генерираат паричен тек, како што е биткоинот, губат дел од својата привлечност.

Промената на очекувањата во јуни предизвика повеќе од 1,8 милијарда долари присилни ликвидации на позиции со левериџ и избриша околу 250 милијарди долари вредност од целиот пазар на криптовалути, според ДБ.

 

Институционалните инвеститори го напуштаат пазарот

Дополнителен притисок врз биткоинот доаѓа од одливот од американските спот ЕТФ-ови поврзани со биткоинот. Според ДБ, тие забележале шест последователни недели нето-одлив, во вкупен износ од околу шест милијарди долари.

Ова е важно бидејќи ЕТФ-овите станаа клучен фактор во обликувањето на цената на биткоинот во текот на изминатите две години. Тие привлекоа свеж капитал за време на бумот, но сега, кога расположението се менува, механички го забрзуваат падот.

Подеталните податоци покажуваат дека одливот на капитал не е воедначен. Хеџ-фондовите и брокерските куќи нагло ги намалија своите позиции во биткоин ЕТФ-овите во првиот квартал од оваа година, додека некои банки дури и ја зголемија изложеноста. Според аналитичарите на ДБ, ова покажува дека главно краткорочните инвеститори продаваат, додека некои долгорочни инвеститори продолжуваат да купуваат.

 

Ниту „Мајкростратеџи“  повеќе не е недопирлив

Значителен психолошки удар врз пазарот беше и потегот на компанијата „Стратеџи“ (Strategy), порано позната како „Мајкростратеџи“ (MicroStrategy), која продаде 32 биткоина на почетокот на јуни. Износот беше занемарлива, само 0,004 проценти од вкупната понуда, но тоа беше првата продажба од 2022 година.

Првиот човек на „Стратеџи“, Мајкл Сејлор. Извор: Bloomberg Mercury

 

Самиот потег не предизвика голем пад, но го отвори прашањето дали компаниите со висок левериџ што држат големи количества биткоини во своите биланси на состојба ќе бидат принудени да продаваат во иднина. „Стратеџи“ кратко потоа повторно откупи акции и моментално поседува повеќе од 845.000 биткоини, но пазарот стана почувствителен на можноста за присилна продажба од страна на големи институционални сопственици.

 

Нов конкурент: вештачката интелигенција

Аналитичарите во „Дојче банк“ веруваат дека најголемата структурна промена е тоа што капиталот што излегува од биткоинот не оди во готовина или државни обврзници, туку во секторот за вештачка интелигенција.

Иако приливот во биткоин ЕТФ-овите и компаниите што купуваат биткоин за своите биланси на состојба падна на околу 12 милијарди долари оваа година, се очекува годинава петте најголеми американски технолошки компании да инвестираат повеќе од 720 милијарди долари во инфраструктура за вештачка интелигенција.

Инвеститорите сè повеќе ја гледаат вештачката интелигенција како следната голема инвестициска приказна, што го намалува интересот за криптовалути.

Врската помеѓу биткоинот и технолошките акции затоа се зајакна. Корелацијата помеѓу биткоинот и индексот S&P 500 достигна рекордни 0,67 во април, според ДБ, што сугерира дека инвеститорите сè повеќе го третираат биткоинот како ризична технолошка инвестиција, а не како безбедно засолниште.

 

Рударите се вртат кон вештачката интелигенција

Преминот кон вештачката интелигенција е видлив и кај рударите на биткоини. Компаниите што изградија робусна енергетска инфраструктура за копање откриваат дека можат да ја користат истата инфраструктура за центри за податоци со вештачка интелигенција.

„Дојче банк“ го наведува примерот на „Битдир“ (Bitdeer), кој ги продаде сите свои резерви на биткоин и ги пренасочи средствата за изградба на инфраструктура за вештачка интелигенција во САД и Норвешка.

 

 

Според банката, ова не е само краткорочен тренд туку и потенцијално долгорочна промена во бизнис-моделите во индустријата.

 

Регулативата останува важен фактор

Позитивна вест за пазарот на криптовалути е напредокот на т.н. закон CLARITY во САД, кој за првпат би воспоставил јасна регулаторна рамка за дигитални средства.

Законот веќе помина дел од постапката во Сенатот на САД, но аналитичарите на „Дојче банк“ проценуваат дека е малку веројатно да биде усвоен оваа година. Доколку не помине во овој законодавен период, процесот би можел да се одложи до по изборите за Конгресот.

Регулаторната јасност, според банката, би можела да биде еден од клучните фактори за новиот долгорочен раст на биткоинот.

 

Дали најлошото веќе помина?

Сепак, „Дојче банк“ не гледа причина за целосен песимизам. Биткоинот сè уште е околу четири пати повисок отколку што беше на почетокот на 2023 година, кога пазарот закрепнуваше од колапсот на криптоберзата FTX.

Покрај тоа, долгорочните инвеститори повторно ги зголемуваат своите позиции. Кон средината на јуни, аналитичарите проценуваат дека купиле околу 125.000 биткоини. Индикаторот на коефициентот Шарп, исто така, се приближил до нивоа што честопати означувале пазарни најниски нивоа во минатото.

Сепак, Марион Лабур предупредува дека фундаменталниот проблем со биткоинот е различен од традиционалните инвестиции. Бидејќи биткоинот не генерира парични текови и нема општо прифатена интринзична (внатрешна, природна) вредност, неговата цена во голема мера зависи од верувањата на инвеститорите.

„Клучното прашање не е колку вреди биткоинот, туку дали следниот купувач сè уште ќе верува во него“, повторува таа.

Според „Дојче банк“, биткоинот не исчезнува, туку созрева во институционална инвестиција, чија вредност сè повеќе се одредува од капиталните текови, очекувањата за монетарната политика и конкуренцијата од други инвестициски теми, особено вештачката интелигенција и регулаторните случувања. Нестабилноста, сепак, останува негова клучна карактеристика, а тоа, како што заклучуваат аналитичарите на ДБ, не е мана на системот, туку негово фундаментално својство.