Зошто „Стратеџи“ го продаде биткоинот и што значи тоа за криптовалутата

Биткоинот деновиве е во надолен тренд и се движи близу најниските нивоа во последните неколку години, во услови на пошироко повлекување на инвеститорите од оваа ризична актива. Дополнителна вознемиреност на пазарот предизвика и одлуката на „Стратеџи“ (Strategy Inc.), најголемиот корпоративен сопственик на биткоини, да продаде дел од своите резерви, отворајќи прашања за одржливоста на моделот врз кој коосновачот и извршен претседател Мајкл Сејлор со години го гради своето работење.

Одлуката на компанијата да продаде дел од своите биткоини, иако станува збор за минимален износ во споредба со вкупните резерви, предизвика несразмерно силна реакција на пазарот. Во период кога довербата е кревка, дури и симболичните потези се толкуваат како сигнали.

Моделот што Сејлор го изгради околу „Стратеџи“ (Strategy) со години изгледаше речиси механички: компанијата собира капитал, купува биткоини и не ги продава. Токму тој едноставен наратив ја претвори јавно котираната „Стратеџи“ во своевиден заменски инструмент за изложеност на криптовалутата преку берза.

Но како што пазарните услови се влошуваат, системот почнува да станува посложен. Што значи тоа за биткоинот?

Мал потег со голем ефект – сè поради СТРЦ

Depositphotos

Потегот на „Стратеџи“ во периодот од 26 до 31 мај да продаде 32 биткоини, во вредност од околу 2,5 милиони долари, сам по себе не е материјално значаен за билансот на компанијата. Според податоците на „Биткоин трежрис“ (BitcoinTreasuries), „Стратеџи“ на 31 мај поседувала 843.738 биткоини, па продажбата на 32 монети претставува помалку од 0,004 отсто од вкупните резерви. Но на пазар што е под притисок, големината на трансакцијата станува помалку важна од пораката што ја испраќа.

Имено, станува збор за прва продажба на биткоини од 2022 година и таа доаѓа во момент кога и биткоинот и акциите на „Стратеџи“ се во минус, при што цената на СТРЦ – клучниот инструмент за финансирање на компанијата – падна под номиналната вредност.

Да појасниме, СТРЦ (Variable Rate Series A Perpetual Stretch Preferred Stock) е ознака за серија приоритетни акции што треба да обезбедат предвидлив канал за финансирање. Компанијата ги воведе овие хартии од вредност во јули минатата година за полесно да собира капитал, а со нив е поврзана годишна дивиденда, која моментално изнесува 11,5 отсто и се исплаќа на месечно ниво.

 

 

Во практика, тргувањето под номиналната вредност ја менува нивната функција – наместо стабилен извор на капитал, тие стануваат показател за довербата во целата структура. Компанијата се соочува со сѐ поголем притисок на инвеститорите да им понуди поповолни услови за да го задржи нивниот интерес, што значи поскапо финансирање токму во момент кога пристапот до свеж капитал ѝ е најпотребен.

СТРЦ беше главниот поттик за споменатата продажба на биткоини од страна на „Стратеџи“, бидејќи на компанијата ѝ беа потребни средства за исплата на дивидендите за овие приоритетни акции. Со тоа се покажа дека биткоинот повеќе не е само долгорочна резерва на компанијата туку и извор на ликвидност што се активира кога е потребно.

Пошироко гледано, „Стратеџи“ денес функционира како сложен систем со три групи инвеститори чии интереси не се целосно усогласени: инвеститори во биткоин, акционери што бараат изложеност на криптовалутата со финансиски лост и сопственици на приоритетни акции што очекуваат стабилни парични дивиденди. Моделот функционираше во периодот на раст на биткоинот, кога пазарот подготвено ги финансираше сѐ поголемите купувања. Но во момент кога и биткоинот и обичните акции на „Стратеџи“ бележат пад, финансиската архитектура почнува да ги покажува своите слабости.

 

 

Во такво опкружување секоја одлука претставува компромис. Продажбата на биткоини обезбедува ликвидност, но го нарушува наративот за долгорочно чување на купените монети без оглед на падовите и нестабилноста на пазарот, наместо нивна брза продажба за краткорочна заработка. Издавањето акции обезбедува капитал, но го разводнува сопствеништвото. Зачувувањето на билансот го намалува ризикот, но го ограничува растот.

Иако „Стратеџи“ и натаму поседува огромни резерви на биткоини и останува најголемиот корпоративен сопственик на криптовалутата, перцепцијата почнува да се менува. Доколку компанијата продолжи со продажба на биткоини, пазарот ќе изгуби еден од своите најгласни поддржувачи на растот на криптовалутата. Тоа би можело да предизвика капитулација кај малите инвеститори, кои би можеле да си го постават прашањето: Ако Сејлор мора да продава, кои сме ние да продолжиме да држиме?

Веднаш по продажбата, и акциите на компанијата и криптовалутата ослабеа во ценовна смисла, иако може да се каже дека реакцијата на пазарот беше повеќе рефлексна отколку фундаментална. Кај „Стратеџи“ секоја продажба се доживува како тест за кредибилитетот на целиот модел, а не како изолирана трансакција.

Потоа, во текот на викендот, биткоинот во еден момент падна под 60.000 долари, што е негово најниско ниво од октомври 2024 година. Треба да се има предвид дека овие најнови падови само ја засилија веќе постојната негативна тенденција. Од почетокот на годината до моментот на пишување на текстот, акциите на „Стратеџи“ поевтинија за повеќе од 23 отсто, додека цената на највредната дигитална валута падна за повеќе од 30 отсто, според податоците на терминалот на „Блумберг“ (Bloomberg Terminal).

Страв од масовна распродажба

Оттука, иако износот од 2,5 милиони долари е занемарлив за компанија од оваа големина, фактот дека станува збор за прва продажба на биткоини од декември 2022 година наваму – кога потегот беше направен поради даночни олеснувања – предизвика лавина прашања кај инвеститорите. Клучната дилема што сега лебди над пазарот е дали овој потег навестува подлабок пад на вредноста на биткоинот во месеците што следуваат.

Проблемот е во тоа што фиксните дивиденди на приоритетните акции создаваат постојани и ригидни потреби за готовина. Од друга страна, основниот софтверски бизнис на „Стратеџи“ не генерира доволно оперативен паричен тек за самостојно да ги финансира тие исплати.

„Некој тука сериозно ќе изгуби“, предупреди Џеф Дорман, директор за инвестиции во „Арка“ (Arca), за време на гостување во поткастот „Битс + Бипс“ на компанијата „Анчејнд“ (Unchained).

Дорман смета дека тактичкиот пристап на компанијата можел да биде потранспарентен. Според него, за „Стратеџи“ можеби ќе било подобро одеднаш да продаде поголемо количество биткоини и јасно да соопшти дека со тоа се обезбедени средства за исплата на дивиденди во наредниот период, наместо да му даде повод на пазарот да шпекулира за идни последователни продажби.

Познатиот финансиски коментатор и долгогодишен скептик кон криптовалутите Питер Шиф го гледа овој пресврт како црвен аларм за целиот пазар.

„Проблемот не е во оваа конкретна, мала продажба, туку во тоа што таа би можела да биде прва во низа многу поголеми продажби“, објави Шиф на Х, сугерирајќи дека сопствениците на биткоини треба да се подготват за дополнителни загуби.

Пооптимистичко толкување нуди инвеститорот и стратег Марк Мос. Тој потсетува дека „Стратеџи“ не смее да се набљудува исклучиво низ призмата на криптовалутите.

„Компанијата не е исто што и биткоинот. Тоа е јавно котирано претпријатие, кое функционира според правилата на пазарите на капитал“, наведе Мос на Х.

Според него, продажбата била стратешки потег насочен кон финансиските институции.

„Ова е сигнал до кредитните агенции и кредитните аналитичари што покажува со какви алатки располага менаџментот за заштита на сопствениците на приоритетни акции“, оцени тој.

Самиот обем на продажбата покажува дека нема промена во фундаменталниот став кон стратегијата поврзана со биткоинот, туку дека компанијата е „подготвена да монетизира минијатурен дел од резервите кога тоа го бара нејзината капитална структура“.

Таквиот потег краткорочно може да ја зголеми довербата во акциите на СТРЦ. Поголемата побарувачка за овој инструмент го олеснува собирањето нов капитал, кој потоа повторно може да се прелее во криптовалутата. Впрочем, самиот Сејлор претходно ги постави рамките за вакво сценарио, изјавувајќи дека „дури и во случај на продажба на еден биткоин, компанијата би го искористила тој потег за да купи уште 10-20 нови“.

Бегство во технолошки акции и ВИ

Притисокот под кој моментално се наоѓа биткоинот не доаѓа само одвнатре туку е последица и на пошироки макроекономски и геополитички движења. Аналитичарите посочуваат дека геополитичките тензии, како конфликтот со Иран, но и невидената еуфорија околу вештачката интелигенција, ја променија динамиката на движење на капиталот.

Bloomberg

Малите инвеститори и малопродажните трговци масовно го напуштаат пазарот на криптовалути, пренасочувајќи ја ликвидноста кон технолошките гиганти и компаниите што директно профитираат од подемот на вештачката интелигенција. Дополнително, фокусот се префрла кон подготовките за некои од потенцијално најголемите иницијални јавни понуди во историјата на пазарите – оние што ги планираат „Спејс екс“ (SpaceX) на Илон Маск и водечките лаборатории за вештачка интелигенција „Опен еј-ај“ (OpenAI) и „Антропик“ (Anthropic).

Долгорочниот облог на Сејлор на биткоинот

За оние што веруваат во долгорочниот раст на биткоинот, оваа епизода не ја менува пошироката слика. Судбината на „Стратеџи“ (Strategy) останува нераскинливо поврзана со судбината на најголемата светска дигитална актива.

Сејлор беше пионер во трансформацијата на традиционална јавно котирана компанија во корпоративен инструмент за акумулирање криптовалути. Само во последните десет месеци компанијата собра 10,5 милијарди долари преку издавање акции СТРЦ со висок принос, а претходно капитал обезбедуваше и преку емисија на конвертибилни обврзници – хартии од вредност што под однапред утврдени услови, автоматски или по избор на инвеститорот, се претвораат во сопственички удел во компанијата – како и преку други инструменти поврзани со акции, со што компанијата значително го зголеми своето задолжување.

Bloomberg

Додека критичарите предупредуваат на ризиците од ваквата финансиска архитектура во периоди на пазарен пад, Сејлор останува непоколеблив. Тој и натаму го застапува ставот дека експанзивната монетарна политика и слабеењето на американскиот долар и другите фиат валути неизбежно ќе го турнат биткоинот кон значително повисоки нивоа.

Од негова перспектива, станува збор за игра на долги патеки. Сејлор проценува дека биткоинот би можел да остварува просечен годишен принос од 30 отсто во текот на следните 20 години.

Во такво сценарио, сегашната продажба на 32 биткоини и турбуленциите околу исплатата на дивиденди ќе останат запаметени само како статистичка грешка на патот кон историската трансформација на билансот на еден од најнеобичните финансиски експерименти на Волстрит.