Србија ќе се потпира на нуклеарки за да избегне прекини во снабдувањето со струја

Србија ќе ги забрза подготовките за своите први нуклеарни електрани, бидејќи се соочува со нагло зголемување на потрошувачката, а истовремено се обидува да ги укине застарените термоелектрани, изјави претседателот Александар Вучиќ.

Владата мора итно да ги измени законите за да овозможи изградба на мали нуклеарни реактори (SMRs) и да избере меѓу проектите понудени од градители од Кина, Јапонија, САД, Франција и Јужна Кореја, рече Вучиќ во неделата, зборувајќи на јавна седница со премиерот Ѓуро Мацут и неговите министри.

Србија има необврзувачки рамковен договор за развој на нуклеарна енергија со француската EДФ, но понуди се можни и од руската „Росатом“ и американската „Вестингхаус“, додаде тој.

„Штотуку разговарав со EДФ и ги замолив да дојдат овде за 15 дена,“ рече Вучиќ, предупредувајќи дека властите мора да избегнат енергетска криза во која „луѓето умираат во темнина.“ Србија ја укина децениската забрана на нуклеарна енергија во ноември 2024 година, но треба да ги регулира идните атомски проекти.

Производството опаѓа кај доминантниот, државно управуван енергетски производител „Електропривреда Србије“ (EПС). Трендот веројатно ќе забрза, бидејќи како кандидат за членство во Европската Унија, Србија мора постепено да укине речиси десетина од своите најстари термоелектрани на јаглен, рече Вучиќ.

Нуклеарните постројки исто така ќе ѝ помогнат на Србија да ги намали трошоците од европскиот механизам за прилагодување на јаглеродната граница (CBAM), давачка на увоз од земји со послаби стандарди за загадување. Се очекува нагло зголемување на потрошувачката на електрична енергија во следните неколку години, поттикнато од најмалку четири нови дата-центри што владата планира да ги користи за развој на вештачка интелигенција.