Изминатата недела на регионалните и глобалните пазари на капитал беше обележана со зголемена нервоза предизвикана од ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток, што предизвика висока нестабилност на цените на нафтата.
Додека глобалните берзи беа претежно во црвено, регионалните пазари покажаа отпорност, но инвеститорите внимателно ги очекуваат одлуките на Европската централна банка и Федералните резерви на САД следната недела. Руди Лукачиќ, аналитичар за макроекономски и пазари на капитал во „Блумберг Адрија“, ги анализира клучните настани и дава прогноза за наредниот период.
Регионални берзи: Мешани сигнали и апетити за аквизиција
Прочитај повеќе
Еуриборот силно осцилира, стравот од инфлација расте - ЕЦБ е на потег
Шестмесечниот еурибор, најчесто користен од банките, во вторникот порасна за над 0,1 процентен поен или повеќе од пет проценти, што е најголем дневен скок по три години. Од понеделникот до средата растот изнесуваше дури 7,3 проценти.
13.03.2026
ЕЦБ може да ги зголеми каматните стапки порано поради војната во Иран
Војната во Иран и нејзиното влијание врз инфлацијата можат да ja натераат Европската централна банка (ЕЦБ) да ги зголеми каматните стапки порано отколку што се очекуваше, оцени членот на Управниот совет, Петер Кажимир.
11.03.2026
Трговците ги „билдаат“ облозите за каматите на ЕЦБ, се очекуваат две зголемувања
Zголемените цени на енергијата ги поттикнаа стравувањата дека инфлацијата ќе се зголеми.
09.03.2026
Распродажбата на европските обврзници продолжува, ЕЦБ пред зголемување на каматите
Европските обврзници го продолжија падот додека турбуленциите на Блискиот Исток ги зголемија цените на енергентите, а висок функционер на централната банка предупреди дека долготраен конфликт може да донесе стагфлација во еврозоната.
03.03.2026
Инфлацијата во еврозоната неочекувано порасна среде заканите од Иран
Инфлацијата во еврозоната расте, а војната во Иран ги зголемува цените на енергијата. Како ќе реагира ЕЦБ на нов економски шок?
03.03.2026
Иако глобалните случувања негативно влијаеја на расположението, регионалните пазари ја завршија неделата мешано. „Некои во црвено, некои во зелено“, истакнува Лукачиќ, но забележува дека треба да се погледне пошироката слика. „Треба да се забележи сјајниот перформанс на регионалните индекси од почетокот на годината“, вели тој.
Предводник е словенечкиот индекс SBITOP, кој е во пораст од околу 13 проценти од почетокот на годината. По него следуваат сараевскиот SASE со раст од околу четири проценти и загрепскиот Crobex, кој забележа плус од околу три проценти. Единствениот голем глобален индекс кој го држи чекорот е Euro STOXX 600, кој исто така е во пораст од околу три проценти од почетокот на годината.
Во корпоративните вести, неделата беше обележана со објавата од страна на „Жито Груп“ за уште една аквизиција во Хрватска, со кое компанијата продолжува да ги проширува своите капацитети во земјоделскиот сегмент. Од друга страна, македонскиот индекс MBI 10 се најде на едногодишен минимум.
Сепак, Лукачиќ објаснува дека таков пад бил очекуван. „Индексот порасна за над 60 проценти во 2024 година и стана, како што би рекле, скап во однос на вреднувањето“, вели аналитичарот, додавајќи дека неговиот коефициент цена/заработка (P/E) достигна 18. За споредба, словенечкиот SBITOP има многу поповолен коефициент P/E од околу осум во истиот период.
Растечкиот Еурибор и беснеечката цена на нафтата
Најголемиот шок на финансиските пазари беше предизвикан од скокот на Еурибор, клучната каматна стапка од која зависат каматните стапки на кредитите во евра. „Еурибор е на највисоко ниво во последната година оваа недела, што би можело да се прелее и на потрошувачките кредити во втората половина од годината“, предупредува Лукачиќ. Овој ненадеен скок директно се припишува на геополитичките тензии, првенствено на конфликтот на Блискиот Исток.
Слична драма се одвиваше и на пазарот на нафта. Цената на барелот покажа исклучителна нестабилност: по викендот кога надмина 100 долари за барел, падна на 80 долари на почетокот на неделата, само за да скокне назад на околу 100 долари до крајот на неделата. „Можеме да очекуваме нестабилноста на пазарот на цените на нафтата да се прелее и во следната недела“, предвидува Лукачиќ.
Нестабилноста на енергетските пазари е директна закана за борбата против инфлацијата и клучен фактор што ќе ги обликува идните одлуки на монетарните власти.
Очите се насочени кон централните банки
Следната недела ќе биде обележана со монетарната политика, бидејќи се закажани состаноци на ЕЦБ и Фед. До неодамна, пазарите очекуваа континуирано намалување на каматните стапки во САД и претпазлив, но посмирувачки став од Европската централна банка. Сепак, „можеме со сигурност да кажеме дека ситуацијата фундаментално се промени од последниот состанок“, вели Лукачиќ.
Ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток, тешкотиите во снабдувањето со енергенти и последователното зголемување на цената на нафтата се закануваат да ја оживеат инфлацијата во втората половина од годината. Поради ова, сега се очекува двете централни банки да заземат многу претпазлив став. „Пазарите не очекуваат понатамошни намалувања на каматните стапки во овој момент“, заклучува аналитичарот. Затоа, инвеститорите внимателно ќе го следат секој збор од Франкфурт и Вашингтон, бидејќи нивните одлуки ќе го дефинираат правецот на пазарот во наредните месеци, балансирајќи помеѓу сузбивањето на инфлациските притисоци и ризикот од забавување на економскиот раст.
--Погледнете го целиот разговор во видеото.