Перики, ботокс, вештачки трепки, секс-играчки - трговската војна ги поскапува и овие производи

Кога американскиот претседател Доналд Трамп воведе царини, повисоки од очекуваните, за увоз од целиот свет, Американците се пожалија на идните зголемувања на цените на шампањот, пармезанот и „Ферари“ (Ferrari).

Но влијанието врз паричниците оди многу подалеку од луксузните автомобили и специјалните прехранбени производи. Како што стапуваат во сила новите тарифи - почнувајќи со основната стапка од 10 проценти - производителите и доставувачите на сè, од секојдневни производи во супермаркети до чевли, козметика и секс-играчки, ќе треба да одлучат колку од тие дополнителни трошоци ќе пренесат на потрошувачите.

За време на првиот мандат на Трамп, кога тој воведе многу поограничени царини за Кина, многу компании објавија дека немале сила да ги пренесат трошоците на потрошувачите.

Следуваат некои помалку очекувани производи што сега би можеле да поскапат:

„Рејбан“ (Ray-Ban) 

Авијатичарските очила на Бајден беа составен дел од неговиот имиџ. Култните очила, кои првично беа нарачани од американското воено воздухопловство во 1930-тите, а подоцна ги носеше Том Круз во филмовите „Топ ган“, му помогнаа на поранешниот претседател да го изгради својот имиџ на „вистински Американец“.

Сепак, повеќето авијатичарски очила за сонце се произведуваат во мало планинско село во италијанските Доломити пред да бидат испратени низ целиот свет - вклучувајќи ја и Америка.

Џо Бајден ги сака очилата „рејбан“ Фото: Чип Сомодевила / „Гети имиџис“ (Getty Images)

Тоа е затоа што „Рејбан“, заедно со брендовите како „Окли“ (Oakley), „Оливер пиплс“ (Oliver Peoples) и „Вог ајвеар“ (Vogue Eyewear), му припаѓа на француско-италијанскиот гигант „Есилор луксотика“ (EssilorLuxottica SA) - најголемата компанија во секторот со пазарна вредност од над 100 милијарди евра. Нивната продажба во Северна Америка во 2024 година изнесуваше речиси 12 милијарди евра.

Со оглед на тоа што ЕУ сега исто така е предмет на царини, стилот како Маверик од „Топ ган“ може да стане значително поскап.

„Неспресо“

Капсулите „неспресо“ (Nespresso) се продаваат низ светот - околу 14 милијарди годишно - но сепак се произведуваат само во три фабрики во Швајцарија. Според „Нестле“ (Nestle), глобалната продажба на капсулите „неспресо“ во 2024 година изнесувала 6,4 милијарди швајцарски франци (7,5 милијарди долари).

Фото: Стефан Вермут - „Блумберг“ (Bloomberg)

Перики, вештачки трепки, секс-играчки

Кина е најголемиот производител и извозник на перики во светот, со извоз вреден околу три милијарди долари во 2022 година. Според кинеската новинска агенција „Шјинхуа“ (Xinhua), Кина држи околу 80 отсто од глобалниот пазар на додатоци за коса, а САД долго време се главната дестинација.

Кина исто така произведува околу 70 отсто од вештачките трепки во светот, како и исто толкав процент од секс-играчките. Американскиот пазар на секс-играчки вредеше 10,6 милијарди долари во 2024 година, а Кина и Индија беа меѓу главните доставувачи. Овие производи, особено произведените во Кина, сега подлежат на огромни царини.

Перики, Кина Извор: VCG/Getty Images

Ботокс

Американците што сакаат да се подмладат би можеле да платат повеќе за третмани со ботокс. Иако сè уште не се објавени конкретни царини за фармацевтските производи, се стравува дека ослободувањата ќе бидат привремени.

„Абви“ (AbbVie Inc.), производителот на ботокс, го прави речиси целиот свој производ во ирскиот град Вестпорт. Фабриката е под високи безбедносни мерки бидејќи ботоксот е направен од една од најтоксичните материи во светот - ботулински токсин. Секое зголемување на цените директно влијае на потрошувачите бидејќи естетските третмани не се покриени со осигурување. „Абви“ објави речиси 1,7 милијарда долари приход од козметичкиот ботокс во 2024 година (и уште 2,7 милијарди долари за терапевтска употреба).

„Оура“ 

За тие што се загрижени за своето здравје, паметните прстени „оура“ (Oura) би можеле да станат поскапи. Овие мали уреди ги следат спиењето и активноста и отчукувањата на срцето, како паметен часовник, но се популарни меѓу оние што не сакаат обемни гаџети на зглобовите.

Брендот е во сопственост на финската технолошка компанија „Оура хелт“ (Oura Health Oy). Новиот модел „оура ринг 4“ (Oura Ring 4) се појави пред шест месеци и чини од 349 долари.

David Paul Morris/Bloomberg

Болнички кревети

Еден од главните производители на напредни болнички кревети е чешката компанија „Линет груп“ (Linet Group). (Еден од нивните кревети дури се појави во серијата на „Нетфликс“ (Netflix), „Куќа од карти“ (House of Cards), по обидот за атентат врз Френк Андервуд.)

Од компанијата велат дека за идните договори со американски клиенти ќе мора да ги зголемат цените и да се концентрираат на поскапи производи со поголем профит. Тоа може да има последици за здравствените институции во земјата каде што трошоците за здравствена заштита се веќе високи. Според извршниот директор Томас Колар, извозот во САД сочинува околу 20 отсто од годишната продажба од 370 милиони евра.

„Биркенсток“ (Birkenstock)

Некои компании веќе навестуваат како ќе одговорат на царините - и дека целосниот товар на покачувањето на цените можеби нема да отпадне само на американските потрошувачи.

На неодамнешниот повик со инвеститорите, директорите на „Биркенсток“ рекоа дека компанијата „историски има способност да ги приспособи цените на глобално ниво“ за да ги ублажи притисоците како што се царините. Тоа сугерира дека ќе се обиде да го подели трошокот со другите пазари.

Како и некои други фирми, тие рекоа дека ги разгледуваат трошоците и ефикасноста за да ги заштитат профитните маржи. Најголем дел од производството сè уште се врши во Германија, но Америка е најголемиот пазар за производителот на сандали - со речиси 950 милиони евра годишен приход.