По две децении откако филмот „Ѓаволот носи Прада“ („The Devil Wears Prada“) ја освои публиката со приказната за гламурот и предизвиците на модната и издавачката индустрија, продолжението на оваа култна приказна, чија премиера се очекува во 2026 година, повторно е во центарот на вниманието. Но додека на филмското платно ликовите се соочуваат со вечните прашања за престиж и моќ, во реалниот свет модата се менува побрзо од кога било и отвора цел спектар на нови занимања. Она што порано се сведуваше на модни уредници, стилисти, фотографи и дизајнери, денес е проширено со дигитални експерти, аналитичари на податоци и занаетчии чии вештини повторно добиваат значење.
Нова ера на модниот пазар на труд
Според извештајот на Светскиот економски форум (World Economic Forum) за иднината на работните места („Future of Jobs Report 2025“), до 2030 година ќе бидат создадени околу 170 милиони нови работни позиции, додека 92 милиони сегашни ќе исчезнат. Трансформацијата на пазарот на трудот ќе ја водат технолошкиот напредок, зелените технологии, демографските трендови и геополитичките промени. Во извештајот дополнително се наведува дека околу 39 отсто од сегашните знаења ќе станат застарени или трансформирани, а побарувачката ќе биде насочена кон комбинација од технички и човечки вештини.
Прочитај повеќе
Палта од најскапото влакно чинат 33.000 долари, работниците добиваат 10
Додека „Лоро Пијана“ продава ултраскапи палта од влакна од викуња (еден вид лама), луѓето од Перу едвај преживуваат.
02.08.2025
„Гучи“ го пречекува новиот директор со бонус од 20 милиони евра
Новиот шеф на „Керинг“ ја презема функцијата во септември, а покрај великодушното добредојде, се соочува и со најтешката задача во луксузната индустрија: враќање на сјајот на „Гучи“.
09.08.2025
Рикардо Белини е нов извршен директор на модната куќа „Валентино“
Потег што дополнително ја зацврстува контролата врз брендот од страна на „Мејхула“, мнозинскиот сопственик на „Валентино“, познат по својата препознатлива црвена боја „Росо Валентино“ и луксузните ткаенини
22.08.2025
Вештачката интелигенција може да збрише 200.000 работни места на Волстрит
Глобалните банки ќе намалат до 200.000 работни места во следните три до пет години, според истражување на „Блумберг интелиџенс“.
09.01.2025
Професор од МИТ: Вештачката интелигенција ќе замени само 5 отсто од работните места
Иако вештачката интелигенција ветува многу, Дарон Аџемоглу вели дека е малку веројатно таа да ги исполни тие очекувања.
03.10.2024
Вештачката интелигенција ќе згасне многу работни места, но какви ќе создаде?
Како што се развива вештачката интелигенција, таа не само што ги автоматизира задачите туку и отвора нови можности и предизвици.
07.08.2024
Па, што ќе се смета за „работа од соништата“ во модата? Меѓу најбараните позиции во модниот сектор, „Линкдин“ (LinkedIn) во своите објави ги наведува оние што се поврзани со е-трговија, анализа на податоци и развој на дигитална содржина, што го потврдуваат и потезите на најголемите модни куќи. „Гучи“ (Gucci), „Баленсијага“ (Balenciaga) и „Барбери“ (Burberry) веќе развиваат виртуелни бутици и кабини за пробување за да создадат искуства за генерацијата зед, која еднакво ги вреднува виртуелното и физичкото. Позицијата дигитален моден дизајнер од футуристички концепт стана реална и комерцијално оправдана, пресудна за брендовите што сакаат да останат релевантни во свет во кој дигиталните идентитети стануваат еднакво важни како и вистинските.
Истовремено, вештачката интелигенција веќе темелно ја трансформира модната индустрија – се користи за креирање содржина, дизајн, корисничка поддршка и аналитика, што носи ризик од намалување на бројот на работни позиции, особено на почетните нивоа. Во своите маркетиншки кампањи, брендови како „Ливајс“ (Levi’s) и „Манго“ (Mango) веќе тестираа манекени генерирани со ВИ, објаснувајќи дека тие носат „бесконечна разновидност“ и овозможуваат поголема инклузивност во прикажувањето различни типови тела, години и етнички припадности, без логистичките ограничувања на традиционалните кастинзи.
За компаниите тоа е и прашање на одржливост, бидејќи се намалува потребата од патувања и големи продукциски тимови, додека ВИ истовремено отвора простор за креативност што ги надминува физичките граници. Критичарите, сепак, забележуваат дека виртуелните модели носат ризик од уште поголемо оддалечување од реалните стандарди за убавина, па модата се наоѓа на крстопат меѓу иновацијата и одговорноста.
Bloomberg
Враќање на занаетчиските вештини
Паралелно со дигитализацијата расте и побарувачката за експерти од областа на одржливоста. Споменатиот извештај на Светскиот економски форум укажува дека работните места поврзани со циркуларната економија, рециклирањето материјали и одржливите извори спаѓаат меѓу најбрзорастечките во наредните пет години. Сè повеќе брендови ја ставаат зелената агенда во прв план, барем на хартија, па, така, се отвораат позиции за стручњаци што треба да обезбедат етичко производство и синџир на снабдување, вклучувајќи и за биоинженери што експериментираат со ткаенини од печурки или лабораториски одгледана кожа.
Иако технологијата доминира, Светскиот економски форум потсетува и дека занаетчиските вештини доживуваат ренесанса. Рачното кроење и шиење, изработката на уникатни парчиња и реставрацијата на винтиџ-облека повторно се барани, бидејќи купувачите ги вреднуваат автентичноста и долговечноста на производите. На луксузниот пазар токму занаетчиската изработка станува нова валута – знак на ексклузивност и индивидуален пристап. Затоа големите модни куќи сè почесто отвораат сопствени работилници и вработуваат мајстори чие знаење не може да биде заменето со алгоритам.
Така, модната куќа „Ботега Венета“ (Bottega Veneta) во 2023 година отвори школа посветена на зачувувањето и пренесувањето на традиционалните занаетчиски вештини врз кои се темели идентитетот на овој италијански бренд. Академијата „Лабор ет ингениум“ (Labor et Ingenium) прима околу 50 учесници годишно, со гаранција за вработување по завршувањето на програмата, а обуката се одвива под водство на искусни мајстори.
Учесниците се обучуваат во традиционални занаетчиски техники, меѓу кои се техниката „интречато“ (традиционално плетење кожа), рачно кроење и шиење, моделирање и конструирање производи, како и специјализирани методи за обработка и доработка на кожа. Целта на оваа иницијатива е да се зачува духот на „произведено во Италија“ (made in Italy) преку новите генерации занаетчии, комбинирајќи практични работилници, курсеви и работа во реални средини на производство.
Bloomberg
Bloomberg
Модната индустрија, според сите показатели, влегува во парадоксална фаза: од една страна забрзана дигитална трансформација и вештачка интелигенција, а од друга – враќање кон рачната изработка и автентичните занаети. Токму таа комбинација ги обликува работните места на иднината, бидејќи, како што покажува годинашниот извештај за иднината на работните места, најголема вредност носат улогите што ги поврзуваат технолошките вештини со креативноста, приспособливоста и занаетчиското умење.
За оние што сонуваат за кариера во модата, пораката е јасна: повеќе не станува збор само за гламур и сјај туку за постојано учење и подготвеност да се спојат различни светови.
.webp){kind=icon}
