Високата сума што ја нуди Ливерпул за Вирц ги открива слабостите на Бундеслигата

Потенцијалниот трансфер на германската фудбалска ѕвезда Флоријан Вирц во Ливерпул за наводни 150 милиони евра (170 милиони долари) не само што би го оставил Баерн Минхен на цедило туку веројатно повторно би ја отворил дебатата за способноста на Бундеслигата да им конкурира на попрофитабилните европски лиги во привлекувањето фудбалски таленти.

Овој 22-годишен офанзивен играч за врска, за кого се очекуваше дека следната сезона ќе премине во редовите на германскиот шампион откако минатата година го предводеше Баер Леверкузен до првата титула во историјата на клубот, наводно изразил желба да премине на „Енфилд“ (стадионот на Ливерпул) по разговори со двата клуба, објави весникот „Билд“ во саботата. Одењето во Ливерпул би значело и повторно обединување со репрезентативниот колега и соиграч од Леверкузен, Џереми Фримпонг, кој исто така е блиску до трансфер во редовите на „црвените“. Оваа трансфер-сага ги открива ограничувањата со кои се соочува Бундеслигата на пазарот, додека се натпреварува со Премиерлигата.

Досегашни резултати и предизвици за Бундеслигата

Баерн Минхен има долга традиција на привлекување на најдобрите германски играчи со плати што домашните ривали не можат да ги понудат, комбинирајќи ги со интернационални ѕвезди како англискиот напаѓач Хари Кејн или Французинот Михаел Олис. Баерн, кој сезонава ја врати титулата германски шампион, се обидуваше да го убеди Вирц да им се приклучи како најтрофеен клуб во земјата.

Сепак, финансиската надмоќ на Ливерпул и другите клубови од Премиерлигата сè повеќе им отежнува на германските клубови да ги задржат или привлечат врвните фудбалери.

Една од клучните пречки е правилото 50+1, кое налага дека членовите на клубот мора да имаат најмалку 50 проценти плус еден глас во управувачката структура на професионалниот тим. Ова правило обезбедува контрола од страна на навивачите и го ограничува влијанието од надворешни инвеститори. Благодарение на тоа, цените на билетите во Германија остануваат релативно ниски, а стадионите полни – со една од највисоките стапки на посетеност во светот.

„Ако лигата сака да остане конкурентна, мора или да го реформира правилото 50+1 или да најде начин да обезбеди повеќе средства за клубовите“, вели Даниел Ерд, правен советник од Франкфурт. „Двете опции бараат реформа“, додава тој.

Клубови како Ливерпул или Манчестер Сити остваруваат значително поголеми приходи од домашни и меѓународни ТВ-права и имаат поддршка од исклучително богати сопственици од САД или Блискиот Исток.

Depositphotos

 

Случајот на Ајнтрахт и нови финансиски модели

Некои германски клубови со голема навивачка база, како Ајнтрахт Франкфурт или Вердер Бремен, успеаја да надминат дел од пречките преку собирање средства од локални инвеститори што сакаат да го поддржат клубот без да се мешаат во управувањето. Клубот Сент Паули од Хамбург собра речиси 30 милиони евра од своите навивачи меѓу ноември 2024 и март 2025, како дел од една од првите задруги што се обидоа да купат мнозински удел во клубот.

Сепак, германските клубови сè уште се борат да најдат дополнителни извори на финансирање надвор од продажбата на билети, ТВ-правата и спонзорствата. Аугсбург и Херта Берлин неуспешно се обидоа да привлечат нови инвеститори.

Правилото 50+1 е едно од најконтроверзните прашања меѓу навивачите и фудбалскиот естаблишмент во Германија – кои жестоко се спротивставуваат на предавање на контролата на странски инвеститори што се повеќе заинтересирани за бизнис отколку за фудбалската традиција. Сепак, постојат сигнали за можни промени во правната рамка.

Германската канцеларија за заштита на конкуренцијата моментално испитува дали правилото 50+1 е во согласност со германските и европските закони за конкуренција. Европскиот суд на правдата во некои неодамнешни пресуди исто така укажа на можни правни проблеми, според Инго Штраус, партнер во адвокатската канцеларија ЛВ (Latham & Watkins).

Обиди за реформи и отпор

Ова би можело да доведе до повторување на минатогодишната контроверзија, кога третиот обид да се обезбедат инвестиции од приватен капитал во ентитетот што ги продава ТВ-правата пропадна. Тие преговори предизвикаа силен отпор кај некои клубови и навивачи, па на крајот Германската фудбалска лига (ДФЛ) прифати нешто поповолен договор за ТВ-правата, што ѝ даде време да осмисли нова стратегија за зголемување на приходите.

ДФЛ и претставници на клубовите неодамна ги обновија разговорите за тоа како да се зголеми атрактивноста на Бундеслигата и евентуално да се реформира правилото 50+1, за да се олесни пристапот на инвеститорите. Еден од клучните документи во тие размислувања е анализа од 108 страници, во која имал увид „Блумберг њуз“ (Bloomberg News), а која покажува колку германскиот фудбал заостанува во приходите надвор од домашниот пазар во споредба со Премиерлигата.

За да ја зајакне својата меѓународна привлечност, Бундеслигата ќе мора да ја прошири конкуренцијата за повеќе клубови да можат да се натпреваруваат со Баерн и да привлечат врвни играчи што можат да помогнат во постигнување успех во натпреварувања како Лигата на шампионите.

Паралели со Франција

Соседната Франција исто така се соочува со предизвици во европскиот фудбал и сложени деловни услови. Нејзината Лига 1 неодамна го раскина договорот со DAZN, само една година по потпишувањето петгодишен договор. DAZN ја обвини лигата дека не прави доволно за борба против нелегалното стримување. Ситуацијата дополнително се влоши со заминувањето на големи ѕвезди како Килијан Мбапе, Лионел Меси и Нејмар.

Како и во Франција, и во Германија дебатата за тоа како да се обезбедат повеќе средства и да се конкурира во динамичниот спортски бизнис несомнено ќе продолжи.

„Проблемот е во правилото 50+1, но се плашам дека нема мнозинство што би ја поддржало неговата промена“, изјави Мартин Кинд, германски претприемач и поранешен претседател на клубот Хановер 96, еден од најгласните поддржувачи на подлабоки реформи во последните години. „Единствениот начин е правниците да се зафатат со тоа правило“, додаде Кинд.