Експлозивната побарувачка на ВИ за меморија поттикнува растечка криза со чипови

Сè поголем број лидери од технолошката индустрија, меѓу кои Илон Маск и Тим Кук, предупредуваат на глобална криза во најава: недостигот од мемориски чипови почнува сериозно да ги погодува профитите, да ги нарушува корпоративните планови и да ги зголемува цените на сè, од лаптопи и паметни телефони до автомобили и центри за податоци, а притисокот само ќе се зголемува.

Од почетокот на 2026 година „Тесла“ (Tesla Inc.), „Епл“ (Apple Inc.) и уште десетина големи корпорации сигнализираа дека недостигот од ДРАМ, односно динамичка меморија со случаен пристап, основната градбена компонента на речиси целата технологија, ќе го ограничи производството. Кук предупреди дека тоа ќе ги притисне маржите на ајфонот. „Микрон технолоџи“ (Micron Technology Inc.) го нарече тесното грло „без преседан“. Маск ја опиша тежината на проблемот кога изјави дека „Тесла“ ќе мора да изгради сопствена фабрика за производство на меморија.

„Имаме две опции: или ќе налетаме на ѕид поради недостигот од чипови или ќе изградиме сопствена фабрика“, рече тој кон крајот на јануари.

Bloomberg

Основна причина за притисокот е изградбата на центри за податоци за вештачка интелигенција. Компании како „Алфабет“ (Alphabet Inc.) и „Опен еј-ај“ (OpenAI) преземаат сè поголем дел од производството на мемориски чипови, купувајќи милиони ВИ-акцелератори од „Енвидија“ (Nvidia Corp.), кои доаѓаат со огромни количества меморија – за да ги напојуваат своите четботови и други апликации.

Тоа ги остава производителите на потрошувачка електроника во борба за сè помала понуда на чипови од компании како „Самсунг електроникс“ (Samsung Electronics Co.) и „Микрон“ (Micron).

Како резултат на тоа, ценовните скокови сè повеќе потсетуваат на хиперинфлацијата во Вајмарската Република. Цената на еден вид ДРАМ порасна за 75 отсто од декември до јануари, забрзувајќи ги поскапувањата во текот на празничниот квартал. Сè поголем број трговци и посредници ги менуваат цените секој ден. „РАМмагедон“ е терминот што некои го користат за да го опишат она што доаѓа.

„Стоиме на работ на нешто што е поголемо од сè со што сме се соочиле досега“, изјави Тим Арчер, главен извршен директор на доставувачот на опрема за чипови „Лам рисрч“ (Lam Research Corp.), на конференција во Јужна Кореја овој месец. „Она што нè очекува од сега до крајот на оваа деценија, во однос на побарувачката, е поголемо од сè што сме виделе во минатото и, всушност, ќе ги надмине сите други извори на побарувачка.“

ВИ-чиповите на „Енвидија“ трошат сè повеќе РАМ со секоја нова генерација
Еден нов ВИ-чип на „Енвидија“ користи меморија колку неколку моќни персонални компјутери

Bloomberg

Она што дополнително загрижува кај овој тренд е што цените растат, а резервите се намалуваат уште пред ВИ-гигантите навистина да започнат со реализација на своите планови за изградба на центри за податоци. „Алфабет“ (Alphabet Inc.) и „Амазон“ (Amazon.com Inc.) неодамна најавија градежна офанзива оваа година, која би можела да достигне 185 милијарди, односно 200 милијарди долари, повеќе отколку што која било компанија досега има вложено во капитални инвестиции во една година.

Марк Ли, аналитичар во „Бернштајн“ (Bernstein) што ја следи полупроводничката индустрија, предупредува дека цените на мемориските чипови одат „параболично“. Иако тоа ќе донесе раскошни добивки за „Самсунг“, „Микрон“ и „СК Хајникс“ (SK Hynix Inc.), остатокот од електронскиот сектор ќе плати висока цена во наредните месеци.

„Оваа структурна нерамнотежа меѓу понудата и побарувачката не е само краткорочна осцилација“, изјави Јанг Јуенчинг, извршен директор на „Леново“ (Lenovo Group Ltd.), во интервју по објавата на финансиските резултати во четвртокот, објаснувајќи дека притисокот ќе трае најмалку до крајот на годината.

Цените на сите видови меморија нагло растат поради затегната понуда
„Бернстајн“ го нарече растот „параболичен“, бидејќи побарувачката далеку го надминува капацитетот

Bloomberg

Нарушувањата ја загрозуваат профитабилноста на цели производствени линии и ги превртуваат долгорочните планови.

„Сони“ (Sony Group Corp.) сега размислува да го одложи лансирањето на својата следна конзола „Плејстејшн“ за 2028 или дури за 2029 година, велат добро упатени извори во плановите на компанијата. „Тоа би било големо нарушување за внимателно оркестрираната стратегија за одржување на ангажманот на корисниците помеѓу генерациите на хардвер.“ Блискиот ривал „Нинтендо“ (Nintendo Co.), кој придонесе за зголемената побарувачка во 2025 година откако неговата нова конзола „Свич 2“ (Switch 2) поттикна купување мемориски картички, исто така разгледува можност за зголемување на цената на уредот во 2026 година, велат извори запознаени со плановите. Претставници на „Сони“ и на „Нинтендо“ не одговорија на барањата за коментар.

Менаџер во компанија за производство на лаптопи изјави дека „Самсунг електроникс“ (Samsung Electronics Co.) неодамна почнал да ги преиспитува договорите за снабдување со меморија на секои три месеци наместо вообичаено еднаш годишно. Кинеските производители на паметни телефони, меѓу кои „Шаоми“ (Xiaomi Corp.), „Опо“ (Oppo) и „Шенжен транзишн“ (Shenzhen Transsion Holdings Co.), ги намалуваат целите за испораки за 2026 година, при што „Опо“ ја намалил прогнозата и до 20 отсто, објави кинескиот медиум „Џиемјан“ (Jiemian). Компаниите не одговорија на барањата за коментар.

Bloomberg

„Во моментов сме некаде среде бура со која се справуваме од час во час и од ден на ден“, им изјави во февруари на аналитичарите Стајнар Сонстеби, извршен директор на норвешката ИТ-компанија „Атеа“ (Atea ASA).

„Сиско“ (Cisco Systems Inc.) укажа на притисокот од недостигот на меморија кога минатата недела објави слаба прогноза за профитот, што доведе до најголем пад на акциите во речиси четири години. „Квалком“ (Qualcomm Inc.) и „Арм“ (Arm Holdings Plc) исто така предупредија дека следуваат дополнителни последици.

Во „Сунин плаза“ во Сеул, некогашната мека за склопување персонални компјутери „направи сам“, вообичаениот работен метеж исчезна. Лавиринтот од тезги, некогаш енергичен центар за гејмерски графички картички и матични плочи, сега е обвиен во морничава тишина.

„Всушност, попаметно е денес да се воздржите од бизнис, бидејќи речиси е сигурно дека цените утре ќе бидат повисоки“, изјави Су Јонг-хван, кој води три продавници за склопување персонални компјутери во Сеул и често соработува со тезгите во „Сунин плаза“. „Освен ако Стив Џобс не воскресне за да прогласи дека вештачката интелигенција е само меур, овој тренд најверојатно ќе потрае уште извесно време.“

Сегментот на премиум и „направи сам“ компјутери беше силно погоден откако американскиот производител на чипови „Микрон“ (Micron) минатата година реши да го укине својот популарен бренд на мемориски модули за потрошувачи „Крушал“ (Crucial), по три децении присуство на пазарот.

Келт Ривс, извршен директор и основач на производителот на персонализирани компјутери „Фалкон нортвест“ (Falcon Northwest), изјави дека згаснувањето на „Крушиал“ предизвикало „стампедо“ за обезбедување што е можно поголеми залихи, што ги турнало цените на меморијата на нови рекордни нивоа во јануари.

Во текот на 2025 година, просечната продажна цена на „Фалкон нортвест“ пораснала за 1.500 долари, на околу 8.000 долари за секој поединечно изработен компјутер.

Сето ова потсетува на едно од најголемите нарушувања на синџирите на снабдување во поновата историја: недостигот од евтини, основни автомобилски и енергетски чипови за време на ковид-пандемијата, кој ги парализираше производителите на автомобили од „Форд“ (Ford Motor Co.) до „Фолксваген“ (Volkswagen AG), ги принуди производителите на паметни телефони да создаваат залихи по енормни цени и поттикна глобално движење, вклучително и во САД, за привлекување и изградба на локално производство на чипови.

Тогаш причината беше неочекуваниот скок на побарувачката за производи од луѓе кои работеа од дома и се обидуваа да го намалат физичкиот контакт.

Овојпат, недостигот произлегува од пресвртот на индустријата за меморија кон вештачката интелигенција. „Мета“ (Meta Platforms Inc.), „Мајкрософт“, „Амазон“ и „Алфабет“ вложуваат астрономски суми во дата-центри кои можат да тренираат и да хостираат алгоритми за вештачка интелигенција, зголемувајќи ја потрошувачката од 217 милијарди долари во 2024 година на околу 360 милијарди долари минатата година, со проценка дека ќе достигне околу 650 милијарди долари во 2026 година.

Bloomberg

Тој бран на трошење, споредлив со најскапите човечки потфати во историјата, произлегува од амбициите да се надминат гигантските ривали во поле што може да им ја одреди иднината. Четирите големи технолошки компании плаќаат врвни цени за компонентите, ресурсите и човечкиот талент што ја прават можно целата таа инфраструктура за вештачка интелигенција.

Малку сектори се трансформирани од таа неконтролирана трка повеќе од глобалната мемориска индустрија. Во трите години по појавата на Чет ГПТ (ChatGPT), „Самсунг“, „СК Хајникс“ и „Микрон“ го пренасочија најголемиот дел од производството, истражувањата и инвестициите кон ХБМ (HBM), меморијата што се користи во ВИ-акцелераторите од „Енвидија“ и „АМД“ (Advanced Micro Devices Inc.). Тоа значи помал фабрички капацитет за производство на стандардна ДРАМ за основна електроника, како паметните телефони. Овие три компании му даваат приоритет на ХБМ наспроти ДРАМ поради едноставна математика.

Растот од билион долари сè уште има простор за продолжување
Трите водечки производители на меморија додадоа повеќе од билион долари од август

Bloomberg

За секој ВИ-акцелератор на „Енвидија“ што го купуваат хиперскејлерите, на овие компании им е потребна и меморија со висок пропусен опсег, односно ХБМ, за да ги извршуваат своите задачи. Овие чипови се составени од сложено спакувана ДРАМ, често наредени во осум или 12 слоја.

Најновиот чип „Блеквел“ на „Енвидија“ доаѓа со 192 гигабајти РАМ, што е шест пати повеќе од количината што ѝ е потребна на еден моќен модерен персонален компјутер. Интегрираниот ВИ-серверски систем, наречен НВЛ72, содржи 72 чипа „Блеквел“ и вкупно 13,4 терабајти РАМ.

Секој продаден НВЛ72 со решеткаста големина користи доволно меморија за илјада паметни телефони од висока класа или неколку стотици моќни компјутери.

Побарувачката за ХБМ ќе порасне за 70 отсто на годишно ниво само во 2026 година, проценува консултантската куќа „Тренд Форс“ (TrendForce) со седиште во Тајпеј. Во меѓувреме, ХБМ ќе учествува со 23 отсто од вкупното производство на ДРАМ плочки во 2026 година, наспроти 19 отсто лани, посочува истата консултантска куќа.

Воедно, во нормални услови, ХБМ носи и повисоки маржи, едноставно затоа што „Самсунг“ и другите производители можат да наплатуваат повеќе поради нерамнотежата меѓу понудата и побарувачката. Се очекува приходите на „Микрон“ да се зголемат за повеќе од двојно во фискалната година што завршува во август. Продажбата на „СК Хајникс“ повеќе од двојно се зголеми во 2024 година и веројатно повторно ќе се удвои и оваа година.

Но, тој бран на ХБМ-бизнис носи проблеми за потрошувачите на меморија. Тој го остава остатокот од светот без меморијата што им е потребна на луѓето за складирање фотографии на мобилни телефони, управување со автомобили, преземање филмови и извршување компјутерски програми. „ЏФ секјуритис“ (GFSecurities) проценува дека постои разлика од 4 отсто меѓу понудата и побарувачката за ДРАМ и од 3 отсто за НАНД, но тие бројки сè уште не ги земаат предвид ниските залихи во некои индустрии, па реалната нерамнотежа веројатно е поголема.

„Недостигот од ДРАМ ќе продолжи во електронската, телекомуникациската и автомобилската индустрија во текот на целата година“, изјави аналитичарот на „Каунтерпоинт“ (Counterpoint), МС Хванг.

„Веќе гледаме знаци на панично купување во автомобилскиот сектор, додека производителите на паметни телефони се пренасочуваат кон поекономични алтернативи на чипови за да го ублажат влијанието.“

И малку е веројатно дека залихата на основна меморија ќе се врати во скоро време.

Трошоците на хиперскејлерите нагло растат додека компаниите ја засилуваат ВИ
Комбинираните капитални инвестиции се очекува да надминат 650 милијарди долари во 2026 година

Bloomberg

„Самсунг“, „СК Хајникс“ и „Микрон“ заедно поминаа низ повеќе циклуси на бум и пад на побарувачката за мемориски чипови. Иако сега се тркаат да го зголемат снабдувањето, ќе бидат потребни години за изградба и опремување на новите фабрики неопходни за производство на повеќе меморија.

„Ова е најзначајната неусогласеност меѓу побарувачката и понудата, и по обем и по времетраење, со која сме се соочиле во моите 25 години во индустријата“, изјави во декември за Блумберг њуз Маниш Батија, извршен потпретседател за операции во „Микрон“.

Батија можеби се повикува на сè пораширениот став дека индустријата влегла во т.н. „суперциклус“ на побарувачка поврзана со вештачката интелигенција. Тоа се однесува на бран на технолошко усвојување толку голем и широк што ги нарушува, па дури и ги поништува децениските циклуси на бум и пад во меморискиот сектор, во кои производителите на чипови го зголемуваат капацитетот за да ги следат растечките цени, само за потоа да претераат и да предизвикаат пад. Овојпат, подемот е јасен и малкумина, најмалку хиперскејлерите, се обложуваат дека ќе заврши.

Компании од електронскиот сектор, од „Шаоми“ до „Самсунг“ и „Дел“ (Dell Technologies Inc.), ги предупредија потрошувачите да се подготват за повисоки цени оваа година, во пресрет на клучните меѓуизбори во САД, кога инфлацијата би можела да стане централна тема.

Експлозијата на трошоците за меморија значи дека ДРАМ наскоро би можела да учествува со дури 30 отсто во вкупната структура на трошоци кај поевтините паметни телефони, тројно повеќе од 10 отсто на почетокот на 2025 година. Најголемиот удар ќе го почувствуваат поевтините уреди, кои немаат простор за зголемување на цените, соопшти „Каунтерпоинт“.

„Меморијата сега е новото злато за секторите на вештачката интелигенција и автомобилската индустрија, но јасно е дека нема да биде лесно“, им изјави во февруари на аналитичарите Џејшри В. Улал, извршен директор на партнерот на „АМД“ - „Ариста нетворкс“ (Arista Networks Inc.). „Ова ќе им оди во прилог на оние што планирале однапред и на оние што можат да си дозволат да платат.“