Kинеска компанија за хуманоидни роботи излезе на берза и предизвика лудило

Роботите направени да се движат, работат и однесуваат како луѓе претставуваат глобална индустрија за која „Морган Стенли“ (Morgan Stanley) проценува дека до 2050 година би можела да вреди пет билиони долари. Тоа наедно е и едно од клучните подрачја во трката меѓу Кина и САД за технолошка доминација.

Кинеските инвеститори, од државни фондови до технолошки гиганти и производители на автомобили, оваа година во тој сектор вложиле повеќе од 100 милијарди јуани (14,8 милијарди долари). Нивниот облог е дека Кина може да го предводи спојувањето на роботиката и вештачката интелигенција, овозможувајќи им на машините да го разберат физичкиот свет и да комуницираат со него. Кинеските производители на хуманоидни роботи, како компанијата „Јунитри“ (Unitree), веќе остварија предност во однос на американските ривали, од компанијата „Тесла“ (Tesla Inc.), која ја води Илон Маск, до стартапите како „Фигур еј-ај“ (Figure AI Inc.), кога станува збор за обемот на производство и примената на роботите во реалниот свет.

 

Инвеститорите се тркаат да купат дел од компанијата „Јунитри“ откако таа во средата стана првиот кинески производител на хуманоидни роботи што се најде на берзата. Нејзините акции првиот ден од тргувањето пораснаа за 629 отсто.

Што е „Јунитри“ и со што се занимава

„Јунитри“, чиј официјален назив е „Јушу технолоџи“ (Yushu Technology Co.), е еден од најголемите кинески производители на хуманоидни и четириножни роботи. Компанијата развива машини што можат да трчаат, да скокаат, да совладуваат тешки терени и да извршуваат индустриски задачи. Кога пред десет години ја основал дипломецот Ванг Ксингксинг, фокусот на компанијата бил на развој на четириножни роботи, односно роботски кучиња. Подоцна се прошири на хуманоидни роботи и во 2023 година го претстави својот прв модел Х1 (H1).

„Јунитри“ засега повеќето роботи им ги продава на универзитети, истражувачки институти и компании, каде што главно се користат за развој и тестирање. Во текот на 2025 година „Јунитри“ продала повеќе од 5.500 хуманоидни роботи и повеќе од 33.000 четириножни роботи на купувачи во Кина и во странство. Најевтиниот робот на компанијата, Р1 ер (R1 Air), чини околу 4.900 долари, што е значително помалку од конкурентските модели.

Реклама за „Јунитри“ во Шангај Bloomberg

Компанијата во поново време стекна препознатливост и надвор од истражувачкиот свет благодарение на настапите на годишниот кинески телевизиски спектакл по повод Пролетниот фестивал, кинески еквивалент на полувремето на Супербоул. Во 2025 година дури 16 нејзини хуманоидни роботи изведоа синхронизиран традиционален танц заедно со човечки танчари. Оваа година неколку роботи на „Јунитри“ изведуваа кунг-фу движења слични на стилот на Џеки Чен од филмот „Пијаниот мајстор“, со забележително подобрена физичка координација.

Колкав е интересот за „Јунитри“

Излегувањето на „Јунитри“ на берзата привлече огромна побарувачка од малите инвеститори, кои се пријавиле за купување на над 5.500 пати поголем број акции од понудените. Вкупната вредност на нивните налози достигнала 8,1 билиони јуани (1,2 билион долари), според пресметките на „Блумберг“. Со тоа е надмината побарувачката на малите инвеститори од 7,1 билиони јуани за производителот на мемориски чипови ЦХМТ (CXMT Corp.) при неговото излегување на берзата во јули.

ИПО-то привлече внимание и поради стратешките инвеститори што ја поддржуваат компанијата. Околу 20 отсто од понудата ѝ биле доделени на група составена од ВИ-стартапот „Дипсик“ (DeepSeek), компанија поврзана со „Тенсент“ (Tencent Holdings Ltd.) и инвестициски разграноци на големите државни компании ЧНП (China National Petroleum Corp.), ЧСГ (China Southern Power Grid Co.) и „Чајна телеком“ (China Telecom Corp).

„Јунитри“ ќе ја користи експертизата на „Дипсик“ во областа на вештачката интелигенција за развој на модели на „телесна интелигенција“ за своите хуманоидни роботи. Инвеститорите поврзани со „Тенсент“ исто така се обврзале на соработка на слични проекти. Државните компании треба да поттикнат поширока примена на роботите на „Јунитри“ на нафтените полиња, во рафинериите и електроенергетските системи. Ниту еден од стратешките инвеститори не навел колку роботи планира да купи ниту кога ќе се реализираат тие набавки.

Зошто Кина толку инвестира во хуманоидни роботи

Пекинг ги гледа хуманоидните роботи како една од футуристичките индустрии, која до крајот на оваа деценија би можела да доживее револуционерен пробив. Слична визија имаат и стартапите што развиваат хуманоидни роботи во Кина и САД, а кои сметаат дека развојот на модели на роботска интелигенција е на само неколку години од „ЧетГПТ моментот“ - фаза во која хуманоидните роботи ќе станат доволно интелигентни за да го разберат физичкиот свет и, соодветно на тоа, да извршуваат секојдневни човечки задачи.

Пекинг сака оваа технологија да ја искористи за Кина да остане на чело на напредното производство, од автомобили до потрошувачка електроника, со кое долго време доминираa земји како Германија и Јапонија. Владата започна програма за забрзување на примената на хуманоидни роботи во производствените синџири, со цел до крајот на оваа година повеќе од 10.000 роботи да започнат да работат во различни фабрики.

Жена седи до хуманоиден робот пред почетокот на Светската конференција за вештачка интелигенција во јули 2026 година Bloomberg

Една од причините поради кои Кина дополнително го интензивира развојот на оваа технологија е очекуваниот недостиг од работна сила во следните децении. Долготрајниот пад на стапката на наталитет, заедно со сè поголемиот отпор на припадниците на генерацијата зед кон монотоните фабрички работни места, дополнително ги зајакна аргументите за примена на хуманоидни роботи на одредени работни места.

Колку е развиена индустријата на хуманоидни роботи

Технологијата на хуманоидни роботи во последните години стана значително понапредна. Најновите машини можат да извршуваат задачи како што се завртување шрафови, диплење алишта и правење кафе, а се тестираат и во некои случаи веќе ограничено се користат во логистички центри, фабрики за автомобили и погони за склопување електронски уреди.

Сепак, и покрај големото внимание на пазарот и виралните снимки од хуманоидни машини што танцуваат или изведуваат сложени демонстрации, индустријата и понатаму е во рана фаза на развој. Изработката на роботи со агилност, рамнотежа и сигурност потребни за стабилна работа на фабрички производствени линии, извршување домашни работи или помош на постари лица во болниците и понатаму претставува голем инженерски предизвик.

Една од најголемите пречки е копирањето на човечката рака, која има способност за фаќање, манипулирање со предмети и ефикасно користење алати дизајнирани за луѓе. Инженерите мора да сместат мотори, зглобови и кабли што функционираат како тетиви во ограничен простор, а притоа роботот да остане лесен и да не дојде до прегревање.

Хуманоиден робот демонстрира индустриска примена за време на Светската конференција за вештачка интелигенција на 16 јули Bloomberg

Друг предизвик е развојот на „мозокот“, односно ВИ-моделите што управуваат со хуманоидните роботи. Овие модели комбинираат визуелни информации со јазични наредби за да им овозможат на хуманоидите или, на пример, само на една роботска рака да извршуваат задачи без потреба секое движење однапред да биде програмирано. Сепак, роботските „мозоци“ што би им овозможиле на овие машини да работат целосно автономно, наместо да изведуваат однапред кореографирани или програмирани демонстрации, сè уште се во фаза на развој.

Како кинеската технологија на хуманоидни роботи се справува со американската

Во многу аспекти Кина е пред САД. Околу 97 отсто од глобалната продажба на хуманоидни роботи во моментов доаѓа од кинески доставувачи, според податоците на компанијата САГ (Smart Analytics Global). Додека „Јунитри“ (Unitree), „Агибот“ (AgiBot) и „Убтек“ (UBTech Robotics Corp.) ја забрзуваат продажбата на своите хуманоидни роботи, американските компании како „Тесла“, „Фигур“ и „Аџилити“ (Agility Robotics Inc.) продаваат само дел од количествата што ги остваруваат нивните кинески конкуренти.

Студент тренира хуманоиден робот да бере јагоди во Центарот за иднината на Универзитетот „Џеџијанг“ во Хангжу Bloomberg

Кинеските производители на роботи се потпираат на огромната производствена база на својата земја, при што компании како „Јунитри“ многу компоненти произведуваат сами или ги набавуваат од домашни доставувачи. Во Шенжен многу стартапи истакнуваат дека голем дел од хардверот потребен за склопување на роботите може да се набави во непосредна близина, што им овозможува брзо да развиваат нови технологии. Нивните американски конкуренти, од друга страна, често мораат да чекаат со недели или дури месеци специјализираните компоненти да пристигнат од доставувачи од странство.

Кина исто така побрзо ги воведува хуманоидните роботи во реална употреба. Водечките кинески производители оваа година ја проширија примената во фабриките од неколку десетици роботи на стотици, па дури и илјадници, користејќи ги искуствата од реалниот свет за понатамошно унапредување на технологијата.