Веројатно некогаш сте се запрашале колку „брзо“ домашните компании всушност заработуваат пари. Додека некои компании генерираат милион евра нето добивка за само два-три дена, на други им се потребни денови или дури недели за да го остварат истиот износ. Затоа, споредбата на времето потребно за генерирање милион евра профит на интересен и интуитивен начин ги открива разликите во големината на компаниите од индексот МБИ10.
Во овој текст, ја преведовме нето добивката во релативно разбирлива метрика - колку би им требало на поединечните компании во индексот за да генерираат милион евра нето добивка, користејќи ги нивните најнови достапни квартални резултати. Секако, овој пристап нема валуациска интерпретација, но многу јасно ги покажува разликите помеѓу домашните блучип компании кога профитабилноста се преведува во време - метрика што сите интуитивно ја разбираме.
Брзината на генерирање профит како илустрација на големината на компанијата
Прочитај повеќе
Од што ќе зависи движењето на МБИ10 во 2026 година?
Во текот на 2026 година, индексот МБИ10 беше обележан со волатилни движења.
24.03.2026
Македонската берза го допре дното: Јануарски мечкин пазар или тренд за цела 2026 година?
Македонскиот берзански индекс (МБИ10) во средата (28 јануари 2025 година) падна на 9.914 поени, што е убедливо најниско ниво во изминативе дванаесет месеци.
30.01.2026
Дали и какви дивиденди може да се очекуваат од македонските блучипови?
Седум од вкупно десет компании што се составен дел на МБИ10 имаа зголемување на добивката во периодот јануари-септември 2025 година споредено со истиот период претходната година.
22.01.2026
Стан во Скопје или акции од МБИ10: Која инвестиција носи поголема заработка?
Македонскиот берзански индекс е апсолутен победник на пазарот во последните пет години и е во пораст од 178 проценти.
24.12.2025
Важно е да се нагласи дека инвестициската анализа не може да се базира на апсолутни нивоа на профит. Вреднувањето и квалитетот на работењето се проценуваат преку мултипликатори, стабилноста на паричниот тек, очекуваниот раст и ризик во работењето - индикатори што ги ставаат компаниите во реален инвестициски контекст, додека апсолутните износи служат само како илустрација на големината.
Сепак, интересно е да се набљудува „времето потребно за заработка на милион евра“ - колку дена работење се потребни за една компанија да генерира нето добивка од еден милион евра. Пресметката се базира на просечната дневна нето добивка, добиена од последните четири достапни квартални финансиски извештаи (TTM - trailing twelve months).
Она што можеме да го видиме се изразени разлики во рамките на индексот МБИ10. На пример, „Комерцијална банка“ генерира милион евра профит за приближно четири дена работење, што јасно одразува релативно висока профитна основа, дури и во контекст на регионалниот пазар на капитал. Од друга страна, на „ТТК банка“ ѝ се потребни приближно 269 дена за да го достигне истото ниво на профит, повеќе од 50 пати подолго. Ако ја погледнеме регионалната споредба, словенечката „НЛБ Банка“ заработува исто количество пари за 18 часа, а хрватската „Кончар“ за околу 2 дена.
Но, кога ќе го погледнеме графиконот за големината на овие компании (пазарна капитализација), гледаме дека тој е всушност речиси инверзен од првиот графикон (брзина на заработка) со некои исклучоци, како што е „Македонски Телеком“, која, и покрај тоа што има слична големината како „НЛБ Банка“АД Скопје, сепак има потреба од речиси двојно повеќе време за да постигне исти нивоа на заработка.
Кога истата логика се применува на глобалните технолошки лидери, разликите во обемот стануваат уште поизразени. Компании како „Енвидија“ (Nvidia) или „Алфабет“ (Alphabet) генерираат милион евра нето добивка за само неколку минути работење. Но, дури и во овој случај, тоа е чисто одраз на нивното огромно пазарно присуство и профитна база, а не едноставна мерка за „подобра“ или „полоша“ профитабилност.
Ваквите споредби не кажуваат многу за релативната инвестициска привлечност на поединечните компании. Поголемите компании природно генерираат поголеми апсолутни износи на профит и затоа „акумулираат“ милиони долари побрзо во оваа поедноставена метрика.
Вистинската анализа сè уште останува во доменот на релативни индикатори како што се маржите, повратот на капиталот, растот на профитот и множителите на вреднување во однос на споредливи компании, додека овој пристап може да биде корисен како едноставен начин за визуелизација на разликите во економската сила и скалата на работењето помеѓу учесниците на пазарот.