Кои се најуспешните банкарски акции во Македонија?

„Комерцијална банка“ е најуспешната банкарска акција на Македонската берза во последните две години, со принос од речиси 160 проценти. „Комерцијална банка“ е исто така најголема според пазарната капитализација (64 милијарди денари). По неа следува „УНИ банка“ со принос од 150 проценти. Двете акции остварија повисоки приноси од индексот Stoxx Europe Banks, кој се зголеми за околу 110 проценти во набљудуваниот период. Акциите на „Стопанска банка Скопје“ и „НЛБ банка“ остварија принос во рамките на европскиот банкарски индекс.

Повеќето банки се во мнозинска сопственост на странски банки и имаат мал „free float“ (количество на акции достапно за мали инвеститори на берзата), што доведува до ниска ликвидност на акциите. „Комерцијална банка“ има повеќе од 80 проценти од своите акции во „free float“, што ја прави најликвидна банкарска акција на пазарот - делумно објаснувајќи го нејзиниот силен перформанс.

Медијалниот сооднос цена/заработка (P/E) на банкарските акции е 12,9 пати, во споредба со средната вредност од 7,7 пати за големите источноевропски банки. „ТТК банка“ има највисок P/E (16,4x), додека „УНИ банка“ има најнизок (7,4x). Високиот P/E може да укажува на силни очекувања за раст, но и на потенцијално преценување. P/E на индексот МБИ10 е 16x.

За банките, коефициентот цена/книговодствена вредност (P/B) често е порелевантен индикатор. Медијалниот коефициент P/B на анализираните банки од Македонија е 1,1х, што укажува на фер вреднување. „Комерцијална банка“ има највисок P/B (2,8x) и една од највисоките стапки на поврат на капитал (ROE) од 20 проценти, што одразува силна доверба на пазарот. „НЛБ банка“ има втор највисок P/B (2,6x), исто така со ROE од 20 проценти. Две банки – „Стопанска банка Битолa“ и „ТТК банка“ – имаат сооднос P/B под 1,0x, што укажува на ниска доверба на инвеститорите и слаби очекувања за раст.

И покрај импресивните приноси од 2023 до 2025 година, акциите на македонските банки бележат побавен раст во 2025 година, иако сè уште го надминуваат индексот МБИ10, кој порасна за еден процент. „Шпаркасе банка“ е најголем добитник (+42,9 проценти), додека „ТТК банка“ е најлоша (-17,4 проценти).

Иако банкарските акции во Македонија остварија приноси над просекот во текот на изминатите две години, пазарните вреднувања остануваат мешани, со коефициенти P/B што се движат од 0,6x до речиси 3,0x. Високата профитабилност, ликвидноста и транспарентноста остануваат клучни фактори што ја одредуваат премијата што инвеститорите ја плаќаат за поединечни банки.

 

И покрај забавувањето на растот во 2025 година, темелите на секторот остануваат стабилни, како и солидните дивидендни приноси. Во наредниот период инвеститорите треба да го следат развојот на монетарната политика, бидејќи се очекува Народната банка на С. Македонија да го продолжи својот циклус на намалување на каматните стапки на почетокот на следната година, што би можело да ги редефинира вреднувањата и да отвори нови можности на пазарот.